pello
pello, to beat, strike, knock, push, drive, hurl, impel, propel
the enemies were banished and put to flight
- I Lit.
- A In gen. (mostly poet.; syn.: trudo, percutio): pueri pulsi, Cic. Fin. 5, 18, 48: pectora pellite tonsis, Enn. ap. Fest. s. v. tonsa, p. 356 Müll. (Ann. v. 235 Vahl.): terram pede, Lucr. 5, 1402: ter pede terram (in the tripudium), Hor. C. 3, 18, 15: humum pedibus, Cat. 61, 14: fores, Ter. Ad. 638; 788: impetu venientium pulsae fores, Tac. A. 11, 37: spumat sale rate pulsum, Enn. ap. Gell. 2, 26 (Ann. v. 378 Vahl.); cf.: unda pulsa remis, Cic. Ac. Fragm. ap. Non. 162, 30; so, vada remis, Cat. 64, 58: (arbor) ventis pulsa, Lucr. 5, 1096.—
- B In partic.
- 1 To drive out or away, to thrust or turn out, expel, banish; esp. milit., to drive back, discomfit, rout the enemy (freq. and class.; syn.: fugo, elimino, deicio); constr. with abl., with ex, rarely with de; also with ab and abl. of the place from which one is repelled or driven back, but has not entered: cum viri boni lapidibus e foro pellerentur, Cic. Pis. 10, 23; so, omnes ex Galliae finibus, Caes. B. G. 1, 31, 11; and: praesidium ex arce, Nep. Pelop. 3 fin.: a foribus, Plaut. Am. 1, 1, 113 (265): istum ab Hispaniā, Cic. Att. 10, 8, 2: patriis ab agris Pellor, Ov. M. 14, 477; cf. Ter. Eun. 215: aliquem a sacris, Ov. Ib. 624: possessores suis sedibus, Cic. Off. 2, 22, 78: aliquem sedibus, Sall. J. 41, 8: aliquem possessionibus, Cic. Mil. 27, 74: aliquem civitate, id. Par. 4, 1, 27: loco, Liv. 10, 6: patria, Nep. Arist. 1: aliquem regno, Hor. S. 1, 6, 13; Just. 35, 1, 3.—Of inanim. objects: aquam de agro, Plin. 18, 26, 62, § 230: tecta, quibus frigorum vis pelleretur, Cic. Off. 2, 11, 13: placidam nives pectore aquam, Tib. 1, 4, 12; 3, 5, 30: calculos e corpore, Plin. 22, 21, 30, § 64.—Without indicating the place whence: qui armis perterritus, fugatus, pulsus est, Cic. Caecin. 11, 31: hostes pelluntur, Caes. B. G. 7, 62, 3; cf.: milites pulsi fugatique, Sall. J. 74, 3: exsules tyrannorum injuriā pulsi, driven out, banished, Liv. 34, 26, 12: Athenienses Diagoram philosophum pepulerunt, Val. Max. 1, 1, 7 ext.— With abl. of manner: pudendis Volneribus pulsus, Verg. A. 11, 56; cf.: si fugisset vulneratus a tergo, etc., Serv. ad loc.—Specifying the place whither: miles pellitur foras, Ter. Eun. 1041: in exsilium pulsus, Cic. de Or. 2, 13, 56.—
- 2 In milit. lang., to rout, put to flight, discomfit: exercitum ejus ab Helvetiis pulsum et sub jugum missum, Caes. B. G. 1, 7, 4: compluribus his proeliis pulsis, id. ib. 1, 10, 5: Romanos pulsos superatosque, id. ib. 2, 24 fin., etc.; 1, 52; Liv. 2, 50; Just. 1, 6, 13; 2, 12, 26.—
- 3 To strike, set in motion, impel: inpello, sagitta pulsa manu, Verg. A. 12, 320.—
- 4 Of a musical instrument, to strike the chords, play: nervi pulsi, struck, Cic. Brut. 54, 199: lyra pulsa manu, Ov. M. 10, 205; cf.: classica pulsa, i. e. blown, Tib. 1, 1, 4.—
- II Trop.
