proveho

proveho, to carry forward, move along, convey

prōvehō, vexī, vectus, 3, a.: to carry forward or forth; (pass.), provehor, vectus sum, to be borne, ride, sail forth or away, 3.72; proceed, continue, 3.481.

prō-vĕho, xi, ctum, 3, v. a., to carry or conduct forwards, to carry or convey along, to conduct, convey, transport, etc., to a place; and freq. pass. in mid. signif., to go, proceed, advance, move, drive, ride, sail, etc., to a place (freq. and class.).

I Lit.: eam pol provexi: avehere non quivi, I took her on board the ship, Plaut. Rud. 3, 6, 24 (862): alvos apum mulis, Plin. 21, 13, 43, § 74: aër a tergo quasi provehat atque propellat, Lucr. 6, 1026.—Mid.: cum classe freto provehi, Caes. B. C. 2, 3; id. B. G. 5, 8: provehimur portu, Verg. A. 3, 72: huc se provecti deserto in litore condunt, id. ib. 2, 24; Plin. 6, 31, 36, § 199: provectus equo, Liv. 23, 47: a terrā provectae naves, Caes. B. C. 3, 8: naves provectae in altum, id. B. G. 4, 28 fin.—
II Trop., to carry on, along, or forwards, to lead on; to promote, advance, exalt, raise: ecquo te tua virtus provexisset? promoted, exalted, Cic. Phil. 13, 11, 24: ad summos honores alios scientia juris provexit, Liv. 39, 40, 5; so, quosdam infimi generis ad amplissimos honores, Suet. Caes. 72; and: aliquem in consulatūs, censuras et triumphos, Vell. 2, 128; cf.: studiosos amat, fovet, provehit, Plin. Ep. 8, 12, 1: vim temperatam di quoque provehunt In majus, Hor. C. 3, 4, 66: haec spes provexit, ut ad conspecta procul pecora decurrerent, carried them so far, brought them to such a pitch, that, etc., Liv. 2, 50, 5; cf. absol.: illo etiam (forsitan pravo) gaudio provehente, quod, etc., id. 40, 14: quem e gregario milite Alexander virtutis causā provexerat, Just. 13, 4, 10: quos (reges) ad fastigium majestatis spectata moderatio provehebat, id. 1, 1, 1: quos provexerat, fortuna destitit, Sen. Contr. 1, 1, 5: in consulare provectus fuerat vestigium, Vell. 2, 69, 1: vitam in altum, qs. to drive it into a sea, i. e. into disquietude, Lucr. 5, 1434.—
- B Mid., to advance, proceed, go onwards, make progress, etc.: ne videlicet ultra quam homini datum est nostra provehantur, Quint. 6, prooem. § 10: sentio me esse longius provectum quam proposita ratio postularet, have been carried farther, have gone farther, Cic. Fin. 3, 22, 74: quod si qui longius in amicitiā provecti essent, id. Lael. 10, 34: longius quam voluit provexit, id. Har. Resp. 20, 43: imbecillitas in altum provehitur, id. Tusc. 4, 18, 42: provehi in maledicta, Liv. 35, 48: per altercationem ad continuas et infestas orationes provecti sunt, Tac. H. 4, 7.—
- - 2 Of speech, to draw out, protract, prolong: orationem, Cic. Dom. 12, 32: quid ultra Provehor? why do I say more? Verg. A. 3, 481.
—Hence, prōvectus, a, um, P. a. of time, advanced: eum colere coepi non admodum grandem natu, sed tamen jam aetate provectum, Cic. Sen. 4, 10: provectā aetate mortua est, id. Tusc. 1, 39, 94: provecta nox erat, Tac. A. 13, 20: cum aetate jam provectus esset, Nep. Timol. 4, 1: senectute provectior, Arn. 6, 195; Aus. Epigr. 19: equis provectioribus tempora cavari incipiunt, Pall. 4, 13, 9: aetatis provectae, Vulg. Gen. 18, 11.

