obicio
obicio, to throw before, throw to, cast, offer, present, expose
he threw food to the dogs
he taunted me for my low birth
obiciō, iēcī, iectus, 3, a.: to throw against or towards; throw to, 6.421; present, oppose, 2.444; bar against, shut, 9.45; cast upon, 7.480; subject, expose, 4.549; (pass.), to be presented, appear, 5.522; p., obiectus, a, um, thrown towards or against; opposite, projecting, 3.534. (ob and iaciō)
ōbĭcĭo and objĭcĭo, jēci, jectum, 3 (cf. abicio, etc.; perf. subj. objexim, Plaut. Poen. 1, 3, 37 (446): objexis, id. Cas. 2, 6, 52 (404)), v. a. [ob-iacio], to throw or put before or towards, to throw to, to hold before or out, to offer, present, expose; constr. usu. aliquid (aliquem) alicui, or simply aliquid; but sometimes also, instead of the dat., with pro aliquā re, contra, ad, in aliquid; v. the foll. passages; also with adversus; v. Liv. 2, 58, 5 Drak. (syn. oppono).
- I Lit.: ei nos Glaucomam ob oculos obiciemus, Plaut. Mil. 2, 1, 70 (148): si alia quae obiciant non habuerint, Varr. R. R. 2, 4, 15: cibum canibus, Plin. 8, 40, 61, § 145: parricidae corpus feris, Cic. Rosc. Am. 26: offam (Cerbero), Verg. A. 6, 420: pisces diripiunt carnes objectas, Plin. 32, 2, 8, § 17 (Jan, abiectas): argentum, to throw to one, Ter. Phorm. 769.—Esp., to throw to the wild beasts in the circus: aliquem feris, Cic. Rosc. Am. 26, 71; Suet. Calig. 27; Amm.14, 2; 20, 5 et saep.: vivos homines laniandos obicere, Suet. Ner. 37: florem veteris vini naribus, to hold before, present to, Plaut. Curc. 1, 2, 1 (96); 4, 2, 45 (531); Varr. R. R. 2, 5, 17: si tale visum objectum est a deo dormienti, brought before, presented to, Cic. Ac. 2 (Luc.), 16, 49; cf. id. Div. 1, 16, 30; id. Ac. 2 (Luc.), 15, 48: huic (sicae) ego vos obici pro me non sum passus, to be exposed, id. Mil. 14, 37: exercitum tantae magnitudinis flumini, Caes. B. C. 1, 64, 4: ne objexis manum, don't raise your hand, Plaut. Cas. 2, 6, 52 (404). —
- B In partic., to throw or place before by way of defence or hinderance; to cast in the way, set against, oppose: Alpium vallum contra ascensum transgressionemque Gallorum ... obicio et oppono, Cic. Pis. 33, 81: carros pro vallo, Caes. B. G. 1, 26: ericium portis, id. B. C. 3, 67: faucibus portūs navem submersam, id. ib. 3, 39; 3, 66: se hostium telis, Cic. Tusc. 1, 37, 89: se ei objecit, Nep. Hann. 5, 1: maximo aggere objecto, Cic. Rep. 2, 6, 11.—Esp. of arms: objecta tela perfregit, Cic. Har. Resp. 23, 49: scutum, Liv. 2, 10: hastas, id. 36, 18: clipeosque ad tela sinistris Protecti obiciunt, oppose, Verg. A. 2, 444: objecit sese ad currum, threw himself before the chariot, id. ib. 12, 372.—
- II Trop.
