prophetare

prophetare [LL < προφητεύειν] 1 (intr.) to prophesy, to speak or be active as prophet; b (of Merlin). Amos prohibitus ne ~aret in Israel Gildas EB 53; dic mihi quis primus ~avit? Adam Ps.-Bede Collect. 16; eodem spiritu imbutus tempestatem et serenitatem praevidit quo et Paulus apostolus ‥ navigantibus ~avit [cf.Act. xxvii 9ff.] V. Cuthb. II 4; hortatur eos apostolus ut meliora charismata desiderent, et maxime gratiam ~andi Lanfr. Comment. Paul. 199B; Gad, Nathan, et Asaph ~abant in Israel G. Mon. II 7; nonne per visiones eciam Ezechiel et Daniel ~arunt? Gir. Invect. VI 3 p. 207.  b hic Merlinus tempore Arthuri fuit et longe plenius et apertius quam alter ~asse perhibetur [v. l. prophetizavit] Gir. IK II 8 p. 133; cumque in hunc modum diu ~asset Merlinus M. Par. Maj. I 215. 2 to prophesy, foretell, indicate beforehand: a (w. acc.); b (w. acc. & inf.); c (w. quod); d (w. de. a [Guthlacus] regnum sibi [sc. æthelbaldo] ~avit Felix Guthl. 52 p. 166; quamvis patriarchae et sancti priorum temporum multa de Christo dictis factisque ~arent Bede Acts 952; passio Christi ~ata est Ælf. Regul. Mon. 183; Dominus ‥ iste sanctus quem tinctio David ‥ clamat ‥ ad sanctum Patricium ter denis annis priusquam nasceretur ‥ ~atus ‥ innotuit Rhyg. David 1; concedis tu Moysen ‥, quicquid ex Dei nomine ~averit, fideliter enuntiasse et dixisse? Petrus Dial. 4; audierunt quendam librarium ‥ vera multis ~antem (V. S. Samsonis) Lib. Landav. 7; anum que ‥ multa de ipso ~avit W. Malm. GP II 78; quid de duabus filiis Godwini comitis rex ~averat Ailr. Ed. Conf. 765D tit.; quia Deus noluit Britones in insula diucius regnare donec tempus veniret ~atum primitus a Merlino Elmh. Cant. 258.  b remque illam tam mirabilem, statim suscitatis pastoribus ut viderat indicavit ~ans quoque eis animam esse sanctissimi episcopi V. Cuthb. I 5.  c ~atum est a quadraginta annis ‥ quod unus papa ‥ purgabit jus canonicum Bacon Tert. 86.  d Adam audierat ~asse de duobus judiciis Gir. TH III 13 p. 159; Balaam ‥ de ortu stelle et Salvatoris ~avit M. Par. Maj. I 9; per libros preteritorum reminiscimur, de futuris quodammodo ~amus R. Bury Phil. 15. 202; ~avit de cognicione [v. l. conjunccione] Christi et ecclesie Eul. Hist. I 19; beatus Bernardus ‥ de eo sic ~avit ‥ Meaux I 154; s1448 terre motus de quo instructores quidam ‥ publice ~abant Croyl. Cont. B 526. 3 (pr ppl. as sb.) one who prophesies, prophet. Esaias, nequaquam pars ultima profetantium Aldh. Met. 2 p. 64; sicut in potestate ~antium non erat semper habere Spiritum Sanctum Bede Ep. Cath. 73; hoc ille more ~antium quasi preteritum narrat Eccl. & Synag. 117; nec fidem habuit ~anti Ailr. Ed. Conf. 773B; actio ~antis Neckam SS IV 25. 21 (v. prophetatio a).