prō-veho, vēxī, vectum, ere, vor-, vorwärtsführen, -fahren, fortführen, -fahren, I) aktiv: A) eig.: pol provexi, avehere non quivi, Plaut. – aër a tergo quasi provehit, Lucr.: alvos apum mulis, Plin.: saxa navis provehit, Plin. ep. – im Bilde, vitam in altum, aufs hohe (stürmische) Meer der Gefahr, Lucr. – B) übtr.: 1) übh., fort-, zu weit führen, verführen (verleiten), hinreißen, fortreißen, Passiv provehi = sich hinreißen od. fortreißen lassen (s. M. Müller Liv. 2, 50, 5), v. lebl. Subjj., vestra benignitas provexit orationem meam, Cic.: haec spes provexit, ut etc., Liv.: ultra privatum pecuniae modum fortuna te provehet, Sen.: gaudio provehente (sc. me), Liv.: epulantium comitas provexit omnes ad largius vinum, Curt.: Passiv, studio rerum rusticarum provectus sum, die Vorliebe für das Landleben hat mich zu weit geführt, Cic.: amore provehor, Liv.: provectus est intemperantiā linguae in maledicta, Liv.: aviditate certā provecti, hingerissen, Liv.: largitione, ambitu eo usque corruptionis provectus est, ut etc., trieb er es in der Verführung so weit, daß er usw., Tac. – 2) zu einem Ziele weiterführen, vim temperatam in maius, gedeihen lassen, Hor. carm. 3, 4, 66. – u. bes. jmd. weiterbringen, emporbringen, heben, befördern, avancieren, studiosus amat, fovet, provehit, Plin. ep.: ecquo te tua virtus provexisset? Cic. – bes. auf dem Felde der Ehren, alqm ad summos honores, Liv.: alqm ad amplissimos honores, Suet.: alqm ad ordines militiae, Frontin.: alqm virtutis causā, Iustin.: alqm in consulatus, censuras et triumphos, Vell.: ii, quos Hadrianus provexerat, Capit.: dignitatem a Domitiano longius provectam, weiter befördert, Tac.: m. dopp. Acc., alqm militiae rectorem (zum usw.), Amm. 26, 5, 2: alqm correctorem Lucaniae, Aur. Vict. epit. 35, 7. – II) Passiv provehor medial, fortfahren (fortsegeln), fortreiten, ausrücken, vorrücken, vordringen, A) eig.: a) v. Pers., u. zwar v. Schiffern, portu, Verg.: in eam insulam non posse ultra quasdam columnas provehi, Plin.: leni Africo provectus, Caes.: in altum provectus, Liv. fr.: provectus navigio in altum, Plin.: im Bilde, ipsa sibi imbecillitas indulget in altumque provehitur imprudens, fährt unvorsichtig ins Weite hinaus, Cic. – v. Reitern, paulum ab suis equo provectus, Liv.: provectus ante stationes equo, Liv. – b) v. Schiffen: serius a terra provectae naves, Caes.: naves provectae in altum, Caes. – B) übtr.: 1) im allg., in etw. fortgehen, weiter-, zu weit gehen, longius in amicitia provehi, den Weg in der Fr. etwas weiter (miteinander) fortsetzen, Cic.: sentio me longius provectum, quam etc., weiter gegangen als usw., Cic.: quid ultra provehor? was rede ich noch weiter? Verg. Aen. 3, 480 sq. – 2) insbes.: a) der Zeit nach vorrücken, (bellum) enim longius provectum est, er zog sich weiter hinaus, Tac. – u. vorrücken = zunehmen, provecta nox erat, Tac.: provecto die, Apul. – bes. dem Alter, den Jahren nach, postquam provecta iam senectus, Tac.: provectae aetatis mulieres od. uxores, Firm. math.: so auch provectus aetate, annis, im Alter vorgerückt, in vorgerückteren Jahren, Nep. u. Liv.: longius aetate provectus, Cic.: provectior aetate, Iul. Val., senectute, Arnob.: ebenso virgo provectior (bejahrtere), Ggstz. puella, Sen.: sim provectior Nestore, Auson.: equi provectiores, Pallad. – b) zu einem Ziele vorrücken, fortschreiten, ut in eo provehatur (im Lernen), Quint.: ne ultra nostra provehantur, Quint. – bes. auf dem Felde der Ehren, e gregariis ad summa militiae provectus, befördert, Tac.: Agrippinae gratiā provectus, emporgekommen, Tac.

