patina
patina, a broad, shallow dish, pan, stewpan
- I Lit.: ut patinae fervent, Plaut. Ps. 3, 2, 51 (840): qui mi inter patinas exhibes argutias, id. Most. 1, 1, 2 (2): jamdudum animus est in patinis, i. e. my belly has been crying cupboard, Ter. Eun. 816; Cic. Att. 4, 8, a, 1: muraena In patinā porrectā, Hor. S. 2, 8, 43; Plin. 23, 2, 33, § 68: fictiles, id. 34, 11, 25, § 109: orobanche estur et per se et in patinis, i. e. cooked, id. 22, 25, 80, § 162: patinae ob immensam magnitudinem, Suet. Vit. 13: deerat pisci patinae mensura, i. e. a dish large enough, Juv. 4, 72.—
- II Transf.
- A A kind of cake, Apic. 4, 2.—
- B A crib, manger, Veg. 1, 56.
†paneta [l. patena ],holoponne ; †paneta [l. patena ]disc ;
hec ~ina, -e, eo quod sit patens
vas dico patinam sed quod tegit esse patēnam
in una ~ena ad frixandum
a garnish of peuter , ~inae
jacentem inter ~enam salinam sive patellam Thome ‥ et ~enam sive patellam salinam ‥ Johannis
aureus atque calix gemmis fulgescit opertus / ‥ / ‥ lata argento constat fabricata patēna
vetuimus ‥ ne de cornu bovis calix aut ~ena fieret ad sacrificandum Deo, quia sanguineae sunt(
aureus ille calix ‥ / ac lata argento pulchre fabricata patēna
~ena,huseldisc
~enam unam sine calice
posito sagaciter super ~enam corpore Domini, quod prius tenebat in manibus
unus calix cum ~ena de auro puro
hec †paterna [l. patena ], A. apatyn ‥
hic calix, A.chalys
hec ~ena, A. †patent [l. ]paten
[ad ] calices ‥ ~enas et vestimenta sacerdotalia ‥ consecrandum
in faccione j ~ine ad ponend’ subtus axem molendini cum ferro empto ‥ in reparacione j ~ine ad aliud capud axis
~ina, A.a peele
Patella salis. Vide in hac voce.
Patena, Vas ministeriis sacris destinatum, in Provinciali Lyndwoodi lib. 3. tit. 23. Alia notione vide in Padena.
Impensæ sumentur ex eleemosynariis Beatæ Mariæ Virginis, et animarum Patinis, ubi eleemosynæ abundaverint.Id est, ex eleemosynis, quæ pro defunctis scutella in ecclesiis colliguntur.
- 2 PAT-, a broad, shallow dish, pan, stewpan: animus est in patinis, I am thinking of the dishes, T.: tyrotarichi: muraena In patinā porrecta, H.: deerat pisci patinae mensura, i. e. a dish large enough, Iu.
-
…aut Mai. a. . CICERO ATTICO SAL. multa me in epistula tua delectarunt sed nihil magis quam patina tyrotarichi. nam de raudusculo quod scribis, μήπω μέγ εἴπῃς πρὶν τελευτήσαντ ἴδῃς aedificati tibi in agris nihil reperio…
Cicero, Epistulae ad Atticum
-
…sed, ut nunc fit, mimum introduxisti. quem tu mihi popillium, quem denarium narras, quam tyrotarichi patinam facilitate mea ista ferebantur antea ; nunc mutata res est. Hirtium ego et Dolabellam dicendi discipulos habeo, cenandi…
Cicero, Epistulae ad Familiares
-
…qui id scire potuerit quod vos idem in Clodio quaerere non potestis. Vt enim neminem alium nisi T. Patinam, familiarissimum suum, rogasset, scire potuit illo ipso die Lanuvi a dictatore Milone prodi flaminem necesse esse .…
Cicero, pro Milone
-
…dicito ; nam vel ducenos annos poterunt vivere meas qui éssitabunt escas quas condivero. nam egó cocilendrum quando in patinas indidi aut cepolendrum aut maccidem aut secaptidem, eaepse sese patinae fervefaciunt ilico. haec ad Neptuni pecudes condimenta sunt…
Plautus, Pseudolus
-
…statim aerugine inlita. deprehenditur et visu maligne virens. sed sive sinceram sive adulteram aptissimum est elui siccatamque in patina nova uri ac versari, donec favilla fiat ; postea teritur ac reconditur. aliqui in crudis fictilibus urunt ,…
Pliny the Elder, Natural History
