prorsus
prorsus, forward, right onward
BWL
in no way do I straightaway agree
prorsus (collat. form prōsus, Plaut. Trin. 3, 3, 2 (730); Enn. ap. Non. 165, 11; Trag. Rel. p. 28 Rib.; but p. 107 Vahl. reads prorsus), adv. [for pro-versus].
- Forwards (ante-class.): non prorsus, verum transvorsus cedit, quasi cancer solet, Plaut. Ps. 4, 1, 45 (949).—
- II Straight on, right onwards, directly (ante- and post-class.), Cato ap. Fest. p. 234 Müll.: tunc Arionem prorsus ex eo loco Corinthum petivisse, Gell. 16, 19, 17.—
- B Trop.
- 1 Straightway, by all means, certainly, truly, precisely, utterly, absolutely (class.): prorsus perii, Plaut. Aul. 2, 8, 27 (397): vide ne ille huc prorsus se inruat, Ter. Ad. 550; 324: prorsus tacere nequeo, id. Hec. 673: ita prorsus existimo, Cic. Tusc. 2, 5, 14: nullo modo potest fleri prosus, Plaut. Trin. 3, 3, 2 (730): nullo modo prorsus assentior, Cic. N. D. 3, 8, 21; id. Att. 13, 45, 1: verbum prorsus nullum intellego, not a single word, id. de Or. 2, 14, 61: venies exspectatus non solum nobis, sed prorsus omnibus, id. Fam. 4, 10, 1: affatim prorsus, id. Att. 16, 1, 5: prorsus vehementer et severe, id. ib. 16, 15, 2: hoc mihi prorsus valde placet, id. Fam. 6, 20, 2; Plin. 14, 5, 7, § 58.—Ironically: grati prorsus conjugibus revertemur, Curt. 5, 5, 13.—
- 2 Exactly, just, precisely: set ea prorsus opportuna Catilinae, Sall. C. 16, 5; Varr. L. L. 6, § 16 dub.; v. Müll. ad h. l.: prorsus quasi, precisely as if, Just. 1, 7, 16.—
- 3 After an enumeration of particulars, in short, in fine, in a word: igitur colos exsanguis, foedi oculi: citus modo, modo tardus incessus; prorsus in facie vultuque vecordia inerat, Sall. C. 15, 5; 25, 5; id. J. 23, 1; 30, 3 al.
prorsus (collat. form prōsus; v. II.), a, um, adj. [for pro-versus].
- Straightforwards, right onwards, straight, direct (post-Aug.): prorso tramite siste gradus (al. proso), Avien. 3: prorsi limites appellantur in agrorum mensuris, qui ad orientem directi sunt, Fest. p. 234, and Paul. ex Fest. p. 235 Müll.—
- II Trop., of style, straightforwards, i.e. prosaic, in prose, opp. to verse (post-class.): prorsum est porro versum, id est ante versum. Hinc et prorsa oratio, quam non inflexit cantilena, Don. Ter. Eun. 305: et prorsa et vorsa facundia veneratus sum, in prose and verse, Ap. Flor. 4, p. 361, 36.—In this sense predominant (but not found in Cic.) in the form prosa oratio, prose, =soluta oratio, Quint. 1, 5, 18; 11, 2, 39: prosa eloquentia, Vell. 1, 17, 3; Sen. ap. Gell. 12, 2, 6; Col. 11, 1, 1; Plin. 5, 29, 31, § 112.—Subst.: prōsa, ae, f., prose, Quint. 1, 8, 2; 8, 6, 17; 20; 9, 4, 52 et saep.
