proreta
prōrēta, ae, m., = πρωράτης,
- the lookout man at the prow, the under-pilot (anteand post-class.): si tu proreta isti navi es, ego gubernator ero, Plaut. Rud. 4, 3, 75 (1012); Dig. 39, 4, 11.
prōrēta, ae, m. (πρῳράτης), der Oberbootsmann, der auf dem Vorderteile des Schiffes stand, um das Meer zu beobachten, u. der dem Steuermann (dem gubernator, griech. πρυμνήτης, der am Hinterteile des Schiffes saß) durch Zeichen andeutete, auf welchen Punkt er lossteuern sollte, nach dem Steuermann dem Range nach der Nächste, unter dessen Aufsicht u. Befehl auch alles stand, was zum Takelwerk und zur ganzen Ausrüstung des Schiffes gehörte, Plaut. rud. 1014. Corp. inscr. Lat. 10, 3483. Vgl. Gloss. V, 576, 57.
per vitreos oceani gurgites celerrimam agens liburnam ‥ instanter hortante ~a et crepitante naucleru [sic ] portisculo
hortante ‥ ~a, et sonante nauclero, navigant cum mentis gaudio
~a timidus suffragium implorabat, athleta potens elementis imperabat
hic ~a, -te, i. ille qui in principio navis hortatur socios
perniciosum hoc ‥ tanquam si ~a quis consternatus et pavidus in procelle turbinibus navem oneratam in mediis fluctibus derelinquat
primus ab excubiis montes proreta Pelasgos / anticipat salvere jubens
Venetus proretha [(v. l. pirotaus ] ‥ Pisanus nauclerus
spreta;
arca hec ad ymaginem ecclesie pertinet, cujus Noe proretha [gl.: id est prima nauta; ] dominum papam significated. 1707 : proregem et
collacione facta, ubi suum quisque simbolum posuisset, ad regis Henrici sepulcrum per ipsum ~am ‥ deferendum
hic ~a, A.a steremam
quattuor quater prophetas / apostolos navis Christi proretas(
sanctus hic Dei servus ‥ ait, “O ‥ pontifex, o spiritalis ~a [v. l. propheta ] agonis! ‥ sponte tuae me gubernationis dominio injuncxi”
ob gratiam prolis quam in utero gestavit, quem optimum ~am navis sue, id est doctorem et rectorem egregium ecclesie sue, futurum predestinavit
enormes fluctus ‥ quos sedare nequibam, antequam surrexit pius ~a et nauclero precepit ut me fiducialiter ad portum veheret tutum
classicarius, ~a qui nautis imperat
seyle kepare, or rewlar , preta [l. proreta ], -te
prōrēta, æ, m. (πρῳράτης), matelot en observation à la proue dʼun vaisseau, vigie : Pl. Rud. 1014.
Proyar, Prov. Proreta. Vadia gentium armorum in Reg. Cam. Comput. Paris. sign.
Paterfol. 180. r°. ubi de official. marit. :
Item Proier lx. solz le mois et pour despens xx. solz.Vita S. Aich. tom. 5. Sept. pag. 99. col. 1 :
Filibertus scilicet patrocinando, ut auriga navim gubernans in undoso æquore sine naufragii periculo ; Aychadrus tamquam Proreta prævius, decernens ne subito navis ad portum veniens læsionem pateretur aliquam in litore saxeo.Ubi docti Editores Mabillonium emendant, qui ibi legit
Propheta. Consule illorum notam ad hunc locum. Vide Proderius.
O summæ sanctitatis pontifex, o spiritualis Proreta agonis, etc.
Pruer, ab Italico
Prua, prora, Proram gubernare, apud Guill. Guiart. :
Puis Pruerent le Bras S. Jorge, Qui court devant Censtentinoble.
Prorēta
(πρῷράτης). The look-out on a ship, stationed upon the forecastle of the ship's prow. He was second in command to the gubernator (Plaut. Rud. iv. 3. 88).