nudus
nudus, naked, bare, unclothed, stripped, uncovered, exposed
- I Lit.
- A In gen.: membra nuda dabant terrae, Lucr. 5, 970 Lachm. N. cr. (not nudabant): tamquam nudus nuces legeret, in ventrem abstulisse, Cic. de Or. 2, 66, 265: nudus membra Pyracmon, Verg. A. 8, 425: nuda pedem, Ov. M. 7, 183: capite nudo, bareheaded, Sall. J. 94, 1: pedibus nudis, Hor. S. 1, 8, 24: costae nudae tegmine, Sil. 5, 449.—Esp., without the toga, in one's tunic: nudus ara, sere nudus, Verg. G. 1, 299; Petr. 92; Aur. Vict. Vir. Illustr. 17; cf. Drak. ad Liv. 3, 26, 9.—Unarmed, unprotected: in maximo metu nudum et caecum corpus ad hostes vortere, his defenceless back, Sall. J. 107, 1; Liv. 5, 45, 3.—Prov.: vestimenta detrahere nudo, i. e. to get something out of one who has nothing, or to draw blood from a stone, Plaut. As. 1, 1, 79 (94).—Of things: silex nuda, not covered with turf, Verg. E. 1, 15: ensis, id. A. 12, 306: sedit humo nudā, Ov. M. 4, 261: et quodcumque jacet nudā tellure cadaver, on the bare ground, unburied, Luc. 6, 550; so of unburied bodies, id. 8, 434; Stat. Th. 8, 73: nudum nemus, leafless, Sen. Herc. Oet. 281.—
- β With gen.: loca nuda gignentium, bare of vegetation, Sall. J. 79, 6: nudus Arboris Othrys, Ov. M. 12, 512. —
- B In partic.
- 1 Stripped, spoiled, vacant, void, deprived, or destitute of, without.
- α With abl.: urbs nuda praesidio, Cic. Att. 7, 13, 1: praesidiis, Liv. 29, 4, 7: nudus agris, nudus nummis, Hor. S. 2, 3, 184: nudum remigio latus, id. C. 1, 14, 4; Sil. 16, 46.—
- β With ab: Messana ab his rebus sane vacua atque nuda est, Cic. Verr. 2, 4, 2, § 3.—
- γ With gen.: mors famae nuda, Sil. 4, 608.—
- δ Absol.: heri quod homines quattuor In soporem conlocāstis nudos, Plaut. Am. 1, 1, 147 (299): partem istam subselliorum nudam atque inanem reliquerunt, Cic. Cat. 1, 7, 16.—
- 2 Poor, needy, destitute, forlorn: quem tu semper nudum esse voluisti, Cic. Fl. 21, 51: senecta, Ov. H. 9, 154: senectus, Juv. 7, 35: quis tam nudus, ut, etc., id. 5, 163: sine amicis, sine hospitibus, plane nudum esse ac desertum, Cic. Verr. 2, 4, 66, § 148.—
- II Transf.
- A
- 1 In gen., bare, mere, pure, simple, sole, alone, only: nuda ista si ponas, judicari qualia sint non facile possim, Cic. Par. 3, 2, 24: ira Caesaris, Ov. Tr. 3, 11, 17: locorum nuda nomina, Plin. 3, praef. § 2: virtus nudo homine contenta est, Sen. Ben. 3, 18, 2: nuda rerum cognitio, Plin. Ep. 5, 8, 4: nuda virtus, Petr. 88: nudā manu captare fontem, i. e. without a cup, Sen. Hippol. alt. 519.—So freq. in jurid. Lat.: nudo animo adipisci quidem possessionem non possumus: retinere tamen nudo animo possumus, Paul. Sent. 5, tit. 2: etiam nudus consensus sufficit obligationi, Dig. 44, 7, 51; Gai. Inst. 3, 154.—
- 2 Esp., in phrases.
- α Nudum pactum, a bare agreement, i. e. a contract without consideration: ex nudo enim pacto inter cives Romanos actio non nascitur, Paul. Sent. 2, 14, 1.—
- β Nudum jus, an unexecuted right: qui nudum jus Quiritium in servo habet, is potestatem habere non intellegitur, Gai. Inst. 1, 54; 3, 166.—
- B In partic.