1. prōrsus (altlat. prossus, prōsus), Adv. (pro u. versus), vorwärts gekehrt, I) eig.: a) vorwärts (Ggstz. rursus, rūsus, rückwärts), non prorsus, sed transvorsus cedit, quasi cancer solet, Plaut. Pseud. 955: rursus prorsus reciprocat fluctus, Enn. fr. scen. 116: mortales multi rursus ac prorsus meant, Varro sat. Men. 28: bildl., prorsus ibat res, die Sache kam in guten Zug, Cic. ad Att. 14, 20, 4. – b) geradeswegs, geradezu, vide ne ille huc prorsus se inruat, Ter. adelph. 550. – II) übtr.: a) zeitlich vorwärts, naturae prorsus ac retro aeviternae, Apul. de deo Socr. 3. – b) hinfort, qui invident, ne umquam eorum quisquam invideat prosus commodis, Plaut. most. 307. – c) geradezu, α) = gewiß sehr, durchaus, ganz und gar, gänzlich, pr. perii, Plaut.: pr. tacere nequeo, Ter.: ita pr. existimo, Cic.: pr. ita sentio, Cic.: prorsus assentior, Cic.: pr. aequum est petere, Trag. vet.: verbum pr. nullum intellego, Cic.: nam tu poëta es prossus ad eam rem unicus, Plaut.: sed ea prorsus opportuna Catilinae, die Umstände waren K. durchaus günstig, Sall.: pr. rem magni et animi et operis aggressus, eines gewiß sehr gr. usw., Iustin.: ironisch, grati prorsus (recht schön willkommen) coniugibus, quas iuvenes duximus, revertemur! Curt. 5, 5 (18), 13. – non prorsus, nullo modo prorsus, durchaus nicht, ganz und gar nicht, non prorsus (verst. video), inquit, Cic.: nullo modo prorsus assentior, Cic.: nullo modo potest fieri prorsus quin dos detur virgini, Plaut. (vgl. Schömann, Cic. de nat. deor. 3, 21. Brix Plaut. trin. 729). – prorsus quasi, durchaus (ganz) wie wenn, Iustin. 1, 7, 16 (u. dazu Fittbogen) u.a. – prorsus ut m. Konj., so daß durchaus, so daß gewiß, Cic. Rosc. Amer. 59; Tull. 18. Plin. 14, 58. Flor. 1, 11, 15. Iustin. 2, 1, 4. Gell. 2, 23, 1. – β) um es geradezu zu sagen, mit einem Worte, überhaupt, Sall. Cat. 15, 5 (u. dazu Kritz u. Fabri); 23, 2. Sall. Iug. 23, 1 u.a. – ➳ Über die archaist. Form prosus (prossus) s. Ritschl Prolegg. ad Plaut. trin. p. CIV. Fleckeisen in Jahrbb. für klass. Philol. 60, 255. Ritschl opusc. 2, 544. Hertz Vindic. Gell. 2. p. 60.
2. prōrsus, a, um, Adi. (pro u. versus), I) vor sich hin-, geradeaus gekehrt (Ggstz. transvorsus), prorsi limites, von Westen nach Osten gehende (Ggstz. transvorsi limites, von Norden nach Süden gehende), Fest. p. 234 (a), 1 u. Paul. ex Fest 235, 1. Gromat. vet 29, 9 u. 16; 167, 16 a. – subst., Prōrsa, ae, f., die Göttin der regelmäßigen, mit dem Kopfe voran erfolgenden Geburten (Ggstz. Postverta, w. s.), 1. Varrob. Gell. 16, 16, 4. – II) übtr., v. der Rede, die gerade od. schlicht ist, ungebunden, im Ggstz. zum Verse, prorsa et vorsa facundia, in Prosa u. Versen, Apul. flor. 18. p. 32, 1 Kr. – Aus diesem Worte scheint entstanden zu sein das Adi. prōsus, a, um, prosaisch, oratio prosa od. subst. bl. prōsa, ae, f., die ungebundene Schreibart, die Prosa, Sen., Colum. u.a.: prosā incipit, versu labitur, pedestri sermone finitur, Hieron. epist. 53, 9 (Plin. 5, 112 jetzt mit den besten Hdschrn. prorsa oratio).
