nimius
nimius, beyond measure, excessive, too great, too much
- I Lit.: quod autem satis est, eo quidquid accesserit nimium est, Cic. Fin. 5, 27, 81: vitem coërcet, ne in omnes partes nimia fundatur, id. Sen. 15, 52: nimiae celeritates, id. Off. 1, 36, 131: nimiā pertinaciā atque arrogantiā, Caes. B. C. 1, 85: Prometheus Assiduam nimio pectore pavit avem, that grew again too fast, Mart. Spect. 7, 2.—
- β With abl. of thing, excessive, immoderate, intemperate in any thing: fiduciā nimius, Sall. Fragm. ap. Arus. Mess.: rebus secundis nimii, too much elated, Tac. H. 4, 23: nimius mero, Hor. C. 2, 12, 5.—
- γ With gen.: impotens et nimius animi est, Liv. 6, 11, 3: imperii, id. 3, 26: sermonis, Tac. H. 3, 75: pugnae, Sil. 5, 232.—
- 2 Subst.: nĭmĭum, ii, n., too much, superabundance, excess: mediocritatem illam tenebit, quae est inter nimium et parum, Cic. Off. 1, 25, 89: juris, Sil. 14, 670: auri argentique nimium fuit, Plin. 33 prooem. § 5.—
- B In partic., too mighty, too powerful (post-Aug.): Cn. Pompeium esse nimium jam liberae reipublicae, Vell. 2, 32, 1: legio legatis nimia ac formidolosa erat, Tac. Agr. 7; Flor. 3, 15, 3.—
- II Transf., great beyond measure, i. e. very great, very much: homo nimiā pulchritudine, Plaut. Mil. 4, 2, 8 (998): nimia memoras mira, id. Am. 2, 1, 69 (619); 5, 1, 52 (1104); Mart. 5, 64, 3.—
- 2 Subst.: nĭmĭum, ii, n.: nimium boni est, cui nil est [in diem] mali, it is great good fortune (a transl. of Eurip. Hec. 2: κεῖνος ὀλβιώτατος), Enn. ap. Cic. Fin. 2, 13, 41 (Trag. v. 237 Vahl.).—Hence,
- b In the abl., nĭmĭo, adverb., exceedingly, by far, much, very, Plaut. Truc. 4, 1, 6 (704): nimio mavolo, id. Poen. 1, 2, 90 (299).—Esp., with comparatives, = multo: scito, nimio celerius venire quod molestum'st, Plaut. Most. 1, 1, 69 (69) Lorenz ad loc.: nimio nequior, id. ib. 1, 2, 65 (148): quia te nimio plus diligo, Anton. ap. Cic. Att. 10, 8 A, 1: ne doleas plus nimio, Hor. C. 1, 33, 1: nimio minus, Plaut. Bacch. 4, 4, 21 (660): nimio melius, id. Pers. 1, 3, 31 (111): nimio plus quam satis tutum esset, etc., Liv. 1, 2, 3: nimio plus quam velim, id. 2, 37, 4; 29, 33, 4: nimio amplior, Gell. 1, 3, 25.—Hence, adv., in two forms.