- 1 Simple, unadorned: Commentarii (Caesaris) nudi sunt, recti et venusti, omni ornatu orationis tamquam veste detractā, Cic. Brut. 75, 262: brevitas nuda atque inornata, id. de Or. 2, 84, 341: quoniam dicendi facultas non debeat esse jejuna atque nuda, id. ib. 1, 50, 218: nuda et velut incompta oratio, Quint. 8, 6, 41; cf. id. 2, 4, 3; Ov. A. A. 3, 747: sedit humo nudā, nudis incompta capillis, Ov. M. 4, 261.—
- 2 Undisguised, unadorned, not veiled or obscured: veritas, Hor. C. 1, 24, 7: nudissima veritas, Cael. Aur. Chron. 1, 5, 176: simplex ac nuda veritas, Lact. 3, 1, 3: nuda verba, unveiled, i. e. obscene words, Plin. Ep. 4, 14, 4.—Hence, adv.: nūdē, nakedly, simply (post-class.): aliquid tradere breviter ac nude, Lact. 3, 1, 11.
maritus quoque non debet uxorem suam ~am videre
pasceret obscenos ut nudo corpore visus
alii [juvenes ] stantes ~i
exuviis pugillaribus a victore exuitur, et satis ~us in campo relinquitur
vidi eos multociens in uno lecto solum cum sola et ~um cum ~a jacentes et insimul laborantes
~is pedibus et ~o desuper corpore
scintillans ferrum ~a manu portavit
stant miseri ‥ ~o latere palpitantes
in estate poteritis si volueritis ~is pedibus [ME: ] incedere: bar fot
corpus ‥ in capella infirmarie ~a facie jacuit
si ‥ dicat mihi pauper ~us, quem ego nolim vestire, ideo se ~um esse, quia ego illum ~um esse volo ‥
cum essem miser ‥ et pauper ‥ et ~us et erubescerem nimis, opprobrium paupertatis mee non sustinens
aliquis dicitur ~us, quia parum habet de vestibus
redimo incarceratos, tego ~os
nudo nullus est amicus / pauper enim et mendicus / est bubone vilior
his indumentis carens, anima ~a apparebit in die judicii
caritas ‥ sine te ‥ omnis virtus ~a est, vestem non habens qua se contegat
utebatur ‥ ad ~um tamdiu lorica, quousque tota putrefieret
Christus spoliatus est vestimentis suis usque ad ~um
si vulnus eveniat alicui ‥ in ~o et manifesto, ut ante capillos, ante manicam, sub genibus, duppliciter emendandum est(
qui vulnus alicui faciet ac sanguinem, emendet hoc per uncias: ‥ in ~o pro singulis unciis x d.(
omnia in solitudinem et in ~um campum vastando redigere
supra ~am humum derelictus est
quod ille qui seminaverit terram alterius recuperet vesturam illam quam seminavit ‥, et alius revertat ad terram suam ~am
~a humo residens, ‥ pervigil ‥ pernoctavit
~um gladium
nobis ‥ toto anni circulo sub ~o aere rotatis
extra fores Cartusie ~o sub aere faciens ‥
~i et inermes ad bella procedunt
ad numerum trecentorum millium armatorum, ~is sequacibus ‥ exceptis
eos ‥ inermes ac ~os ferientibus gladiis reliquit
remanent v pelles ~e et j pellis agnina
de xviij pellibus bydencium ~is
in vendicione xxxvj pelles bydencium lanutas, ij pelles ~as et vij pelles agnorum
in ij paribus rotarum ferratarum emptis ‥ vj s. j d. quad.; in iij paribus rotarum ~arum emptis ‥ vj s. j d. quad
in ij sellis ~is ad carectas emptis ‥ iiij d.
carecte: ‥ in ij paribus rotarum ferratarum et ij paribus rotarum ~arum ‥ xij s.
in j pari rotarum ~arum(v. 1
in ij herciis ~is(v. 1
iij caruce cum ferris et hernesio precii vj s. viij d., item j currus ~us cum hernesio pro iiijor equis precii iiij s.
habet ‥ duas carectas quarum una est ferrata et alia debilis et ~a, precii xxiij s.
pro uno pari rotarum ~arum pro carecta ‥ ad cariandum calsem de puteo subtus montem de P.
est status molendini talis ‥ una virga satis velata, alia virga omnino ~a
luna ‥ secunda est in B, tertia in C, similiter ~is, id est nullo puncto adnotatis
unam chartam ~am(v.
si minor sit, modo ~o formabitur ad modum losonge sic
nulla ~a obliquitas per se ligatura dici potest
amittasque habitum justitiae ‥ ac ~us ab ornamento virtutum existere comproberis
ubique dulcissimos supernae contemplationis fructus, saeculo ~us Deo plenus, solitaria cotidie hauriebat conversatione
fronte capillis ~a
si Christus homo pulcrior est quam possit esse creatura ~a, sicut carbo ignitus pulcrior est quam possit esse lignum ~um, ‥
nullo ‥ modo generatur caro nisi caro sit ignis vel aqua vel materia ~a
circa ~am facturam domus istius(v.
