paternus
paternus, of a father, fatherly, paternal
- I Lit.: injuria, against the father, Ter. Heaut. 992: haud paternum istuc dedisti, id. Ad. 450: horti, Cic. Phil. 13, 17, 34: libertus, id. Fl. 36, 89: bona paterna et avita, id. Cael. 14, 34: hospitium, Caes. B. C. 2, 25: regna, Verg. A. 3, 121: res, Hor. Ep. 1, 15, 26: animus, id. C. 2, 2, 6: paterni animi indoles (a weaker expression than patrii, v. Weissenb. ad loc., and cf. Krebs, Antibarb. p. 833), Liv. 9, 4, 9: irae, id. 2, 61: vel paternam vel avitam gloriam consequi, Cic. Brut. 33, 126: civitatem paterno consilio florentissimam accipere, id. de Or. 1, 9, 38: paternum maternumque genus et nomen, id. Phil. 10, 6, 14. —
- B Also (acc. to pater, II. B.), ancestral, of or belonging to forefathers (late Lat.): sepulchra paterna, Vulg. 2 Macc. 12, 39: mos, id. Act. 28, 17: traditio, id. 1 Pet. 1, 18.—
- II Transf.
- A Of one's native country: paterni Fluminis ripae, Hor. C. 1, 20, 5: terra, Ov. H. 13, 100.—
- B Of animals, Col. 6, 37, 2: color, id. 7, 2, 5.—
- C In gram.: casus paternus, the genitive case, Prisc. p. 670 P.
alioqui non dixisset apostolus velut ~um legatum suis successoribus derelinquens
pro uno qui thorum ~um violavit
pater orat filium ut ‥ corpus ~um reportaret secum
[filius ] ~o tam nomine fungens quam honore
a fader ‥ ~us, patrius
habeat in intellectu ~o noticiam ingenitam
si detur primus modus quod intellectus ~us habeat essenciam
molliter et clementer, utpote ~o affectu, admonuerat
~a illum caritate accendens
hoc opus ‥ ad quod et ~a auctoritas et fraterna caritas et propria me coegit necessitas
fraterna dilectio saluti tam necessaria et tam ~a quam filialis affectio
Naboth innocens propter ~am vineam oppressus est
ritus ‥ ~ae traditionis
ista sepelietur in patria sua et regno ~o
a ~a cultura librorum ‥ subtrahit
omnes fere filii Adam, sancte discipline impatientes, sub ~am inobedientiam declinaverunt
sicut nobis ~a conmendat auctoritas
solet ‥ aecclesia, juxta normulam ~ae traditionis ‥ promovere ‥
sacerdotissa ~a,a womangossyb
[puer ] in fide salvatur ~orum, qui sicut aliunde contrahitur originale peccatum, sic aliunde curatur
hic ~us,a godfadyre
a God fader , compater, ~us
lex promulgata ut puella que in ~is fornicans gravida inveniebatur de supercilio montis ‥ precipitaretur
Dewi ‥ ~us ‥ et Eliud, quisque eorum in suo monasterio
sanctus ~us episcopus ‥ regni celestis fieri ‥ civem concupivit(
Teliaus ‥ et David ‥ ~um virum Deo carum sibi assotiantes ‥(
- 1. vaderlijk, van de vader (overgenomen, geërfd) [nomen; possessiones; horti; ager; servi; odium];
- 2. (poët.) vaderlands, van de geboortestreek [terra]; ➤ -i fluminis ripae;
- 3. (Laatl.) van de voorouders, voorvaderlijk [mos]; ➤ sepulcra -a.
- pater, of a father, fatherly, paternal: amicus, T.: iniuria, against the father, T.: horti: libertus: hospitium, Cs.: regna, V.: animus, H.: paterni animi indoles, L.: genus et nomen.—Of the fatherland, of a native country: flumen, H.: terra, O.
-
…quoque pontus haberet, te sequerer, coniunx, et me quoque pontus haberet. O utinam possim populos reparare paternis artibus atque animas formatae infundere terrae Nunc genus in nobis restat mortale duobus sic visum superis hominumque exempla manemus .…
Ovid, Metamorphoses
-
…hoc solum filio reliquit ; nam patrimonium domestici praedones vi ereptum possident, fama et vita innocentis ab hospitibus amicisque paternis defenditur. hic cum omni tempore nobilitatis fautor fuisset tum hoc tumultu proximo, cum omnium nobilium dignitas et salus…
Cicero, pro S. Roscio Amerino
-
…in illius legione miles fuisti, cum per leges militaris effugere liceret iniquitatem tribuni cur autem praetor te, inimicum paternum, in consilium vocavit quae quidem quam sancte solita sint observari scitis omnes. nunc accusamur ab eis qui in…
Cicero, pro Flacco
-
…damnatus est absens, non solum illius hereditatis de qua ambigebatur, quae erat HS triciens, sed omnium bonorum paternorum ipsius Heraclii, quae non minor erat pecunia, palaestrae Syracusanorum, hoc est Syracusanis, possessio traditur. quae…
Cicero, in Verrem
-
…profuerit, non intellego ; dicendi vis egregia, summa festivitate et venustate coniuncta, profuit. Ipse ille Mucius paterni iuris defensor et quasi patrimoni propugnator sui, quid in illa causa, cum contra te diceret, attulit ,…
Cicero, de Oratore
-
…dubito quin illum iam escendentem in currum revocare possis. O tenebrae, o lutum, o sordes, o paterni generis oblite, materni vix memor ita nescio quid istuc fractum, humile, demissum, sordidum, inferius etiam…
Cicero, in Pisonem
-
…P. Clodium, in optima spe puerum repositum, existimare non te insectatum esse, cum potueris, amicos paternos. patere, obsecro, te pro re publica videri gessisse simultatem cum patre eius, non contempsisse hanc familiam…
Cicero, Epistulae ad Atticum
-
…ac maeror, flexibile, plenum, interruptum, flebili voce quo nunc me vortam quod iter incipiam ingredi domum paternamne anne ad Peliae filias et illa o pater, o patria, o Priami domus et quae sequuntur haec omnia…
Cicero, de Oratore
-
…tum M. Antoni reditum timeremus, hoc insperatum omnibus consilium, incognitum certe ceperit, ut exercitum invictum ex paternis militibus conficeret Antonique furorem crudelissimis consiliis incitatum a pernicie rei publicae averteret. quis est enim qui hoc non intellegat…
Cicero, Philippicae
-
…vtinam non tam fratri pietatem quam patriae praestare voluisset Quam ille facile tali ingenio, diutius si vixisset, vel paternam esset vel avitam gloriam consecutus Eloquentia quidem nescio an habuisset parem neminem. Grandis est verbis, sapiens sententiis ,…
M. Tullius Cicero, Brutus