- A In gen., to throw before or over, to put or bring before, to present; to give up, expose to any thing; and, in gen., to bring upon one, to impart, superinduce, cause, occasion, etc.: noctem peccatis et fraudibus obice nubem, Hor. Ep. 1, 16, 62: nubem oculis, Ov. M. 12, 32: plerique victi et debilitati objectā specie voluptatis, Cic. Fin. 1, 14, 47: consulem morti, to deliver up, abandon, id. Vatin. 9, 23: obicitur (consulatus) contionibus seditiosorum ... ad omne denique periculum, id. Mur. 40, 87.—With ad, Cic. Fam. 6, 4, 3. —With in: numquam me pro salute vestrā in tot ac tantas dimicationes ... objecissem, Cic. Arch. 6, 14: obicere se in impetus profligatorum hominum, id. ib. 6, 14. —With adversus: se unico consule objecto adversus tribuniciam potestatem perlatam legem esse, Liv. 2, 58, 5: qui multa Thebano populo acerba objecit funera, has brought on, i. e. caused, Plaut. Am. 1, 1, 35 (187), moram alicui, id. Poen. 1, 3, 37 (446); id. Trin. 5, 1, 8 (1122): ut hanc laetitiam nec opinanti primus obicerem, that I might have set before him, i. e. prepared for him, Ter. Heaut. 186: alicui eam mentem, ut patriam prodat, to suggest, Liv. 5, 15: alicui lucrum, to procure, Plaut. Curc. 4, 2, 45 (531): sollicitudinem, to cause, id. Mil. 3, 1, 29 (624): terrorem hosti, Liv. 27, 1: spem, id. 6, 14: furorem alicui objecit, Cic. Rosc. Am. 14, 40: rabiem canibus, Verg. A. 7, 479.—Pass., to be occasioned, to befall, happen, occur to one: mihi mala res obicitur aliqua, Plaut. Merc. 2, 3, 5 (339): malum mihi obicitur, Ter. Ad. 592; cf. id. Phorm. 502: obicitur animo metus, Cic. Tusc. 2, 4, 10.—
- 2 To put in the way, interpose: omnis exceptio interponitur a reo, Gai. Inst. 4, 119: cui dilatoria obicitur exceptio, id. ib. 4, 123.—
- B In partic., to throw out against one, to taunt, reproach, or upbraid with any thing, as a crime (cf.: criminor, exprobro): facinora, Plaut. Mil. 3, 1, 25 (620): alicui multa probra, Cic. de Or. 2, 70, 285: ignobilitatem alicui, id. Phil. 3, 6, 15: obicit mihi, me ad Baias fuisse, id. Att. 1, 16, 10: parcius ista viris obicienda memento, Verg. E. 3, 7.—With quod: Cato objecit ut probrum M. Nobiliori, quod is in provinciam poëtas duxisset, Cic. Tusc. 1, 2, 3; id. Verr. 2, 4, 17, § 37: furta, Auct. Dom. 35, 93: eloquentiam ut vitium, Cic. ap. Sall. 8: crimen, Tac. A. 3, 12.—With de, to reproach one respecting, on account of any thing: de Cispio mihi igitur obicies? etc., Cic. Planc. 31, 75; Brut. et Cass. ap. Cic. Fam. 11, 3, 2. —In pass.: nam quod objectum est de pudicitiā, etc., Cic. Cael. 3, 6.
- —Hence, objec-tus, a, um, P. a.
- A Lying before or opposite: insula objecta Alexandriae, Caes. B. C. 3, 112: silva pro nativo muro, id. B. G. 6, 10: flumina, Verg. G. 3, 253: Cyprus Syriae objecta, Plin. 5, 31, 35, § 129.—
- B Exposed; constr. with dat. or ad: objectus fortunae, Cic. Tusc. 1, 46, 111: invidiae, Plin. 29, 1, 8, § 20: ad omnes casus, Cic. Fam. 6, 4, 3.—
- C Subst.: objecta, ōrum, n., charges, accusations: de objectis non confiteri, Cic. Dom. 35, 93: objecta vel negare vel defendere vel minuere, Quint. 7, 2, 29: objecta diluere, id. 4, 2, 26; 9, 2, 93; cf. Amm.27, 10.
obicio, iēcī, iectum, ere (ob u. iacio), I) entgegenwerfen, -setzen, -stellen, A) eig.: argentum alci ob os, ins Gesicht schmeißen, Plaut.: tabulas alci ob os, unter die Nase halten, Apul. apol. 89: se copiis, Caes.: se telis hostium, Cic.: se hosti, Nep.: se alci infesto venienti obviam, Liv.: obicitur monstrum oculis, Verg.: si qui tremerent obiectā re terribili, bei einer schrecklichen Erscheinung, Cic.: visum a deo obiectum dormienti, Cic.: quo repentino obiecto visu, Nep. – B) übtr.: 1) entgegnen, erwidern, Cic. Phil. 2, 9 (vgl. § 8 opponere). – 2) preisgeben, mutwillig