prōvĕhō, (10) vēxī, vectum, ĕre, tr., ¶ 1 transporter en avant, mener en avant : provexi ; avehere non quivi Pl. Rud. 862, je lʼai menée en avant ; lʼemmener, je nʼai pu [= je lʼai embarquée, mais nʼai pas réussi à lʼemmener], cf. Lucr. 6, 1026 || pass. provehi, se transporter en avant, sʼavancer [surtout en bateau]: Cæs. G. 5, 8, 2 ; C. 2, 3 ; Virg. En. 3, 72, etc.; postquam paulum provecta classis est Cic. Verr. 2, 5, 87, après que la flotte eut un peu gagné la haute mer, cf. Cæs. G. 4, 28, 3 ; C. 3, 8 ; provectus equo Liv. 23, 47, 2, sʼétant avancé à cheval ¶ 2 [fig.] a) pousser en avant, faire avancer, entraîner : vestra benignitas provexit orationem meam Cic. Domo 32, votre bienveillante attention mʼa entraîné plus avant dans mon discours ; studio rusticarum rerum provectus sum Cic. CM 55, jʼai été entraîné par mon goût pour la campagne ; hæc spes provexit ut... Liv. 2, 50, 5, cette confiance les entraîna, les amena à, cf. Liv. 40, 14, 2 ; provectus est intemperantia linguæ in maledicta Liv. 35, 48, 11, il fut entraîné par son intempérance de langage à des invectives || [pass. réfl.] : quid ultra provehor ? Virg. En. 3, 480, pourquoi mʼavancé-je plus avant ? pourquoi mʼétendre davantage ? sentio me esse longius provectum quam... Cic. Fin. 3, 74, je sens que je me suis avancé plus loin que..., cf. Cic. Læl. 34 ; Har. 43 ; b) faire monter, élever, faire progresser : ecquo te tua virtus provexisset ? Cic. Phil. 13, 24, est-ce que ton mérite tʼaurait porté qq. part (à qq. haut rang) [ironie] ; aliquem ad summos honores Liv. 39, 40, 5, faire monter qqn aux plus hautes charges ; in consulatus Vell. 2, 128, élever aux consulats ; aliquem provehere Plin. Min. Ep. 8, 12, 1, faire avancer qqn || [pass. réfl.] sʼélever, faire des progrès : Quint. 2, 8, 4 ; c) [en part., au part.], avancé, v. provectus, a, um.

…solvatur funis harena, neve inimica meas elevet aura preces atque ego non videam talis subsidere ventos, cum tibi provectas auferet unda ratis, ut me defixum vacua patiantur in ora crudelem infesta saepe vocare manu sed quocumque modo de…

Propertius, Elegies
…versantur. etenim ipsae se impellunt, ubi semel a ratione discessum est, ipsaque sibi imbecillitas indulget in altumque provehitur imprudens nec reperit locum consistendi. quam ob rem nihil interest, utrum moderatas perturbationes adprobent an moderatam iniustitiam ,…

M. Tullius Cicero, Tusculanae Disputationes
…tantumque evigilat in studio ut non maxima ingenio, quod in eo summum est, gratia habenda videatur. sed provehor amore. non enim id propositum est huic epistulae Messalam ut laudem, praesertim ad Brutum cui et virtus illius…

Cicero, Epistulae ad Brutum
…Aristoteles ait bestiolas quasdam nasci, quae unum diem vivant. ex his igitur hora VIII quae mortua est, provecta aetate mortua est ; quae vero occidente sole, decrepita, eo magis, si etiam solstitiali die. confer…

M. Tullius Cicero, Tusculanae Disputationes
…quinque legionibus et pari numero equitum, quem in continenti reliquerat, ad solis occasum naves solvit et leni Africo provectus media circiter nocte vento intermisso cursum non tenuit, et longius delatus aestu orta luce sub sinistra Britanniam relictam conspexit…

Julius Caesar, Gallic War
…vel uxoriae condicionis vel commodi alicuius, quod idem adipisci uterque non posset. quod si qui longius in amicitia provecti essent, tamen saepe labefactari, si in honoris contentionem incidissent ; pestem enim nullam maiorem esse amicitiis quam in…

M. Tullius Cicero, De Amicitia
…tunicaque talari muliercula nixus in litore. iam hoc istum vestitu Siculi civesque Romani permulti saepe viderant. posteaquam paulum provecta classis est et Pachynum quinto die denique adpulsa, nautae coacti fame radices palmarum agrestium, quarum erat in illis…

Cicero, in Verrem
…pietas adversus deos nec quanta iis gratia debeatur sine explicatione naturae intellegi potest. Sed iam sentio me esse longius provectum, quam proposita ratio postularet. verum admirabilis compositio disciplinae incredibilisque rerum me traxit ordo ; quem, per deos…

M. Tullius Cicero, de Finibus Bonorum et Malorum
…Caesare ornatum negare non potes, quid esses, si tibi ille non tam multa tribuisset ecquo te tua virtus provexisset, ecquo genus in lustris, popinis, alea, vino tempus aetatis omne consumpsisses, ut faciebas, cum…

Cicero, Philippicae
…, magno suo cum periculo deicerentur ; quae tamen ancoris iactis cum fluctibus complerentur, necessario adversa nocte in altum provectae continentem petierunt. Eadem nocte accidit ut esset luna plena, qui dies a maritimos aestus maximos in Oceano efficere…

Julius Caesar, Gallic War

Frequency

3436th

most frequent word

Most used by

Propertius
Boethius
Ammianus Marcellinus
Tacitus
Tertullian

Collocations

per 19
iam 19
aetas 18
multus 13
etiam 13
longus 13
cum 12
magnus 12
usque 12
quoque 11

proveho

Saved

Recent