-
…. tussim sanare dicuntur piscium modo e iure decoctae in patinis ranae. suspensae autem pedibus, cum destillaverit in patinas saliva earum, exinterari iubentur abiectisque interaneis condiri. est rana parva arborem scandens atque ex ea vociferans ; in…
Pliny the Elder, Natural History
-
…a fratre, in qua duo milia lectissimorum piscium, septem auium apposita traduntur. hanc quoque exuperauit ipse dedicatione patinae, quam ob immensam magnitudinem clipeum Mineruae πολιούχου dictitabat. in hac scarorum iocinera, phasianarum et pauonum cerebella ,…
Suetonius, Lives
-
…docte et perspecte sapit. Sed eidem homines numquam dicunt, quamquam adpositumst ampliter iube illud demi ; tolle hanc patinam ; remove pernam, nil moror ; aufer illam offam porcinam, probus hic conger frigidus, remove, abi…
Plautus, Miles Gloriosus
-
…escas quas condivero. nam egó cocilendrum quando in patinas indidi aut cepolendrum aut maccidem aut secaptidem, eaepse sese patinae fervefaciunt ilico. haec ad Neptuni pecudes condimenta sunt terrestris pecudes cicimalindro condio, hapalocopide aut cataractria. At te…
Plautus, Pseudolus
-
…, septembri, octobri, solo quam altissime refosso. annicula utilis esse incipit, bima utilior, gratior autumno patinisque maxime, et sic quoque virus intractabile illi est. hibiscum a pastinaca gracilitate distat, damnatum in cibis ,…
Pliny the Elder, Natural History
PATINA(τρύβλιον) a deep dish used alike for cooking ( patinarius, stewed, opposed to assus, roast, Plaut. Asin. 1.3, 27) and for serving up food, as is seen from Plant. Pseud. 3.2, 51, whence we gather also that it was sometimes a covered dish: probably this was generally the case when the food was brought up in the patina in which it had been cooked (cf. Hor. Sat. 2.8, 43). The patina was, however, often the dish for serving up what had been cooked in other vessels. This is clear from our finding silver patinae, e. g. a patina argentea hederata (with ivy-leaf chasing: cf. filicata) in Trebell. Poll. Claud. 17, and the patina of Aesopus valued at 100,000 sesterces (Plin. Nat.35.163). Among costly patinae that of Vitellius holds the first place; not, however, from its material, as it was of earthenware, but because it was so large that a special oven had to be built for it at a cost of a million sesterces (Plin. l. c.; Suet. Vitell. 13).
As regards the Greek equivalents, the τρύβλιον perhaps comes nearest in shape and use (Aristoph. Av. 77): it was of earthenware (Id. Eccl. 252) and also of silver (Athen. 6.230 e): the λοπὰς was used both for cooking and serving food, but it was flatter and more like the patella: the χύτρα, on the other hand, was deeper and (serving also both purposes) is equivalent to OLLAThe λεκάνη is often given as the equivalent of patina, and it was probably of much the same shape, but its uses were different: a basin ἵνα ἐξεμοῦσι (Poll. 10.76; cf. Ar. Nub. 907); a trough for brick-makers (LATERp. 8).
[J.Y] [G.E.M](λεκάνη, τρύβλιον, λοπάς), dimin. Patella. A deep dish used both for cooking and for serving food at table; sometimes covered. When used for cooking it was generally of earthenware, but for table-service it was often of silver, sometimes with delicate chasing, so that the actor Aesopus had one valued at 100,000 sesterces, or $4000 (Pliny , Pliny H. N. xxxv. 163). Vitellius had one of earthenware so large that the special oven built to contain it cost 1,000,000 sesterces, or $40,000 (Pliny , l. c.; Suet. Vitell. 13).