und ohne Not aussetzen, consulem morti, Cic.: obiectus fortunae, Cic., calumniantibus, Quint. – m. ad od. in u. Akk., obiectus ad omnes casus, Cic.: ob. se in dimicationes, Cic. – 3) beibringen, eingeben, widerfahren lassen, verursachen, alci laetitiam nec opinanti (unverhofft), Ter.: eam mentem (Gedanken), ut etc., Liv.: metum et dolorem, Cic.: spem, terrorem, Liv.: rabiem canibus, Verg.: alci errorem, vorspiegeln, Cic.: furorem, Cic. – dah. im Passiv obici = widerfahren, begegnen, zustoßen, aufstoßen, hocine de improviso mihi mali obici tantum! Ter.: tum hoc mihi esse obiectum malum! Ter.: hic aliud (ein anderer Vorfall) maius miseris obicitur, Verg.: obicitur animo metus, das Herz wird von Furcht ergriffen, Cic. – II) vor-, hinwerfen, -setzen, vor-, hinhalten, A) eig.: 1) im allg.: argentum, Ter.: pabulum viride (sc. vitulis), Varro: corpus feris, Cic.: devorandos servos muraenis, Sen.: alqm leoni, Sen. (u. so leoni obici, Val. Max.): alqm bestiis, Eutr.: vinum naribus, Plaut.: canem acrem obiecto cibo lenire, Sen. rhet.: obiecta tela perfringere, Cic. – dah. obiectus v. Örtl. = vor etw. vorliegend, liegend, insula obiecta portui Brundisino, Caes.: silva pro nativo muro obiecta, Caes.: obiectis silvis, wegen der v.W., Caes. – 2) insbes., zum Schutz, zur Verteidigung vorwerfen, vorsetzen, vorhalten, carros pro vallo, Caes.: novum pro diruto muro, Liv.: Alpium vallum contra transgressionem Gallorum, Cic.: scutum, Liv.: nubem fraudibus, sie unsichtbar machen, Hor.: navem faucibus portus, Caes.: fores raptim, zuwerfen, Liv.: cervos (spanische Reiter), Liv.: fossam, Liv.: funes iumentaque, Auct. b. Alex. – B) übtr.: 1) darbieten, bieten, m. dopp. Acc., delenimentum animis Volani agri divisionem, Liv. 4, 51, 5. – 2) als Beispiel vorhalten, vor Augen stellen, unum ex iudicibus selectis, Hor. sat. 1, 4, 123. – 3) vorwerfen, vorrücken, alci furta, Cic.: num casus bellicos exprobrare aut obicere videor? Cic.: erubescant, si quis haec eis obiciat, Liv.: non tam sum existimandus de gestis rebus gloriari quam de obiectis confiteri, Cic. – m. folg. quod (daß), zB. non tibi obicio, quod spoliasti, Cic.: m. folg. Acc. u. Infin., obicit mihi me ad Baias fuisse, Cic. – mit folg. de u. Abl., alci de Cispio, Cic.: alci de morte Caesaris, Brut. et Cass. in Cic. ep.: quod obiectum est de pudicitia, Cic. – Partic. subst., obiecta, Vorwürfe, obiecta negare, Quint.: obiecta diluere, Quint. – ➳ obiexim, is = obiecerim etc., Plaut. Poen. 446; Cas. 404 Sch.
ŏbĭcĭō, (7) v. objicio.
- 1. stellen of plaatsen tegenover (m. dat.) [equitatum hosti; se Hannibali; se copiis; se ad currum zich storten op]; ➤ visu repentino obiecto bij de onverwachte aanblik; — pass. obici (m. dat.) afkomen op; verschijnen voor: difficultas miseris obicitur; obicitur monstrum oculis;
- 2. voorwerpen, voorhouden, uitleveren [corpus feris; praedam hosti]; — ppp. obiectus, a, um (in de weg) liggend [insula portui; silva];
- 3. prijsgeven, blootstellen [exercitum flumini; legatum barbaris; consulem morti; alqm insidiis coniuratorum; se periculis];
- 4. (ter bescherming, ter verdediging) voorhouden, opwerpen, opstellen [scutum; fossam; carros pro vallo; novum pro diruto muro; metaf. noctem peccatis uitbreiden over];
- 5. (metaf.) inboezemen, ingeven, veroorzaken, opwekken [alci laetitiam; hostibus terrorem; furorem Roscio; canibus rabiem];
- 6. aanbieden [agri divisionem];
- 7. opwerpen, te berde brengen [religionem een religieus bezwaar; exceptionem];
- 8. verwijten, ten laste leggen, voor de voeten werpen, afkeurend voorhouden (iem.: dat.; zelden in m. acc.; iets: acc.; de; m. quod of aci.) [alci luxuriam, avaritiam, furtum; alci de morte Caesaris];
- 9. (Hor.) als voorbeeld voor ogen stellen [unum ex iudicibus selectis].