- A In gen., to strike, touch, move, affect, impress, etc. (class.): totum corpus hominis et ejus omnis vultus omnesque voces, ut nervi in fidibus, ita sonant, ut a motu animi quoque sunt pulsae, Cic. de Or. 3, 57, 216; cf. of sound: Ille canit, pulsae referunt ad sidera valles, Verg. E. 6, 84: sonat amnis, et Asia longe Pulsa palus, id. A. 7, 702: quemadmodum visa nos pellerent, Cic. Ac. 2 (Luc.), 10, 30; cf.: visa enim ista cum acriter mentem sensumve pepulerunt, id. ib. 2, 20, 66; id. Fin. 2, 10, 32: quod (dictum) cum animos hominum aurisque pepulisset, id. Or. 53, 177: species utilitatis pepulit eum, id. Off. 3, 10, 41: fit saepe, ut pellantur animi vehementius, id. Div. 1, 36, 80: nec habet ullum ictum, quo pellat animum, id. Fin. 2, 10, 32: nulla me ipsum privatim pepulit insignis injuria, id. Fam. 4, 13, 2: ipsum in Hispaniā juvenem nullius forma pepulerat captivae, Liv. 30, 14, 3: non mediocri curā Scipionis animum pepulit, id. 30, 14, 1: pulsusque residerat ardor, Ov. M. 7, 76: longi sermonis initium pepulisti, you have struck the chord of a long discussion, Cic. Brut. 87, 297.—
- B In partic.
- 1 To drive out or away, to banish, expel: maestitiam ex animis, Cic. Fin. 1, 13, 43: procul a me dolorem, Plaut. Most. 3, 2, 27 (716): pulsus Corde dolor, Verg. A. 6, 382: glande famem, Ov. M. 14, 216; so, sitim, Hor. C. 2, 2, 14: frigoris vim tectis, Cic. Off. 2, 4, 13: somnum, Sil. 7, 300; Col. poët. 10, 69: Phoebeā morbos arte, Ov. F. 3, 827: vino curas, Hor. C. 1, 7, 31: moram, Ov. M. 2, 838: dolore pulsa est amentia, id. ib. 5, 511: turpia crimina a vobis, id. A. A. 3, 379: umbras noctis, Cat. 63, 41: sidera, Ov. M. 2, 530: nubila, id. ib. 6, 690: tenebras, id. ib. 7, 703; 15, 651.—
- 2 To beat, conquer, overcome (very rare): si animus hominem pepulit, actum'st: animo servit, non sibi; Sin ipse animum pepulit, vivit, victor victorum cluet, Plaut. Trin. 2, 2, 27 (302) sq.: alicui pudicitiam, id. Ep. 4, 1, 15 (540).
- 1. stotend of slaand in beweging brengen [nervos in fidibus, lyram tokkelen op; classicum laten klinken];
- 2. (poët.) (pijlen) afschieten, afvuren [sagittam];
- 3. stoten, slaan, kloppen (tegen, op: acc.) [vada remis; fores op de deur; humum pedibus stampen]; ➤ arbor ventis pulsa; vulnere (ramo) pulsus getroffen door; pueri pulsi; (metaf.) iniuria alqm pellit treft iem.;
- 4. (geestel.) treffen, beroeren, indruk maken op; ➤ iuvenem forma captivae pepulerat; non mediocri curā Scipionis animum pepulit;
- 5. verdrijven, verjagen, verstoten [a sacris; ex Galliae finibus; (de) agro; (ab) urbe; loco; regno; possessionibus; civitate]; ➤ Athenienses Diagoram philosophum pepulerunt; (patriā) ~ verbannen;
- 6. doen wijken, terugdringen, verslaan, overwinnen [hostes; adversariorum copias; aquam de agro]; ➤ pulsi fugatique totaal verslagen; ~ et superare;
- 7. (metaf.) verjagen, verdrijven [frigora weghouden; corde dolorem; tenebras; turpia crimina a vobis; somnum]; ➤ pelle moram! aarzel niet langer!; pulso pudore schaamteloos;
- 8. (poët.) dorst lessen, honger stillen [sitim; famem glande];
- 9. in beweging zetten, (m. ad) brengen tot; ➤ sermonis initium ~ het gesprek op gang brengen.
