patrocinium
patrocinium, protection, advocacy, defence, patronage
pā̆trōcĭnĭum, ĭi, n. [patrocinor], protection, defence, patronage (cf.: praesidium, clientela, tutela).
- I In gen.: patrocinia appellari coepta, cum plebs distributa est inter patres, ut eorum opibus tuta esset, Fest. p. 233 Müll.: illud patrocinium orbis terrae verius, quam imperium poterat nominari, Cic. Off. 2, 8, 27: cujus patrocinio civitas plurimum utebatur, Sall. C. 41, 4; id. Or. Philippi contra Lepid.: utraque factio Macedonum patrociniis nitebatur, Nep. Phoc. 3, 1; Inscr. Grut. 354, 1. —
- B Trop., defence, protection: voluptatis, Cic. Fin. 2, 21, 67: voluptas plurimorum patrociniis defenditur, id. Par. 1, 3, 15: mollitiae, Liv. 5, 6: difficultatis patrocinia praeteximus segnitiae, Quint. 1, 12, 16; cf. id. 10, 1, 28: causa patrocinio non bona pejor erit, Ov. Tr. 1, 1, 26; Plin. 13, 3, 4, § 23. —
- II In partic., a defence in a court of justice, a pleading: hoc dicendi genus ad patrocinia mediocriter aptum videbatur, Cic. Brut. 29, 112: legitimarum et civilium controversiarum patrocinia suscipere, id. Or. 34, 120: arripere patrocinium aequitatis, id. de Or. 1, 57, 242: aliquae (controversiae) in meum quoque inciderunt patrocinium, Quint. 7, 2, 5; 5, 13, 40: patrocinium feneratorum, Liv. 6, 15.—
- B Transf., concr.: patrocinia, persons defended, clients, Vatin. ap. Cic. Fam. 5, 9, 1.
patrōcinium, iī, n. (= patronocinium, v. patronus), die Vertretung, Beschützung, I) eig., vor Gericht = die Vertretung, Verteidigung, patrocinium feneratorum adversus plebem, Liv.: nomini ac familiae praestare Treboniae legis patrocinium, Liv.: controversiarum patrocinia suscipere, Cic.: cuius (rei) hoc unum patrocinium est, indignum se vitā fuisse, Sen. contr. 7, 3 (18), 5. – meton., patrocinia = Schützlinge, Klienten, Vatin. in Cic. ep. 5, 9, 1. – II) übtr., der Schutz, Schirm übh., difficilis causae mite patr., Ov.: patrocinium voluptatis repudiare, Cic.: susceptum patrocinium libertatis Graecorum non deserere, Liv.: patrocinia vitiis quaerere, Plin.
ut eandem agri partem per terrae tuae caritatis ~ium obtinere et habere firmiter valeamus
ab illo ~io predicto ‥ aecclesiam ‥ omnium sanctorum protectione corroboratam sciatis permanere
ad nos spectat eos ‥ nostro tueri specialiter ~io
ut magnorum virorum ~io freti possent ad divitias aspirare
implorat ad hoc ~ium, se spondens ei fore tributarium
episcopi perversi ad seculum loco ~ii spoliant subjectos
puellulas ad ~ium vitae impendant
dilectionis tuae voluntatem eo plenius ‥ Deo ~ium praestante implere valeo
laetabantur de ~io pergentis ad Dominum patris [sc. Aidani ]
negotiatores ‥ volumus ut ex mandato nostro ~ium habeant in regno nostro legitime(
Britannia omni ~io ‥ viduata
ut quod nostris meritis non valemus ejus ~io assequamur
ille fuge se tuetur ~io
ut ‥ patris defectum in me suppleatis et ‥ consilium et paternum ~ium impendatis
tormento vexatos ‥ angelicum protexit ~ium
Dei ~ium fideliter implorant
expectavi promissa, hoc est vivificae crucis Christi vel aliarum reliquiarum ~ia
pene absorbendus hiatu fluctuum, querula voce notum inclamitat sui Augustini ~ium
Robertus, Christiana pietate insignis, S. Spiritus et domine S. Marie ~io totus pendulus erat
pretermissis a tempore Bede ducentis et viginti et tribus annis ‥ absque litterarum ~io claudicat cursus temporum in medio
eam [(sc. confirmacionem ] presentis scripti ~io et sigilli nostri testimonio communimus
constitutiones ‥ presentes scripti ~io communimus(
provide actum est auctoritate apostolica confirmamus et presentis scripti ~io communimus
nulla potest bono fine / terminari causa sine / nummi patrocinio
habeamus et ab omnibus successoribus ejus [archiepiscopi ] hoc idem ~ium ac protectionem illius sedis
fieret ‥ ea [ecclesia ] sanctitatis exemplum, ~ium pietatis
cum universi fideles apud sedem apostolicam ~ium invenire debeant
pape Gelasio ‥ ambo statuerunt occurrere, causarum suarum ~io affuturi