salarium ~a sponsione constitutum petatur condictione ex lege ‥ sed si per stipulationem ‥ certi condictione petatur
J. ‥ capit toftum et bondagium ~um sine equo et bove
usus ‥ dividi potest in ~um usum et in usumfructum
nec valet ~a eleccio
~um officium misse
ille siquidem honor est in solis et ~is et puris intellectibus
verbis ~is et manifestis
ipsum testificaretur tum verbis ~is tum signacionibus allegoricis
e vero et de et ex cum ceteris sequentibus ut pro, pre, palam, sine, absque, tenus dicunt racionem materie ad formam, quia quedam est ~a, quedam disposita, quedam perfecta, quod dicunt iij preposiciones e, de, ex
de consilio non ~o sed fraudulento
omnia archana et ultima patebunt et ~a erunt
amicos ‥ quorum nobis ~a sint omnia, quibus omnia nostra pandamus secreta
peccata eorum omnibus ~a erunt et aperta
omnis res que persuaderi debet animo auditoris, multo melius insinuabitur per similitudinem quam per simplicem et ~am veritatem
ambo [sc. intellectus et voluntas ] se convertunt ut sunt ut ~e, pure et sole potencie
melius exemplis quam ~a verbositate informor
ne putes te ~a solummodo professione verborum mihi posse placere
inermis nude ventoseque facundie deridet ineptias
crevit puer ~o adhuc nomine Albanus, immo non ~o nomine sed divina etiam preordinatione
compassio misericordie ‥ in sola voluntate nonnumquam consistit ‥ . at compassio discipline non ~a voluntate estimanda est
omnes promisimus ei obsequium servitutis nostre in baptismo. et non fuit ~a promissio; fuit vestita congrua juris sollempnitate
cogebantur ‥ inutiliter commorari donec ~i reverterentur negotio ipsorum tamen infecto
- 1. ongekleed, naakt, (ont)bloot [pars corporis]; ➤ -is pedibus; ~ bracchia (acc.) met de armen ontbloot;
- 2. licht gekleed, alleen in tunica;
- 3. onbedekt, kaal, onbezet [arbor, stipes zonder loof; ensis blank; domus leeg; subsellia]; ➤ sedit humo -ā op de kale grond;
- 4. (Verg.) onbegraven; ➤ ~ iacebis in arena;
- 5. ongewapend, ongedekt, onbeschermd [dextra; corpus; colles; vallis]; ➤ -o corpore pugnare zonder schild;
- 6. (metaf.) beroofd van, leeg, zonder (abs.; m. abl.; gen.; ab); ➤ urbs praesidio -a; regio agris -a; Othrys ~ arboris zonder boomgroei; res publica a magistratibus -a; domus a propinquis -a; in -o arvo zonder bomen;
- 7. puur, kaal; (soms te vertalen met een bijwoord) louter en alleen, uitsluitend [ira slechts woede]; ➤ hoc -um relinquitur alleen deze vraag resteert;
- 8. onbemiddeld, arm, behoeftig; hulpeloos [senecta];
- 9. zonder versiering, eenvoudig, onverhuld [capilli; commentarii Caesaris; veritas].
光身。赤身。裸。未埋者。明。貧。索樸。只一。— nummis 無錢。— ensis 光刀。— arboris mons 無樹之山。Silex nudus 荒山。Nuda pedem 赤足女。Nudi pisces 水外之魚。Arvum nudum 光地。Nuda verba 明言。口言耳。
Suggest a Translation
See an image
De lignis dentur eis mensuræ, quæ Nudi appellantur, mille centum.Legendum censerem
moli, nisi Charta originalis, quam legi in Archivo S. Dionysii, omnino præferret,
nudi.
Midi. Vide in hac voce.
- naked, bare, unclothed, stripped, uncovered, exposed: Capillus passus, nudus pes, T.: nudum (Roscium) eicit domo: nuda pedem, O.: membra, V.: capite nudo, bareheaded, S.: nudo corpore pugnare, without a shield, Cs.: sere nudus, without the toga, V.: nudum corpus ad hostīs vortere, his defenceless back, S.: Gratia Nudis iuncta sororibus, in light attire, H.: silice in nudā, bare, V.: Sedit humo nudā, O.—Striped, spoiled, vacant, void, deprived, destitute, without: partem subselliorum nudam atque inanem relinquere: urbs praesidio: agris nummis, H.: Messana ab his rebus: loca nuda gignentium, S.: Arboris Othrys, O.— Without property, poor, needy, destitute, forlorn: senecta, O.: quis tam nudus, ut, etc., Iu.: plane nudus ac desertus: nil cupientium Nudus castra peto, H.—Bare, mere, pure, simple, sole, alone, only: nuda ista si ponas: operum nudum certamen, simply a rivalry in achievements, O.—Simple, unadorned: Commentarii (Caesaris): dicendi facultas: nudis incompta capillis, O.: veritas, H.
