propero
propero, to make haste, hasten, be quick, be in haste, go quickly
Caesar hurried into Italy
to hasten a surrender
- Act., to hasten, quicken, accelerate; to prepare, make, or do with haste (mostly poet. and in post-Aug. prose): alia quae incepto usui forent properare, Sall. J. 37, 4: itineris properandi causā, id. ib. 105, 2: properato itinere, id. ib. 112, 2: vascula intus pure propera, Plaut. Aul. 2, 3, 3 (270): obsonia, id. Cas. 2, 8, 57 (493): fulmina, Verg. G. 4, 171: pecuniam heredi, Hor. C. 3, 24, 62: mortem, Tib. 4, 1, 205; Verg. A. 9, 401: coeptum iter, Tac. H. 3, 40: deditionem, id. A. 2, 22: caedem, id. ib. 11, 37: naves, id. ib. 2, 6: hoc studium, Hor. Ep. 1, 3, 28.—In pass.: vellera properabantur, Hor. Epod. 12, 21: teneri properentur amores, Dum vacat, let them be sung hastily or briefly, Ov. Am. 3, 1, 69: properatur amor, id. M. 5, 396: hinc porticus, inde delubra properantur, Plin. Pan. 51, 3.—
- II Neutr., to make haste, to hasten, be quick (class.): aliud est properare, aliud festinare. Qui unum quid mature transigit, is properat: qui multa simul incipit neque perficit, is festinat, Cato ap. Gell. 16, 14, 2; id. ap. Fest. p. 234 Müll.; id. ap. Non. 441, 22: propera, fer pedem, Plaut. Men. 3, 3, 30 (553): properatin' ocius? id. Curc. 2, 2, 33 (283): simulabat sese negotii causā properare, Sall. J. 76, 1; 58, 6: in Italiam, Caes. B. G. 2, 35; id. B. C. 2, 20: ad praedam, ad gloriam, id. ib. 2, 39: ad gaudia, Hor. C. 4, 12, 21: Romam, Cic. Mil. 19, 49: in patriam, id. Fam. 12, 25: in fata, Luc. 8, 658: sacris, for a sacris, Ov. M. 6, 201; Hor. Ep. 2, 1, 58; but sometimes with collat. notion of excessive haste: properantibus Blaesus advenit, increpabatque, etc. (cf. the context), Tac. A. 1, 18; 13, 17.— With sup.: ultro licentiam in vos auctum, atque adjutum properatis, Sall. Or. Licin. ad Pleb. (H. 3, 61, 16 Dietsch).—With inf.: argentum propere propera vomere, Plaut. Curc. 5, 3, 10 (688): redire in patriam, Cic. Prov. Cons. 14, 35: quin huc ad vos venire propero? id. Rep. 6, 15, 15: signa inferre, atque evadere oppido, Sall. J. 56, 5: pervenire, Caes. B. G. 2, 11: aliquem amando Perdere, Hor. C. 1, 8, 2.—With object-clause: se quisque hostem ferire properabat, Sall. C. 7, 6; Amm.25, 7.—Impers. pass.: properatum vehementer, cum, etc., Cic. Sull. 19, 54; Verg. A. 4, 416.—Transf., of inanimate subjects, with inf. pass.: mala decerpi properantia, Plin. 15, 14, 15, § 52.—Hence,
- A prŏpĕrans, antis, P. a., hastening, hasty, rapid, speedy (class.): ille properans, festinans, Cic. Phil. 9, 3, 6: haec properantes scripsimus, in haste, id. Att. 4, 4, a.—Comp.: rotam solito properantior urget, Claud. in Ruf. 2, 337.—Hence, adv.: prŏpĕran-ter, hastily, speedily, quickly (mostly poet. and in post-Aug. prose; cf.: propere, cito, festinanter, celeriter, etc.), Lucr. 5, 300: properanter accepit codicillos, Tac. A. 16, 24.—Comp.: beneficia properantius, quam aes mutuum, reddere, Sall. J. 96, 2; 8, 2: ire, Ov. F. 4, 673.—Sup.: properantissime aliquid afferre, Cod. Th. 11, 30, 8.—
- B prŏpĕrātus, a, um, P. a., hurried, accelerated, rapid, quick, speedy (mostly poet.): tabellae, Ov. M. 9, 586: mors, id. Tr. 3, 3, 34: gloria rerum, id. M. 15, 748: meta curribus, i. e. rapidly approached, Mart. 10, 50, 7: naves, Tac. A. 2, 6: tela, id. ib. 2, 80.—Comp.: properatius tempus, Sol. 26.—Absol.: properato opus est, there is need of haste: accurato et properato opus est, Plaut. Mil. 3, 1, 210 (805): erat nihil, cur properato opus esset, Cic. Mil. 19, 49.—Hence, adv.: prŏpĕrā-tō, quickly, speedily (Tac.): properato ad mortem agitur, Tac. A. 13, 1.
I tr., hâter, presser, accélérer : vascula Pl. Aul. 270, préparer vite les vases, cf. Pl. Cas. 491 ; iter Sall. J. 112, 2, presser sa marche, cf. Sall. J. 37, 4 ; 105, 2 ; mortem Virg. En. 9, 401, hâter sa mort ; opus Hor. Ep. 1, 3, 28, se donner vite à une tâche ; deditionem Tac. Ann. 2, 22, se hâter de capituler, cf. Tac. Ann. 11, 37 ; H. 3, 40 ; naves properatæ Tac. Ann. 2, 6, les navires furent faits hâtivement || properato opus est Cic. Mil. 49, il faut se hâter.