nec est qui a judice monitus sine excusatione probabili possit cuicumque parti ~ium denegare, nisi forum sibi precludi velit ‥ munus ‥ ~ii fidelissime implendum est et sine adversariorum injuria
qui ‥ aliquam particulam legum audierant ad ~ia causarum sine delectu currere
qui ‥ clienti ~ium prestare non erubescit
ad prestandum eidem ~ium in causis suis in curiis
ferens ‥ sanctum evangelium cum crismario et ~iis sanctorum(
multorum sanctorum ~ia annis perpluribus circuivit
~ia sanctorum apostolorum, et reliquiarum que nobis ibi pre oculis erant in adjutorium meum suppliciter implorans
tres enim femine cece ad ~ia trium sanctarum virginum simul convenientes
[terra ] liberrima erit ‥ si non habeat ~ium in civitate ƿeogornensi
Urbanus papa expulit regem Cisilie et Neapolis de genere Anglicorum dicens eum schismaticum et Gallicis alligatum et talis non debet regnare in spirituali ~io Beati Petri
quamvis non optent [v. l. gliscunt ] eos [filios ] legum imbui disciplina, nec ejus exercicio vivere, sed solum ex patrimoniis [v. l. patrociniis ] suis
~io ejusdem ecclesie ‥ privari statuimus
cum aliud ~ium non habeat vivere possit
pătrōcĭnĭum, (11) ĭī, n. (patronus), ¶ 1 patronat, patronage, protection [des patriciens à lʼégard des plébéiens] : Fest. 233 ¶ 2 défense [en justice]: Cic. Br. 112 ; Or. 120 ; de Or. 1, 242 ; patrocinium Siciliense Cic. Br. 319, la défense des Siciliens || secours, appui : Nep. Phoc. 3, 1 || [fig.] défense, excuse : Cic. Fin. 2, 67 ¶ 3 patrocinia P. Vatinius d. Cic. Fam. 5, 9, 1, les protégés, les clients.
- 1. patronaat, bescherming door een patronus; ➤ cuius -o civitas plurimum utebatur (Sall.);
- 2. verdediging voor de rechtbank; ➤ feneratorum -um suscipere; — meton. (plur.) beschermelingen, cliënten;
- 3. (metaf.) bescherming, beschutting, verdediging [pacis; mollitiae; pudoris]; ➤ -um voluptatis repudiare; susceptum -um libertatis Graecorum non deserere.
Similiter et illas cessiones, quas ad libertos nostros Gisleberto et Grimberto Clericis ad eorum ingenuitates confirmandas Daolonecas in Bornato et in Ceresio fecimus, quando ipsos pro animæ nostræ remedio ingenuos dimisimus, ut dum advivunt, hoc teneant, et post eorum discessum, cum omne superposito ad jam dictam casam S. Projecti, ubi eorum Patrocinia et defensionem constituimus, revertere faciant.Capitula ad Legem Bajwar. tit. 1. cap. 7 :
Qui vero per chartam ingenuitatis dimissi sunt liberi, ubi nullum Patrocinium et defensionem non elegerint, similiter Regi componantur cum 40. sol.Concilium Toletanum IV. can. 68 :
Episcopus qui mancipium juris Ecclesiæ, non retento Ecclesiastico Patrocinio, manumitti desiderat, duo meriti ejusdem et peculii coram Concilio cui præminet per commutationem.... offerat.Adde can. 69. 70. 71. 72. 73. 74. Concil. Tolet. IX. can. 14. 16. Emeritense can. 20. Leges Wisigoth. lib. 8. tit. 1. § 3. 4. Additam. 2. ad Legem Burgund. § 2. Capitulare 3. ann. 813. cap. 11. 13. etc.
Patronorum, seu Sanctorum
tutelarium. Aimoinus de Miracul. S. Benedicti cap. 15.
Erant autem quæ ferebantur cum Patrocinio S. Benedicti pretiosissimæ reliquiæ beatissimorum Confessorum Eucherii et Verani.Odo Abbas lib. de Miracul. S. Mauri cap. 6.
Beati quoque Petri Apostoli Patrocinia sunt reperta, etc.Vita S. Judoci cap. 13 :
Pretiosa plurimorum Sanctorum Patrocinia secum inde reversurus tollere cupiebat.Adde cap. 14. Leo Ost. lib. 3. cap. 23 :
Cum diversis Ecclesiastici ministerii apparatibus, ac Sanctorum Patrociniis plurimis.Aribo Episcopus Frising. in Vita S. Corbiniani cap. 20 :
Basilicam ædificavit, et Valentini atque B. Zenonis in ea Patrocinia collocavit.Juramentum Hincmari Archiepisc. Remensis in Concilio Pontigonensi :
Sic me Deus adjuvet et ista sancta Patrocinia.Vide Capitulare 2. ann. 802. sub finem. Sebastianus Salmaticensis Episc. in Histor. Hispan. :
Gratuita Christi clementia collata sibi Sanctorum pignorum Patrocinia, etc.Infra :
Quarum ergo præsentia reliquiarum se credit Patrocinari.