-
…perditum civem ac non potius ut importunissimum hostem quin etiam principes eius ordinis partem illam subselliorum ad quam ille accesserat nudam atque inanem reliquerunt. hic ego vehemens ille consul qui verbo civis in exsilium eicio quaesivi a Catilina in nocturno…
Cicero, in Catilinam
-
…sunt, quod omnes consulares qui tibi persaepe ad caedem constituti fuerunt, simul atque adsedisti, partem istam subselliorum nudam atque inanem reliquerunt, quo tandem animo tibi ferendum putas servi mehercule mei si me isto pacto metuerent ut te…
Cicero, in Catilinam
-
…quo autem pacto illi Appenninum atque illas pruinas ac nivis perferent nisi idcirco se facilius hiemem toleraturos putant, quod nudi in conviviis saltare didicerunt. O bellum magno opere pertimescendum, cum hanc sit habiturus Catilina scortorum cohortem praetoriam instruite…
Cicero, in Catilinam
-
…neque evellere neque sinistra impedita satis commode pugnare poterant, multi ut diu iactato bracchio praeoptarent scutum manu emittere et nudo corpore pugnare. Tandem vulneribus defessi et pedem referre et, quod mons suberat circiter mille passuum ; spatio…
Julius Caesar, Gallic War
-
…mercato perdere cultu, nec sinere in propriis membra nitere bonis crede mihi, non ulla tuae est medicina figurae nudus Amor formae non amat artificem. aspice quos summittat humus formosa colores, ut veniant hederae sponte sua melius ,…
Propertius, Elegies
-
…igne micantes sideribus similes oculos, videt oscula, quae non est vidisse satis ; laudat digitosque manusque bracchiaque et nudos media plus parte lacertos. Siqua latent, meliora putat. Fugit ocior aura illa levi neque ad haec revocantis…
Ovid, Metamorphoses
-
…oratio maximeque id in optimo quoque eorum poetarum qui λυρικοὶ a Graecis no minantur, quos cum cantu spoliaveris, nuda paene remanet oratio. quorum similia sunt quaedam etiam apud nostros, velut illa in Thyeste quemnam te esse dicam…
M. Tullius Cicero, Orator
-
…nulla est occultatio, quod et promiscue in fluminibus perluuntur et pellibus aut parvis renonum tegimentis utuntur magna corporis parte nuda. Agriculturae non student, maiorque pars eorum victus in lacte, caseo, carne consistit. Neque quisquam agri…
Julius Caesar, Gallic War
-
…, in cubiculo solus, in convivio dominus, ac tum maxime cum accubante praetextato praetoris filio saltare in convivio nudus coeperat. hunc, uti dicere institui, principem Verres ad fortunas aratorum vexandas diripiendasque esse voluit huius audaciae nequitiae…
Cicero, in Verrem
-
…tuum, Deciane, testem ; quem tu cum ephebum Temni cognosses, quia tum te nudus delectarat, semper nudum esse voluisti. abduxisti Temno Apollonidem ; pecuniam adulescentulo grandi faenore, fiducia tamen accepta, occupavisti. hanc fiduciam…
Cicero, pro Flacco
NUDUS(γυμνός). These words, besides denoting absolute nakedness, which was to be ἀναμπέχονος καὶ ἀχίτων (compare Moschus, 4.98), were applied to anyone who, being without an AMICTUSwore only his tunic. (Aristoph. Eccles. 409; Lysist. 150; John 21.7.) In this state of semi-nudity, the ancients performed the operations of ploughing, sowing, and reaping. (Hes. Op. et Dies, 391; Aristoph. Lysist. 1177; Verg. G. 1.299; Aelian, Ael. VH 6.11, 13.27-Z2; Matt. 24.18.) Thus Cincinnatus was found nudus at the plough when he was called to be dictator, and sent for his toga, that he might appear before the senate. (Plin. Nat.18.20; Aur. Vict. de Vir. Illust. 17; Liv. 3.26.) The accompanying woodcut is taken from an antique gem in the Florentine Collection, and shows a man ploughing in his tunic only.
This term applied to the warrior expressed the absence of some part of his armour. Hence the light armed were called γυμνῆτες.
[J.Y](γυμνός). Unclad; in the ordinary sense, denoting absolute nakedness; thence, in common language, scantily or imperfectly clad, denoting a person of either sex who is divested of all clothing except that which is worn next the skin—the Roman of his toga, the Greek of his pallium—as we say “in undress,” “negligé,” of a man without his coat, or of a woman without her gown. But the Latin nudus, as well as the Greek γυμνός, appear to have indicated something more precise than the mere absence of an outer garment (amictus) over the tunic; for both words are particularly used in describing the hard-working population, agricultural labourers, ploughmen, etc. (Hesiod, Op. 391; Verg. Georg. ii. 299). See exomis.