II intr., se hâter, se dépêcher, faire diligence : in Italiam, Romam Cæs. G. 2, 35, 2 ; Cic. Mil. 49, se rendre en hâte en Italie, à Rome ; ad prædam, ad gloriam Cæs. C. 2, 39, 3, se hâter vers le butin, vers la gloire || [av. inf.] : pervenire properat Cæs. G. 2, 11, 1, il se hâte dʼarriver, cf. Cic. Prov. 35 ; Rep. 6, 15, etc.; properat socius vocari Virg. En. 7, 264, il a hâte dʼêtre appelé notre allié || [avec prop. inf.] : eum adjungi generum properabat Virg. En. 7, 57, elle avait hâte de se lʼattacher comme gendre, cf. Sall. C. 7, 6 || [avec ut ] se hâter de : Cic. Phil. 1, 10 ; Cæs. C. 2, 20 || [avec sup.] adjutum properatis Sall. H. 3, 61, 16, vous vous hâtez de seconder...
- 1. snellen, zich haasten (abs.; m. inf.; ook m. ut, aci. of sup.) [in patriam redire; pervenire; adiutum]; ➤ se quisque hostem ferire properabat;
- 2. zich snel begeven [in Italiam; in castra; Romam; domum; ad gloriam]; II. tr.
- 1. snel, haastig doen, verrichten [coeptum iter; opus; studium; gloriam snel verwerven];
- 2. versnellen, snel laten komen [noctem; mortem].
快行。迫促。— iter 快行路。— pecuniam indigno haeredi 忙積財遺不肖之嗣子。
Suggest a Translation
See an image
- properus, to make haste, hasten, be quick, be in haste, go quickly: mihi properandum necessario est: haec properantes scripsimus, in haste: simulabat sese negoti gratiā properare, S.: ad praedam, ad gloriam, Cs.: Romam: alio, to another subject, S.: redire in patriam: signa inferre, S.: Sybarin amando Perdere, H.: se quisque hostem ferire properabat, S.: quem Adiungi generum properabat, V.: properare, ut Gadīs contenderet, Cs.: vides toto properari litore?the running to and fro, V.: erat nihil, cur properato opus esset.—To quicken, accelerate, prepare with haste: alia quae incepto usui forent, S.: properato itinere, S.: mortem, V.: vellera properabantur, H.: teneri properentur amores, Dum vacat, be sung briefly, O.
-
…Caesarem mitterentur, quae se obsides daturas, imperata facturas pollicerentur. Quas legationes Caesar, quod in Italiam Illyricumque properabat, inita proxima aestate ad se reverti iussit. Ipse in Carnutes, Andes, Turonos quaeque civitates propinquae iis…
Julius Caesar, Gallic War
-
…ac tumultu castris egressi nullo certo ordine neque imperio, cum sibi quisque primum itineris locum peteret et domum pervenire properaret, fecerunt ut consimilis fugae profectio videretur. Hac re statim Caesar per speculatores cognita insidias veritus, quod qua…
Julius Caesar, Gallic War
-
…advenire. Miror quid ex Piraeeo abierit ; nam ibi custos publice est nunc. Non temere est ; et properans venit nescio quid circumspectat. CHAEREA. PARMENO. Occidi. Neque virgo est usquam ; neque ego, qui…
Terence, Eunuchus
-
…his, o Galle, tuos monitus servabis amores, formosum Nymphis credere visus Hylan. Tu, qui consortem properas evadere casum, miles ab Etruscis saucius aggeribus, quid nostro gemitu turgentia lumina torques pars ego sum vestrae proxima…
Propertius, Elegies
-
…ex perfugis cognovit, castra propere movit ac sub ipsis radicibus montium consedit, qua illi descensus erat in Galliam properanti. Neque tamen Antonius procul aberat, utpote qui magno exercitu locis aequioribus expeditus in fuga sequeretur. Sed Catilina…
Sallust, Catilina
-
…M. Crasso, qui Catilinae nuntiaret, ne eum Lentulus et Cethegus aliique ex coniuratione deprehensi terrerent eoque magis properaret ad urbem accedere, quo et ceterorum animos reficeret et illi facilius e periculo eriperentur. Sed ubi Tarquinius Crassum…
Sallust, Catilina
-
…maxumum certamen inter ipsos erat se quisque hostem ferire, murum ascendere, conspici, dum tale facinus faceret, properabat. Eas divitias, eam bonam famam magnamque nobilitatem putabant. Laudis avidi, pecuniae liberales erant, gloriam ingentem…
Sallust, Catilina
-
…et sine nos cursu, quo sumus, ire pares quid tibi vis, insane meos sentire furores infelix, properas ultima nosse mala, et miser ignotos vestigia ferre per ignis, et bibere e tota toxica Thessalia. non…
Propertius, Elegies
-
…. Me miserum ne prona cadas indignave laedi crura notent sentes et sim tibi causa doloris. Aspera, qua properas, loca sunt. Moderatius, oro, curre fugamque inhibe ; moderatius insequar ipse. Cui placeas, inquire…
Ovid, Metamorphoses
-
…, maria constrata esse Quibus mihi videntur ludibrio fuisse divitiae quippe, quas honeste habere licebat, abuti per turpitudinem properabant. Sed lubido stupri, ganeae ceterique cultus non minor incesserat viri muliebria pati, mulieres pudicitiam in propatulo habere…
Sallust, Catilina