mirabilis
mirabilis, wonderful, marvellous, extraordinary, amazing, admirable, strange, singular
- to be wondered at, wonderful, marvellous, extraordinary, admirable, strange, singular (class.): nimium mirimodis mirabilis, Plaut. Trin. 4, 2, 86 (928): nec hoc tam re est, quam dictu inopinatum atque mirabile, Cic. Par. 5, 1, 35: pugnandi cupiditas, Nep. Milt. 5, 1: hic tibi sit potius quam tu mirabilis illi, Hor. Ep. 1, 6, 23: laetis Phrygibus mirabile sumen, Juv. 12, 73.—Comp.: quo ista majora ac mirabiliora fecisti, Cic. de Or. 2, 18, 74.— Sup.: mirabilissima soboles, Col. 6, 36, 3.
- α In neutr.: mirabile est, with a subject-clause, Ter. Heaut. 387.—
- β With quam, quantum, quomodo: mirabile est, quam non multum differat, Cic. de Or. 3, 51, 197: esset mirabile quomodo, id. Div. 2, 19, 44: mirabile quantum gaudebat, Sil. 6, 620.—
- γ With latter sup.: (mirabile dictu) truditur e sicco radix oleagina ligno, wonderful to tell or to be told, Verg. G. 2, 30.—
- II Esp. (eccl. Lat.).
- A Glorious: mirabilis Deus in sanctis suis, Vulg. Psa. 67, 36: mirabilis in altis Dominus, id. ib. 92, 6.—
- B Miraculous: mirabilia opera Altissimi solius, Vulg. Eccli. 11, 4: facta, id. Jer. 5, 30 et saep.—Hence,
- A Subst.: mīrābĭle, is, n., a miracle, wondrous deed (eccl. Lat.): et faciet Dominus mirabile, Vulg. Exod. 9, 4.—Mostly plur.: cras faciet Dominus inter vos mirabilia, Vulg. Jos. 3, 5: videntes mirabilia quae fecit, id. Matt. 21, 15 et saep. —
- B Adv.: mīrābĭlĭter, wonderfully, astonishingly, marvellously, extraordinarily, surprisingly (class.): mirabiliter vulgi mutata est voluntas, Nep. Dion. 10, 2: cupere, Cic. Fam. 13, 16, 4: laetari, id. ib. 11, 14, 1: moratus est, is strangely constituted, is a strange fellow, id. Att. 2, 25, 1: tonabit Deus, Vulg. Job, 37, 5.—Comp.: mirabilius augere, Cic. de Or. 1, 21, 94.
quis zelo Dei accensus ~i ad ultionem fornicationis ‥ consurrexit?
ecce dapes lautas et munera larga ciborum / ante fores antri cernunt---mirabile fato
fuit quidam homo ~is naturae quem Midam appellaverunt
beatus Hilarius, doctor ~is
cujus vitam ~iorem quam referatur ~is finis testatur
femina angelis ~is, Maria sanctissima
hoc enim et in auditu auris mirabillimum
hoc est valde ~e, quo modo talia possunt ad invicem compati sine discordia
o mirabiles Judei, attendite et videte / si est dolor sicut [MS: similis ] dolor meusOh ye merveylows Jewys
Deum in S. Cuthberto ~em collaudavimus
o ~e quoddam dixisse eum opprobrium hominum cum omnis mundi opprobria deleverit
baptizatus ex aqua est, ex quo et ~ia facere inchoavit
Deus, qui facit ~ia magna solus
magnum ~e pisces inveniri in fonte dum non flumen fluit in eo
fecit enim ~ia in vita sua, reddens cecis visum
ex vilibus et muracido ferro fit ferrum andanicum, et ecce mirrabile magnum
sciatis quod si haberem ad manus rotulos curie ‥ ego vobis certificarem et vobis monstrarem multa ~ia non oportune facta
- 1. verwonderlijk, verbazingwekkend, buitengewoon, bijzonder [pugnandi cupiditas; opus]; ➤ (m. sup.) mirabile dictu, auditu, visu wonderlijk om te zeggen, te horen, te zien;
- 2. (v. personen) bewonderenswaardig, eerbiedwaardig.
Fecerunt in campis de Videgulfi cum Papiensibus Mirabile prælium.... Et tunc erat frigus Mirabile et nix maxima.... Congregaverunt Mediolanenses exercitum Mirabilem.Notione non multum diversa Cicero lib. 1. Offic. scribit :
Quæ forma et honesti facies, si oculis cerneretur, ut ait Plato, Mirabiles amores excitaret sapientiæ.
Merveilleux, pro Ferox, superbus, arrogans ; unde
Paroles merveilleuses, Contumeliosa verba, et
Merveilleté, Merveilleuseté, Arrogantia. Lit. remiss. ann. 1376. in Reg. 109. Chartoph. reg. ch. 120 :
Lequel Oudart qui tousjours a esté Merveilleux, entreprenanz et rioteux, etc.Aliæ ann. 1399. in Reg. 155. ch. 37 :
Lequel Gilot le Feve, qui estoit homme noiseux et haultain, leur respondi pluseurs paroles Merveilleuses, en leur disant moult de villenies.Aliæ ann. 1395. in Reg. 147. ch. 298 :
Pour cause de la Merveilleté et riote, qui estoit en la personne dudit Jehan de Poittiers, etc.Aliæ ann. 1402. in Reg. 157. ch. 259 :
Laquelle Marie a esté en son temps merveilleuse femme,... et par la Merveilleuseté d'elle, son dernier mari lui creva l'œil.Sed et
Merveilleuxdixerunt, pro Stupefactus, territus, a verbo
Merveiller, Mirari, Ital.