Accepto præterea idem Episcopus super hoc negotio Regis et regalium virorum consilio, Virginis Patrocinia sancta daturum esse promisit. Patrocinia S. Remigii,in Charta Lotharii Reg. apud Baluz. in notis ad Capitul.
vj. Id. Septembris... Est hac die Patrocinium ecclesiæ hujus.
Quorum corpora loco quo deciderant derelicta, summo militum observantur studio, ne Christiani ad emolumentum patrocinationis furtim ea surriperent et reconderent, i.ut iis tanquam reliquiis uterentur : vel sane ut per ea Sanctorum sibi demerentur patrocinia. Dinamius Patricius in Vita S. Maximi Episcopi Regiensis :
Corpus beatissimi Antistitis.... est humatum in Ecclesia B. Petri quam ipse condiderat, quæ postea ipsius nomine appellata est, ob crebra ejus Patrocinia, i.miracula.
Teque hæredem nobis in rebus perpetualiter pro Dei amore et sanctorum Apostolorum, et remedio animarum nostrarum instituimus, honorem quidem tantummodo loco Patrocinii nostris hæredibus reservantes.Ex quibus colligitur jus patronatus esse perantiquum.
Patrimonium, apud Fortescut. de laudibus legum Angliæ cap. 49. nisi mendum sit :
Quamvis non gliscant eos(filios) legum imbui disciplina, nec ejus exercitio vivere, sed solum ex Patrociniis suis.
patrōcinium ī, n
- patrocinor, protection, advocacy, defence, patronage: orbis terrae: cuius patrocinio civitas plurimum utebatur, S.: utraque factio Macedonum patrociniis utebatur, N.: voluptas plurimorum patrociniis defenditur: causa patrocinio non bona peior erit, O.—In judicial proceedings, a defence, pleading: dicendi genus ad patrocinia aptum: aequitatis: faeneratorum, L.
-
…societatem periculi reliquos illius potentia tegeret. Alii Tarquinium a Cicerone inmissum aiebant, ne Crassus more suo suscepto malorum patrocinio rem publicam conturbaret. Ipsum Crassum ego postea praedicantem audivi tantam illam contumeliam sibi ab Cicerone inpositam. Sed isdem…
Sallust, Catilina
-
…spe certa praemia. Haec illis volventibus tandem vicit fortuna rei publicae. Itaque Q. Fabio Sangae, cuius patrocinio civitas plurumum utebatur, rem omnem, uti cognoverant, aperiunt. Cicero per Sangam consilio cognito legatis praecipit ,…
Sallust, Catilina
-
…admirantur nos hanc potissimum disciplinam secutos, his quattuor Academicis libris satis responsum videtur. Nec vero desertarum relictarumque rerum patrocinium suscepimus ; non enim hominum interitu sententiae quoque occidunt, sed lucem auctoris fortasse desiderant. ut haec in philosophia…
M. Tullius Cicero, de Natura Deorum
-
…quae ab eis significantur, contemnere. Quid de auguribus loquar tuae partes sunt, tuum, inquam, auspiciorum patrocinium debet esse. tibi App. Claudius augur consuli nuntiavit addubitato Salutis augurio bellum domesticum triste ac turbulentum fore ;…
M. Tullius Cicero, De Divinatione
-
…venia huius optimi viri dixerim Scaevolae tu libellis aut praeceptis soceri tui causam M. Curi defendisti, non adripuisti patrocinium aequitatis et defensionem testamentorum ac voluntatis mortuorum. Ac mea quidem sententia frequens enim te audivi atque adfui multo maiorem…
Cicero, de Oratore
-
…laborem et industriam. cum igitur essem in plurimis causis et in principibus patronis quinquennium fere versatus, tum in patrocinio Siciliensi maximum in certamen veni designatus aedilis cum designato consule Hortensio. sed quoniam omnis hic sermo noster non solum…
M. Tullius Cicero, Brutus
-
…Itaque prima causa publica pro Sex. Roscio dicta tantum commendationis habuit ut non ulla esset quae non digna nostro patrocinio videretur. Deinceps inde multae, quas nos diligenter elaboratas et tamquam elucubratas adferebamus. nunc quoniam totum me non…
M. Tullius Cicero, Brutus
-
…, non ut causam, sed ut testimonium dicere putares, cum pro reo diceret. hoc dicendi genus ad patrocinia mediocriter aptum videbatur, ad senatoriam vero sententiam, cuius erat ille princeps, vel maxime ; significabat enim non…
M. Tullius Cicero, Brutus
-
…, vivo et incolumi me propugnatorem monumentorum P. Scipionis defensoremque profiteri. quam ob rem si suscipis domesticae laudis patrocinium, me non solum silere de vestris monumentis oportebit, sed etiam laetari P. Africani. eius modi fortunam…
Cicero, in Verrem
-
…, et. eo quidem expedito soluto libero nulla re inplicato, vides profecto Luculle iacere iam illud tuum perspicuitatis patrocinium. isdem enim hic sapiens de quo loquor oculis quibus iste vester caelum terram mare intuebitur, isdem sensibus reliqua…
M. Tullius Cicero, Lucullus