About
Menu

ornare

ornare [CL] 1 to prepare (in quots. w. ref. to Matth. xxv 7). 801 dum ‥ necesse est vigili cura se praeparare ad occursum Domini Dei sui ‥ suas sollicita cura lampades ~are Alcuin Ep. 236; ornansque lampadem infundat oleum Walt. Wimb. Sim. 201. 2 to equip, fit out, supply with. omnipotens genitor ‥ / piscibus aequoreos qui campos pinguibus ornas Aldh. VirgV 12; auditu surdos et claudos gressibus ornat Ib. 860; 672 Hiberniae rus ‥ numerositate lectorum ‥ ~etur Id. Ep. 5 p. 492; voti compos, voto ~atus, i. e. faegen GlC U 267; haec inter tereti juvenis scutale lapillo / ornat Frith. 383; castellum regis, quod Divisa dicebatur, ~atum et inexpugnabiliter muratum G. Steph. 50; [lacus] hortis ~atus et pomeriis ‥ quandoque conspicitur Gir. IK I 2. 3 to attire, dress, vest: a (person); b (animal). c (p. ppl. as adj.) elegantly attired, beautifully dressed. a induant se omnes ut sint ~ati ad Tertiam RegulC 31; leo horribilis qui aperto ore erectisque pedibus virginem pulchre ~atam vestes ejus lacerando invadat Bradw. AM 107.  b cornipedes ‥ / ornantur faleris Wulf. Swith. I 1268; falerato, i. ~ato vel ficticio, gehyrste, geraedod GlH F 58.  c vidit hominem honorabilem et mirae pulchritudinis super equum ~atissimum in albis vestimentis sedentem V. Cuthb. I 4; mulier ‥ pulcherrima et ‥ ~atissima se presentavit Gir. GE II 13; cornix videns se ~atum cepit deridere ‥ aves alias Latin Stories 51. 4 to adorn, beautify, decorate; b (artefact or building); c (tomb); d (book). e (p. ppl. as adj.) adorned, beautiful, decorated. f (p. ppl. as sb. m.) decorated part of a structure. Brittannia insula ‥ electa veluti sponsa monilibus diversis ~ata Gildas EB 3; splendida vel ~ata, beorht Ælf. Sup. 179; comptus, i. ~atus, geglengad GlH C 1325; sicut illa [Iris] ornatus varios pingens, momentaliter refugit, ita et Fortuna, quamvis ad presens ~ata, tamen est fugitiva Alb. Lond. DG 4. 6.  b falsas effigies ‥ / aurea seu fulva quas ornant petala fronde Aldh. VirgV 1341; construendis ~andisque auro vel argento ecclesiis operam dabant Bede HE II 1 p. 77; circumcisio Domini celebretur sicut una de tribus superioribus festivitatibus, excepto quod aula monasterii non ~atur Lanfr. Const. 95; ante capitulum et post capitulum debent secretarii monasterium et omnia altaria ~are Ib. 117; p1212 quod habeant in bosco ‥ tam de viridi quam de mortuo bosco ‥ ad reparationem domorum suarum et ramillum ad clausturam et buul’ ad domos suas ~andas in nativitate beati Johannis Baptiste (Corbridge) BBC 57; licet enim deformes sint, tamen ~are possunt illam vilem habitationem et penalem, sicut latro ~at carcerem Fishacre Quaest. 47; ~abant ‥ turrim ‥ hastilia armorum regalium ‥ stetit ymago ‥ sancti Georgii armata, excepto capite, quod ~abat laurea G. Hen. V 15.  c tunc cellerario suppriori et conventui, toto quod de novo ~arent et depingerent tumbas fundatorum in domo capelari prioratus de Kenilleworda Strecche Hen. V 159.  d volumen / ‥ / quod rex aureolis Sacro Spiramine fusus / ornavit titulis gemmigerisque locis (Rex Pius Æðelstan) ASE IX 95.  e ego tamen nec sanioribus cibis, nec indumentis ~atioribus uterer, si in regum palatiis habitarem P. Blois Ep. 72. 223B.  f †procanas [l. proceres], ~atos aedificiorum GlC P 803. 5 to adorn with words, to make elegant or eloquent. b to edify, instruct. primum ‥ est studere, secundum intelligere, tertium memorari quod intellexeris, quartum dicendo ~are quod memineris Alb. Lond. DG 13. 5; unus modus est utendi ~ata facilitate, alius modus est utendi ~ata difficultate. ‥ superficies ‥ verborum ~ata, nisi sana et commendabili nobilitetur sententia, similis est picture vili Vinsauf AV 3. 2; Francia debetur Edwardo, lippe videte, / compotus ornetur, aper audiet, ergo videte. / vires vi de te puer auferet, ergo videte Pol. Poems I 32.  b qui corda ingeniis ornas et labra loquelis Aldh. VirgV 63; cumque pater famulos cellam congessit in almam / quam plures, cunctos sacris sermonibus ornat / utque suo saltim cupiant servire parenti / ammonuit pastor Æthelwulf Abb. 79. 6 to show respect to, do honour to, distinguish. b to bear witness to, confirm, authenticate (also absol.). ~atum, ‘non vinolentum, non percussorem, sed modestum, non litigiosum, non cupidum’ Gildas EB 108; Althelmum ‥ / ‥ / satis ornatum cultibus (æthelwald) Carm. Aldh. 4. 66; susceptum episcopatus gradum ‥ virtutum ~abat operibus Bede HE IV 26 p. 273; 749 qui ‥ haec ‥ custodierit ‥ aeterna claritate coronetur, ornetur, glorificetur Land-ch. 44; et ceteros passim lustravit in ordine sanctos, / quos Deus aeternis ornatos jure triumphis / aurea florigere provexit ad atria vitae Mir. Nin. 47; Grimbaldum ‥ eruditissimum et omnibus bonis moribus ~atum Asser Alf. 78; illum suscipite quem Deus hornat Trop. Wint. 179; [rex] in hiis [sc. virtutibus] ~atur magis quam vestimentis aureis, margaritis vel lapidibus preciosis. hec sunt diadema et gloria regni sui ‥ Quadr. Reg. Spec. 37.  b 956 ego Alfrige episcopus adquiesco. ego Osulf episcopus ~o CS 921. 7 to enhance. denique post mortem sacratis ossibus ornat / sedem Augustorum Aldh. VirgV 521; jamque dies aderat quem Julius idibus ornat Wulf. Swith. I 936.

Saved

Recent