ministrare

ministrare [CL] 1 (intr.) to be a servant, be attentive (to, usu. w. dat.). si Deus voluisset ‥ in honorem ejus ~are hospitibus piger non essem V. Cuthb. I 4; de eo quod angelo ~avit et tribus panibus a Deo donatus est Ib. II 2 tit.; coepit ‥ clamare his quae sibi ~abant Bede HE IV 8 p. 221; constat quia is qui ex caritate ~at majus quid habet quam ille cui ~atur Alex. Cant. Dicta 14 p. 160; si tainus ‥ habebat tainum qui ~aret ei [AS: þe him filigde] (Quad.) GAS 457. 2 to serve, be in office, perform service: a (royal); b (eccl. & mon.); c (pr. ppl. as sb.). a 1228 servare ‥ episcopum, qui in ‥ officio thesaurarie scaccarii nostri ‥ diu et laudabiliter ~avit Pat 186; 1454 tempore quo secretarius ~avit in officio compotorum rotulatoris ExchScot 614.  b consequentius labrum hoc ablutionem nobis compunctionis ‥ commendat, qua semper opus habemus, maxime autem cum mysteriis caelestibus ~aturi appropiamus Bede Tab. 496; c1193 invenient ‥ capellanum qui in ea [sc. capella] pro anima comitis H. patris mei perpetuo ~et Regesta Scot. 367 p. 362; presbyteros duos instituit ‥ Deo ~aturos in ecclesia Found. Waltham 14; cum in ecclesia Sempinghamensi ‥ ~arem, multa ibi insignia vidi, plura audivi Canon. G. Sempr. f. 35v; a1296 alium capellanum sibi socium ‥ in ecclesia S. Werburge inveniet qui ‥ per iij dies in capella de B. ~abit Cart. Chester 78 p. 119; c1450 frater Helyas ‥ fuit tercius generalis minister, et ~avit ix annis Mon. Francisc. I 533.  c si quis altari ~antium [AS: weofodþen] accusetur (Quad.) GAS 286; c1250 ut domus Domini tanta paupertate vilescat ut sibi ~ans ydoneus ‥ non valeat reperiri Dryburgh 59. 3 (trans.) to serve, attend. si per istam viam equitas, invenies hospicium, in quo equus tuus satis laute habebit, sed tu male ~aberis G. Roman. 375; in domo unius civis ‥ honorifice erant recepti et splendide ~ati Ib. 397. 4 to give, provide, supply: a (substance or commodity); b (abstr.). a quae victui sunt vestro necessaria ~are curamus Bede HE I 25 p. 46; c1180 ut ‥ quicquid emolumenti aut obvencionis residua ecclesie porcio ~averit eis cedat ad usum Ch. Westm. 288; videre mihi videor ‥ Hiram ~antem ligna P. Blois Ep. 104. 327C; c1270 ne victualia monachis ~arentur Feod. Durh. 249; ipse testis ~avit necessaria forestario prioris Ib. 286.  b tantum gaudii ‥ tua ad bonam frugem conversio, quantum ‥ maeroris ac luctus ~avit ad horribilem ‥ vomitum nefanda reversio Gildas EB 34; huic verbum fidei et lavacrum salutis ~abat Bede HE IV 13 p. 230; 798 qui verbum Dei imperante Gregorio Anglorum genti ~abat (Lit. Regis) CS 287; sicut lex vetus lex Dei dicitur, quia a Deo est, et lex Moysi, quia per Moysen ~ata est Anselm (Orig. Pecc. 4) II 144; s1095 anima ‥ corpori vitam ~at cum adest, causam vero mutationis cum recedit W. Malm. GR IV 347 p. 397. 5 to dispense, administer; b (as executor of deceased person). cordi ministrans saucio medicinam J. Howd. Cant. 23; c1350 quod ‥ sacramenta ecclesiastica ~et Conc. Scot. II 65; justiciam ~are, rebelles punire Plusc. VII 33; licet parti contrarie ‥ ~are contra eosdem testes quecunque interrogatoria pertinencia ad causam institutam Praxis 46.  b 1423 est plenarie ejus voluntas ut omnia ‥ bona et catalla ‥ duo executorum suorum ‥ ~ent Reg. Cant. 274.