prorsus Achivorum lingua pariterque Latina / mille vocor ‥ folium
quod ob auctoritatem Aegyptiorum rationabiliter ~rsus agunt
alia intensiva, ut valde, nimium, ~rsus, penitus, omnino
unum [sc. patrem ] tamen per naturam, alium autem per adoptionem ~rsus potest [habere ]
pauca ~rsus et pene nulla presulum illius urbis gesta didicerim
exilis forma sed grandis prorsus honestas(
componitur ‥ festus profestus, -a, -um, i. dies omnino festivus, et ideo dicitur profestus quasi ~rsus festus
profestus, dies ~rsus festus
si ‥ ille ‥ externa quaerere regna maluerit, nusquam ‥ videas extorrem ‥ tam densis exercituum agminibus ‥ constipari, ita ~rsus ut ‥
quot fraudulentas scismaticorum strofas pertulerit ‥ liber a Rufino caraxatus adstipulatur, ita ~rsus ut ‥
invictum Christi tropeum ‥ licet paganus prudenter intellexit ita ~rsus ut ‥
hic me patronus [sc. angelus ] caelesti foedere fulcit, / ut nequeam prorsus quicquam carnalis amare
brachio in tantum grossescente ut nil ~rsus in cubito flexionis haberet
nullam ~rsus ex scriptis Hibernicis evidentiam ‥ inveni
nullo ~rsus ipsius vestigio remanente
consortio ‥ regis, qui veri Dei cultus esset ~rsus ignarus
denique jussi ut ei subjectionem abnegarent, ~rsus refutarunt
execrabilis Machomes deus noster nos ~rsus deseruit
a quodam episcopo Gualensi utriusque juris ~rsus aut fere ignaro
cum ‥ multa notarem aliis regionibus aliena nimis et ~rsus incognita
dum persicus inseritur nuci ‥ fit ‥ inde fructus qui nec ~rsus nuci nec ~rsus persico assimilatur
in quibusdam ecclesiis ‥ a jurisdictione sua ~ssus exemptis
~ssus, A.owterly , sed melius ~rsus
ad extremum ~rsus abnuenti, ‥ inquit
denique rex, ubi ~rsus inflammatam urbem vidit, Rodberto legatum ‥ direxit
magnum ignavie testimonium dabunt versus epitaphii, pudendi ~rsus, et tanti viri [sc. Bede ] mausoleo indigni
rem facis impiam, et dignitati tue ~rsus incongruam
has [sc. opes ] nec habere nocet, prorsus amare nocet
Scottorum et Pictorum incursione multi mortales cesi, ville incense, urbes subrute, ~rsus omnia ‥ vastata
ibi ostensa de celo lumina, ibi ‥ ibi ‥ ibi ~rsus omnis invalitudo sanitati locum fecit
quod esset ore facundus, ‥ impiger eleemosynis; ~rsus in eo bona animi corporisque cerneres
expendebantur ‥ pauperibus panes, calcei, et ~rsus que ad victum pertinent
cujus clarificam qui malunt noscere vitam, / qualibus ‥ signis ‥, / quoque modo ‥ / ‥, / qualiter ‥ / ‥, / non pigeat prorsus seriem spectare libelli
~rsus more piscium, tanquam in procelloso mari, sic in turbulenta populi administratione versari
Isaias ‥ se dicit Seraphim vidisse clamantia ‥; ubi ~rsus ‥ personarum Trinitatem ‥ cognoscimus
virtutum lampas qua pristina splenduit etas / transtulit omne suum prorsus in astra jubar
nulla mulier ‥ ibidem commorari ‥ permittitur, sed muliebris habitatio ~rsus usque ad novem miliaria ‥ elongatur
vos amo; vos et amans puto quod peto prorsus amari
sed quid de talibus plura? erant ~rsus tunc in Anglia multi scientia illustres, religione celebres
‘hoc revocare furor num, precor, est an amor? ’ / prorsus amor
1 prōrsus, (10) arch. prōsus Pl. Trin. 730, adv. (pro et vorsus), ¶ 1 tourné en avant, en avant : Pl. Ps. 955 ; Enn. Scen. 116 ; Varro Men. 28 ; [fig.] prorsus ibat res Cic. Att. 14, 20, 4, les affaires marchaient bien || tout droit : Ter. Ad. 550 ; Gell. 16, 19, 17 ¶ 2 tout à fait, absolument : ita prorsus existimo Cic. Tusc. 2, 14, cʼest tout à fait mon avis ; verbum prorsus nullum Cic. de Or. 2, 61, absolument pas un mot ; prorsus omnes Cic. Fam. 4, 10, 1, absolument tout le monde ; adfatim prorsus Cic. Att. 16, 1, 5, tout à fait amplement ; prorsus valde Cic. Fam. 6, 20, 2, vraiment beaucoup ; prorsus opportunus Sall. C. 16, 5, tout à fait favorable ¶ 3 en un mot : Sall. C. 15, 5 ; 23, 2 ; J. 23, 1, etc.
2 prōrsus, (15) a, um (pro et vorsus), ¶ 1 tourné en droite ligne : Fest. 234 et P. Fest. 235 ¶ 2 [fig.] prosaïque : prorsā et vorsā facundiā Apul. Flor. 18, 38, en prose et en vers || [de là vient probt lʼadj.] prōsus, a, um : prosa oratio Quint. 1, 5, 18, etc., la prose ; et le subst. prōsa, æ, f. , la prose : Quint. 1, 8, 2 ; 8, 6, 17, etc.