- A nĭmĭum, too much, too ( = nimis, in all uses, v. infra): nimium parce facere sumptum, Ter. And. 450: nimium dicere, opp. parum, Cic. Clu. 58, 160: nimium ne crede colori, Verg. E. 2, 17: diu, Cic. Cat. 1, 5, 10: longum tempus, id. Att. 12, 18, 1: nimium multi, id. Clu. 46, 126: nimium gratum ... gratum praeter modum, id. Planc. 33, 82: amantes mei, Quint. 1, prooem. § 7 et saep.—
- β Non nimium, not very much, not particularly: illud non nimium probo, Cic. Fam. 12, 30, 7.—
- 2 Transf., very much, greatly, exceedingly: homo nimium lepidus, Plaut. Mil. 4, 2, 8 (998): nimium lepida nimisque nitida femina, id. ib. 4, 2, 12 (1002); id. Ps. 1, 2, 71 (202): loci nimium mirabiles, id. Trin. 4, 2, 86 (928): nimium vellem, Ter. Eun. 597: o fortunatos nimium, sua si bona norint, Agricolas! Verg. G. 2, 458: felix, heu nimium felix! id. A. 4, 657; Stat. S. 3, 3, 25.—In class. prose esp.—
- b Nimium quantum, as much as can be, very much indeed, exceedingly, very: differt inter honestum et turpe nimium quantum, Cic. Fin. 4, 25, 70: sales in dicendo nimium quantum valent, id. Or. 26, 87: ille nimium quantum audacter, Oves, inquit, etc., Gell. 16, 6, 9 (nimium quam, false reading for quae nimium, Quint. 4, 2, 70. In Plaut. Bacch. 1, 2, 13 (121), the better reading is hem quam, v. Ritschl ad h. l.).—
- B nĭmĭē (post-class.).
- 1 Too much, excessively: nimie aliquid facere, Capitol. Gord. 6: arat (frontem rugis) non nimie sed pulchre dictum, Macr. S. 6, 6.—
- 2 Transf., very much, very: in locis nimie frigidis, Pall. 4, 10.
mare Mortuum, quia ~ia ejus salsugine non potest in eo aliquid vivere
leonem, quem regem esse bestiarum ‥ ob ‥ ~iam fortitudinem poetae ‥ fingunt
prae ~ia humilitate
sicut malum ‥ est multum comedere mel, ita ~ius divine majestatis scrutator a gloria majestatis ‥ opprimitur
superficies vero corporum nostrorum circa mores et condiciones exteriores versatur, que [per ] †mimam comitatorum [MS: nimiam communicacionem ] stultorum et mendacium et adulatorum nimium viciantur[sic ]
esto senior in moribus, quamvis junior in annis. ~ia quaeque nocent
~ium ‥ de grisia lana appositum fuisse dicens
qui studet in nimium, cito precipitatur in imum, / nec simul ire diu stultus, opesve queant
licet adolescens aetate existas, vanissimis tamen oblectamentis hujus mundi nequaquam te ~ium subicias
se iratos fuisse ‥ quod ille ~ium suis parcere soleret inimicis
maxime qui non ~ium a tuis dissentiat moribus
unde ~ium tristis effectus
non igitur videtur ~ium gravis vel innaturalis ascensus
obscuriora ~ium et mutila magis quam ut veritati historiae copulari ‥ queant
- 1. te groot, te veel, overdadig [calor; imber; vitis te welig]; overdreven, overmoedig (in: in m. abl.; gen.; abl.) [in honoribus decernendis; imperii; pugnae; rebus secundis; verbis]; te machtig, te sterk [legio]; — adv. nimium en nimiō (al) te zeer, te, te veel: nimium diu al te lang; nimium breves flores te snel verwelkend; — subst. nimium, ī n overvloed;
- 2. zeer groot, zeer veel, buitengewoon; — adv. (a) nimium en nimiō zeer, erg: fortunati nimium agricolae; (b) nimium quantum buitengewoon, zeer.
太甚。太太。多餘。— animi 胆太大。— sermonis 贅言者。— mero 飲酒無度者。iam — Antonius 時安多尼之勢力已有餘。Sol nimius 炎日。 Nimio animo 太大方。
Suggest a Translation
See an image
Deus autem, qui dives est in misericordia, propter NimiamS. Hieron. in Isaiæ cap. 66 :(Gr. charitatem suam, qua dilexit nos, etc.πολλὴν )
Sudore et labore Nimio ad ubertatem fructuum pervenitur.Petrus Damiani in Vita S. Romualdi n. 37 :
Erat autem prædictus ImperatorInnumera prætermitto, ne longior sim in re nota. Huc spectat vox(Otto III.) monastico Ordini valde benevolus, et Nimia circa Dei famulos affectione devotus.