- 1 PAL-, to beat, strike, knock, push, drive, hurl, impel, propel: fores, T.: pueri pulsi: ter pede terram (in the tripudium), H.: undique magno Pulsa domus strepitu, H.—To drive out, drive away, thrust out, expel, banish, repel, drive back, discomfit, rout: qui armis pulsus est: hostes pelluntur, Cs.: exsules tyrannorum iniuriā pulsi, banished, L.: in exsilium pulsus: lapidibus e foro pelli: omnes ex Galliae finibus, Cs.: istum ab Hispaniā: illum ab eā, T.: possessores suis sedibus: patriā, N.: regno pulsus, H.: pudendis Volneribus pulsus, i. e. shamefully wounded in flight, V.—To rout, put to flight, discomfit: exercitus eius ab Helvetiis pulsus, Cs.—To strike, set in motion, impel: sagitta pulsa manu, V.: nervi pulsi, struck: lyra pulsa manu, played, O.: classica, Tb.—Fig., to strike, touch, move, affect, impress: Ille canit, pulsae referunt ad sidera valles, V.: acriter mentem sensumve: species utilitatis pepulit eum: iuvenem nullius forma pepulerat captivae, L.: pulsusque recesserat ardor, O.: Haec ubi dicta Agrestem (murem) pepulere, H.—To drive out, drive away, banish, expel: maestitiam ex animis: quo tibi nostri Pulsus amor?what has become of your love for me?V.: glande famem, O.: tecta, quibus frigorum vis pelleretur: tenebras, O.
-
…negotii, cum prima legio in castra venisset reliquaeque legiones magnum spatium abessent, hanc sub sarcinis adoriri ; qua pulsa impedimentisque direptis, futurum ut reliquae contra consistere non auderent. Adiuvabat etiam eorum consilium qui rem deferebant quod Nervii…
Julius Caesar, Gallic War
-
…id sibi facere liceat. Caesar, quod memoria tenebat L. ; Cassium consulem occisum exercitumque eius ab Helvetiis pulsum et sub iugum missum, concedendum non putabat ; neque homines inimico animo, data facultate per provinciam itineris faciundi…
Julius Caesar, Gallic War
-
…XXIIII ad eum venissent, quibus locus ac sedes pararentur. Futurum esse paucis annis uti omnes ex Galliae finibus pellerentur atque omnes Germani Rhenum transirent ; neque enim conferendum esse Gallicum cum Germanorum agro neque hanc consuetudinem victus cum illa…
Julius Caesar, Gallic War
-
…ire contendit. Ibi Ceutrones et Graioceli et Caturiges locis superioribus occupatis itinere exercitum prohibere conantur. Compluribus his proeliis pulsis ab Ocelo, quod est oppidum citerioris provinciae extremum, in fines Vocontiorum ulterioris provinciae die septimo pervenit ;…
Julius Caesar, Gallic War
-
…complures nostri qui in phalanga insilirent et scuta manibus revellerent et desuper vulnerarent. Cum hostium acies a sinistro cornu pulsa atque in fugam coniecta esset, a dextro cornu vehementer multitudine suorum nostram aciem premebant. Id cum animadvertisset P…
Julius Caesar, Gallic War
-
…omnes Galliae civitates ad se oppugnandum venisse ac contra se castra habuisse ; eas omnes copias a se uno proelio pulsas ac superatas esse. Si iterum experiri velint, se iterum paratum esse decertare ; si pace uti velint ,…
Julius Caesar, Gallic War
-
…. Nam etsi sine ullo periculo legionis delectae cum equitatu proelium fore videbat, tamen committendum non putabat ut, pulsis hostibus, dici posset eos ab se per fidem in conloquio circumventos. Postea quam in vulgus militum elatum est…
Julius Caesar, Gallic War
-
…ad C et XX milium numerum. Cum his Haeduos eorumque clientes semel atque iterum armis contendisse ; magnam calamitatem pulsos accepisse, omnem nobilitatem, omnem senatum, omnem equitatum amisisse. Quibus proeliis calamitatibusque fractos, qui et sua…
Julius Caesar, Gallic War
-
…aut de ipsius diligentia desperarent Factum eius hostis periculum patrum nostrorum memoria Cimbris et Teutonis a C. ; Mario pulsis cum non minorem laudem exercitus quam ipse imperator meritus videbatur ; factum etiam nuper in Italia servili tumultu, quos…
Julius Caesar, Gallic War
-
…coepit. Eodem tempore equites nostri levisque armaturae pedites, qui cum iis una fuerant, quos primo hostium impetu pulsos dixeram, cum se in castra reciperent, adversis hostibus occurrebant ac rursus aliam in partem fugam petebant ; et…
Julius Caesar, Gallic War