- 1. voorwaarts (ihb. metaf.); ➤ ~ ibat res er zat schot in de zaak;
- 2. rechtstreeks, op de man af;
- 3. volledig, geheel en al, volstrekt; ➤ ~ ita se gessit; ~ opportuna; ita ~ existimo; ~ assentior; non ~ en nullo modo ~ helemaal niet, absoluut niet;
- 4. in één woord, kortom.
Pedissequa quoque ejus et pervia et devia negat se discernere, nec Prorsi tramitis meminisse.Veteres
prorsumdicebant pro recto :
Prorsi limites, id est recti :
Prorsum ire,
prosum, ut
susum, pro sursum. In Gloss.
Prosa,
recta.
Prosaria ars, quæ circa tunicas pexas versatur. Vide Salmas. de Usur. pag. 342.
Prorsapro
prosa, apud Ælfricum in Præfat. ad Grammaticam Anglicam.
prōrsus
adv.
- pro+vorsus, forward, right onward: prorsus ibat res: huc prorsus se inruere, rush right in on us, T.—Fig., by all means, certainly, utterly, absolutely, entirely: tacere, T.: nullo modo prorsus adsentior, by no means: verbum prorsus nullum intellego, not a single word: vehementer: set ea prorsus opportuna Catilinae, precisely, S.—In short, in fine, in a word, in fact: citus modo, modo tardus incessus; prorsus in facie voltuque vaecordia inerat, S.
-
…ita conscientia mentem excitam vastabat. Igitur color ei exsanguis, foedi oculi, citus modo, modo tardus incessus prorsus in facie vultuque vecordia inerat. Sed iuventutem, quam, ut supra diximus, illexerat, multis modis mala…
Sallust, Catilina
-
…Huic homini non minor vanitas inerat quam audacia neque reticere, quae audierat, neque suamet ipse scelera occultare, prorsus neque dicere neque facere quicquam pensi habebat. Erat ei cum Fulvia, muliere nobili, stupri vetus consuetudo .…
Sallust, Catilina
-
…bellum gerebat ; ipsi consulatum petenti magna spes, senatus nihil sane intentus tutae tranquillaeque res omnes, sed ea prorsus opportuna Catilinae. Igitur circiter Kalendas Iunias L. Caesare et C. Figulo consulibus primo singulos appellare, hortari…
Sallust, Catilina
-
…ingenium eius haud absurdum posse versus facere, iocum movere, sermone uti vel modesto vel molli vel procaci ; prorsus multae facetiae multusque lepos inerat. His rebus conparatis Catilina nihilo minus in proxumum annum consulatum petebat sperans, si…
Sallust, Catilina
-
…esse venturum. in qua extrema scriptum erat ut ad ludos omnia pararet neve committeret ut frustra ipse properasset. prorsus ex his litteris non videbatur esse dubium quin ante eam diem venturus esset, itemque Balbo cum eam epistulam legisset…
Cicero, Epistulae ad Atticum
-
…quid multa ferebat graviter et vehementer mecum querebatur orabatque ut ad te quam diligentissime scriberem. quod facio et te prorsus vehementer etiam atque etiam rogo ut te procuratoribus Flavi remittas de deminuendo et Apollonidensibus ne quid praescribas, quod contra…
Cicero, Epistulae ad Quintum fratrem
-
…porticus tumultuatur, hominem natum ad nihil aliud esse quam honestatem, ipsam suo splendore ad se animos ducere nullo prorsus commodo extrinsecus posito et quasi lenocinante mercede, voluptatemque illam Epicuri solis inter se pecoribus esse commune, in quorum…
M. Tullius Cicero, Academica
-
…. post repulsam vero risus facit ; civem bonum ludit et contra Caesarem sententias dicit, exspectationem corripit, Curionem prorsus Curionem non mediocriter obiurgatus ac repulsa se mutavit. praeterea, qui numquam in foro apparuerit, non multum in…
Cicero, Epistulae ad Familiares
-
…si cui voles τῶν νεωτέρων pro tuo vendito. valetudo tua me valde conturbat ; significant enim tuae litterae te prorsus laborare. ego autem, cum sciam quam sis fortis, vehementius esse quiddam suspicor quod te cogat cedere et…
Cicero, Epistulae ad Atticum
-
…, quae de statuis erant facta, non tolluntur. hic ego aliud alii concedo Metello, homini sapienti, prorsus non possum ignoscere si quid stulte facit. quid ille hoc putabat Verri criminosum fore, si statuae eius essent…
Cicero, in Verrem