Nimispro
valdepassim usurpata in sacris Bibliis, sed et illud notum.
- nimis, beyond measure, excessive, too great, too much: Vestitu nimio indulges, T.: nimiā pertinaciā, Cs.: aquae, a deluge, O.: nimiā caede atque cupidine ferri, excessive eagerness for carnage, V.: nimius mero, intemperate, H.: nimius animi, L.—As substn., too much, superabundance, excess: Nimium boni est, cui nihil est mali, he has too good fortune, Enn. ap. C.: nimium feritatis in illo est, O.—Too mighty, too powerful: legio legatis nimia ac formidolosa erat, Ta.
-
…Quo trudis perculeris iam tu me tibi equidem dico, mane. Eamus. Pergin Certum est. Vide ne nimium calidum hoc sit modo. Non est profecto sine. At enim istaec in me cudetur faba. Ah Flagitium…
Terence, Eunuchus
-
…viro, patri tuo, respondeas mortuo. noli ista meditari atque illud cave potius ne tua ista querela dolorque nimius ab illis sapientissimis viris reprendatur. vidit enim pater tuus Appium Claudium, nobilissimum hominem, vivo fratre suo ,…
Cicero, pro Plancio
-
…non numquam. Vacandum autem omni est animi perturbatione, cum cupiditate et metu, tum etiam aegritudine et voluptate nimia et iracundia, ut tranquillitas animi et securitas adsit, quae affert cum constantiam, turn etiam dignitatem. Multi…
M. Tullius Cicero, De Officiis
-
…venio nunc longo sane intervallo ad quandam epistulam, qua mihi multa tribuens unum reprehendebas quod in honoribus decernendis essem nimius et tamquam prodigus. tu hoc ; alius fortasse, quod in animadversione poenaque durior, nisi forte utrumque tu…
Cicero, Epistulae ad Brutum
-
…est ; omnes patefaciunt in utramque partem quid sentiant, quid velint. sunt impii cives pro caritate rei publicae nimium multi, sed contra multitudinem bene sentientium admodum pauci quorum opprimendorum di immortales incredibilem rei publicae potestatem et fortunam dederunt…
Cicero, Philippicae
-
…litteras, exspectabam. Laterensis nostri et fidem et animum singularem in re p. semper fatebor ; sed certe nimia eius indulgentia in Lepidum ad haec pericula perspicienda fecit eum minus sagacem. qui quidem cum in fraudem se deductum…
Cicero, Epistulae ad Familiares
-
…iste non modo Romae sed in omnibus villis habet, tricenos lectos optime stratos cum ceteris ornamentis convivi quaereret, nimium multa comparare videretur ; nulla domus in Sicilia locuples fuit ubi iste non textrinum instituerit. mulier est Segestana perdives…
Cicero, in Verrem
-
…esse ut ne plura de pudicitia dicerem. ergo ad haec crimina quae patroni diligentiam desiderant intellegis mihi semihoram istam nimium longam fuisse. illam alteram partem de nece Saturnini nimis exiguam atque angustam esse voluisti ; quae non oratoris ingenium…
Cicero, pro Rabirio Perduellionis Reo
-
…vis in foro versata est. certe ; quando enim maior lapidationes persaepe vidimus, non ita saepe, sed nimium tamen saepe gladios caedem vero tantam, tantos acervos corporum exstructos, nisi forte illo Cinnano atque Octaviano die ,…
Cicero, pro Sestio
-
…S. D. TREBATIO. adeone me iniustum esse existimasti ut tibi irascerer, quod parum mihi constans et nimium cupidus decedendi viderere, ob eamque causam me arbitrarere litteras ad te iam diu non misisse mihi perturbatio animi tui…
Cicero, Epistulae ad Familiares