obiciō (not obiiciō), iēcī, iectus, ere
- ob+ iacio, to throw before, throw to, cast, offer, present, expose: corpus feris: alcui offam, V.: legatum hominibus feris, Cs.: si tale visum obiectum est a deo dormienti, presented: huic (sicae) obici pro me, be exposed.—To throw before, use as a defence, cast in the way, set against, oppose: Alpium vallum contra ascensum Gallorum: erat obiectus portus ericius, Cs.: se ei, N.: maximo aggere obiecto: cum in obiecto (tela) scuto haesissent, L.: sese ad currum, flung himself before the chariot, V.—Fig., to throw before, put before, present, offer, give up, expose: Unum ex iudicibus selectis, hold up as an example, H.: debilitati obiectā specie voluptatis: delenimentum animis agri divisionem obici, L.: Noctem peccatis, H.: nubem oculis, O.: consulem morti, abandon: obicitur (consulatus) ad periculum: me in tot dimicationes.—To bring upon, inspire, inflict, visit(cf. inicio): nos quibus est obiectus labos, T.: qui sibi eam mentem obiecissent, ut, etc., suggested, L.: furorem Roscio: canibus rabiem, V.—Pass, to be occasioned, befall, happen, occur: mihi mali obici Tantum, T.: tantis difficultatibus obiectis, Cs.: obicitur animo metus. —To throw out against, object, taunt, reproach, upbraid with: ei probris obiectis: exercitu Caesaris luxuriem, Cs.: id adversario, to make such an attack on: Parcius ista viris obicienda memento, V.: obiecit ut probrum Nobiliori, quod is in provinciam poëtas duxisset: de Cispio mihi igitur obicies?: quod obiectum est de pudicitiā.
-
…aversum hostem videre nemo potuit. Ad multam noctem etiam ad impedimenta pugnatum est, propterea quod pro vallo carros obiecerunt et e loco superiore in nostros venientes tela coiciebant et non nulli inter carros rotasque mataras ac tragulas subiciebant nostrosque…
Julius Caesar, Gallic War
-
…potuerant quin tela in nostros coicerent. Legatum ex suis sese magno cum periculo ad eum missurum et hominibus feris obiecturum existimabat. Commodissimum visum est C. Valerium Procillum, C. Valerii Caburi filium, summa virtute et humanitate…
Julius Caesar, Gallic War
-
…volucrisque suae Saturnia pennis collocat et gemmis caudam stellantibus inplet. Protinus exarsit nec tempora distulit irae horriferamque oculis animoque obiecit Erinyn paelicis Argolicae stimulosque in pectore caecos condidit et profugam per totum terruit orbem. Ultimus inmenso restabas, Nile…
Ovid, Metamorphoses
-
…ad hominem condemnandum quem numquam vidisset neque audisset adductum esse pretio an certius quicquam obici potest quam quod is cui obicitur ne nutu quidem infirmare conatur verum tamen is testis, ut facile intellegeretis eum non adfuisse animo, cum causa…
Cicero, Pro Caecina
-
…omnium mortalium qui ubique sunt, non modo lectos, verum etiam grabatos et, cum stertentem aliquem viderint, obicere eis visa quaedam tortuosa et obscura, quae illi exterriti somno ad coniectorem mane deferant an natura fieri ut mobiliter…
M. Tullius Cicero, De Divinatione
-
…, cum sit immoderato tumefacta potu atque pastu, exsultare eam in somno immoderateque iactari. itaque huic omnia visa obiciuntur a mente ac ratione vacua, ut aut cum matre corpus miscere videatur aut cum quovis alio vel homine vel…
M. Tullius Cicero, De Divinatione
-
…et iuris dicendi et sartorum tectorum exigendorum, ea postuletis quae maxime digna sint eo reo cui parvum ac mediocre obici nihil oporteat. nam ut praetor factus est, qui auspicato a Chelidone surrexisset, sortem nactus est urbanae provinciae…
Cicero, in Verrem
-
…quis umquam audivit cum ego de me nisi coactus ac necessario dicerem nam si, cum mihi furta largitiones libidines obiciuntur, ego respondere soleo meis consiliis periculis laboribus patriam esse servatam, non tam sum existimandus de gestis rebus gloriari…
Cicero, de Domo sua
-
…vitiis flagitiisque omnibus deditam, denique omnia ad perniciem profligata atque perdita quorum tu nihil in Sex. Roscium ne obiciendi quidem causa contulisti. patrem occidit Sex. Roscius. qui homo adulescentulus corruptus et ab hominibus nequam inductus annos…
Cicero, pro S. Roscio Amerino
-
…cum veteranis, quorum ille nomen prae metu ferre non poterat, eique in Galliam penetranti D. se Brutus obiecit, qui se totius belli fluctibus circumiri quam illum aut regredi aut progredi maluit, Mutinamque illi exsultanti tamquam frenos…
Cicero, Philippicae