Quant le suppliant vit le sang, il fut bien Merveilleux et esbahy.Chron. S. Dion. tom. 3. Collect. Histor. Franc. pag. 240 :
Li rois se prist à Merveiller comment ce pooit estre.Ubi Aimoin. lib. 3. cap. 57 :
Rex ammiratus est.Consol. Boetii. Ms. lib. 1 :
Encor ne te dois Merveiller Se mauvais te portent envie.
Se donner merveilles, eadem acceptione, in Lit. remiss. ann. 1450. ex Reg. 185. ch. 4 :
Jamet Torrillon dist au suppliant qu'il se donnoit Merveilles, que on ne l'avoit assis à plus grant somme de deniers en nos tailles, etc.
Mutabilis, qui ab officio amoveri potest. Assis. Abrinc. ann. 1236. in Reg. S. Justi ex Cam. Comput. Paris. fol. 30. r°. col. 1 :
Nepos præpositi regis non feodatus, sed Mirabilis, infra ætatem quoddam breve de sesina patris cœperat, etc.
- miror, wonderful, marvellous, extraordinary, amazing, admirable, strange, singular: facinora: pugnandi cupiditas, N.: Hic tibi sit potius quam tu mirabilis illi, H.: Cuncta, quibus est mirabilis, O.: mirabile est, quam non multum differat: esset mirabile quo modo, etc.: mirabile auditu: mirabile dictu Truditur, etc., wonderful to tell, V.: quo ista maiora ac mirabiliora fecisti: magna atque mirabilia portendi, great wonders, S.
-
…qui posset satis acute atque dilucide apud mediocris homines ex communi quadam opinione hominum dicere, eloquentem vero, qui mirabilius et magnificentius augere posset atque ornare quae vellet, omnisque omnium rerum, quae ad dicendum pertinerent, fontis animo…
Cicero, de Oratore
-
…cave putes probitate, constantia, cura, studio rei publicae quicquam illi esse simile, ut eloquentia, qua mirabiliter excellit, vix in eo locum ad laudandum habere videatur ; quamquam in hac ipsa sapientia plus apparet ; ita…
Cicero, Epistulae ad Brutum
-
…CICERO BRVTO SAL. scripta et obsignata iam epistula litterae mihi redditae sunt a te plenae rerum novarum, maximeque mirabile Dolabellam quinque cohortis misisse in Chersonesum. adeone copiis abundat ut is qui ex Asia fugere dicebatur Europam appetere conetur…
Cicero, Epistulae ad Brutum
-
…. et Diomedes K. i. acuit β, Diomedes contra Quintil. haec admirabilia α haec non modo mirabilia add. sunt γ βγ similia quae γ sed necetur γ sunt isti AH isti sunt Va isti β hm…
Cicero, pro Ligario
-
…ostendisse Africano Atque etiam a te Flaminiana ostenta collecta sunt quod ipse et equus eius repente conciderit ; non sane mirabile hoc quidem quod evelli primi hastati signum non potuerit ; timide fortasse signifer evellebat, quod fidenter infixerat. nam…
M. Tullius Cicero, De Divinatione
-
…ausus Salvio nostro nihil ad te litterarum dare ; nec me hercule habebam quid scriberem, nisi te a me mirabiliter amari, de quo etiam nihil scribente me te non dubitare certo scio. omnino mihi magis litterae sunt exspectandae…
Cicero, Epistulae ad Familiares
-
…peremit, qui luci ediderat, genitor Saturnius idem abdidit et duro formavit tegmina saxo. nos autem timidi stantes mirabile monstrum vidimus in mediis divom versarier aris. tum Calchas haec est fidenti voce locutus quidnam torpentes subito obstipuistis ,…
M. Tullius Cicero, De Divinatione
-
…nostrorum et ex Graecorum copia comparare voles, multo tamen pauciores oratores quam poetae boni reperientur. Quod hoc etiam mirabilius debet videri, quia ceterarum artium studia fere reconditis atque abditis e fontibus hauriuntur, dicendi autem omnis ratio in…
Cicero, de Oratore
-
…item qui processit aliquantum ad virtutis habitum nihilo minus in miseria est quam ille, qui nihil processit. Haec mirabilia videri intellego, sed cum certe superiora firma ac vera sint, his autem ea consentanea et consequentia, ne…
M. Tullius Cicero, de Finibus Bonorum et Malorum
-
…hac laude Reguli unum illud est admiratione dignum, quod captivos retinendos censuit. Nam quod rediit, nobis nunc mirabile videtur, illis quidem temporibus aliter facere non potuit ; itaque ista laus non est hominis, sed temporum .…
M. Tullius Cicero, De Officiis