provenio

provenio, to come forth, appear, arise, be produced

prōveniō, vēnī, ventus, 4, n.: to come forth, proceed from, 12.428.

prō-vĕnĭo, vēni, ventum, 4, v. n., to come forth, appear (not in Cic.; syn. appareo).

I Lit.
- A In gen. (mostly anteclass.): proveniebant oratores novi, Naev. ap. Cic. Sen. 6, 20 (Com. Rel. p. 14 Rib.): scriptorum magna ingenia, Sall. C. 8, 3: in scenam, Plaut. Ps. 1, 5, 155 (569): quibus feminis menstrua non proveniunt, Cels. 2, 7.—
- B In partic.
- - 1 To come forth, be brought forth, be born; to originate, arise, be produced (post-Aug.; cf. progigno): deductis olim, quique mox provenere, haec patria est, were born, Tac. H. 4, 65: neque Artemenem Dario provenisse, Just. 2, 10, 4: nec aliud ibi animal provenit, Plin. 9, 10, 12, § 38; 10, 54, 75, § 152: insula, in quā candidum plumbum provenit, id. 4, 16, 30, § 104: lana, Ov. F. 4, 773; id. Am. 3, 1, 44: sic neque fistulosus (caseus) neque salsus neque aridus provenit, Col. 7, 8, 5.—
  - 2 To grow up, grow, thrive (so in Caes. and Livy; cf. redeo): frumentum propter siccitates angustius provenerat, Caes. B. G. 5, 24; Liv. 27, 8, 19; 45, 13, 16; Quint. 5, 14, 32: virgas roscidas si recideris, parum prospere proveniunt, Col. 4, 30, 6; 1, 2, 4; 3, 18, 2; Plin. 19, 7, 36, § 120: arbores sponte suā provenientes, id. 17, 1, 1, § 1: cum provenisset segetum copia, Amm.28, 1, 17; Sen. Ben. 1, 12, 4.—
II Trop.
- A In gen., to come forth, appear (very rare): malum maximum, si id provenit, Plaut. Capt. 2, 1, 26 (220).—
- B In partic.
- - 1 To spring, originate, arise; to come to pass, take place, to happen, occur (cf.: accido, evenio): carmina proveniunt animo deducta sereno, Ov. Tr. 1, 1, 39: ut ex studiis gaudium, sic studia hilaritate proveniunt, Plin. Ep. 8, 19, 2; cf.: Alexandro simile provenisset ostentum, Suet. Aug. 94: provenire certa ratione, Col. 4, 29, 2.—
  - 2 To go on, proceed in any manner; to succeed, prosper, flourish, turn out: decumae proveniunt male, Lucil. ap. Non. 521, 3.—Transf., of personal subjects, to whom any thing turns out in any manner: cum tu recte provenisti, since it has turned out well with you, Plaut. Truc. 2, 6, 35 (516); id. Stich. 2, 2, 73 (397); Ter. Ad. 979; cf.: nequiter multis modis, Plaut. Rud. 3, 5, 57 (836); Vulg. Phil. 1, 19: novā ubertate provenire terram, flourish, Tac. A. 16, 2; Sen. Cons. ad Marc. 12, 2.—
  - - b Pregn., to go on well, to prosper, succeed, = succedere: si destinata provenissent, Tac. H. 4, 18: si consilium provenisset, id. ib. 3, 41: provenere dominationes, id. A. 3, 26: ut proveniant sine malo, Plaut. Most. 2, 1, 68 (415): ut initia belli provenissent, Tac. H. 2, 20 fin.; id. A. 14, 25.

prō-venio, vēnī, ventum, īre, vorwärtskommen, I) im allg., hervorkommen, 1) eig.: a) v. Pers.: qui in scaenam novo modo provenit, auftritt, Plaut. Pseud. 568. – b) v. Lebl.: sputum etiam biliosum et purulentum, sive separatim ista sive mixta proveniunt, Cels.: quibus feminis menstrua non proveniunt, Cels. – 2) bildl., hervortreten, zutage kommen, malum maximum, si id palam provenit, Plaut. capt. 222 Sch. – II) prägn.: A) hervorkommen = erzeugt werden, hervorwachsen, entstehen, 1) eig.: frumentum angustius provenerat, Caes.: cum provenisset segetum copia, Amm.: si (gregalia poma) provenere maturius, Sen.: plumbum provenit, Plin.: quae ibi proveniant, Liv.: ut quae provenerint colligam (im Bilde), Plin. ep.: huic lena proveni, Ov.: Ariaemenem primum quidem Dario, sed privato provenisse geboren worden, Iustin. – 2) übtr.: a) hervorgehen, entstehen, ut ex studiis gaudium, sic studia hilaritate proveniunt, Plin. ep. 8, 19, 2. – v. Pers. = entstehend aufkommen, proveniebant oratores novi, Naev. com. fr.: provenere ibi scriptorum magna ingenia, Sall.: quando non in omnibus gentibus varia ingenia provenere? Apul. – b) vorkommen, vorfallen, sich zutragen, quid certā quādam ratione plerumque proveniat, Colum.: Alexandro simile provenisset ostentum, Suet. – B) fortkommen, 1) eig., v. Gewächsen, wachsen, gedeihen, provenit stirps, Colum., arbor, Plin., mire silva, Plin. – prägn., v. Boden, novā ubertate provenire terram, gedeihe, erweise sich fruchtbar, Tac. ann. 16, 2. – 2) übtr.: a) v. Lebl., vonstatten gehen, ablaufen, ausfallen, ut initia belli provenissent, Tac.: sine malo, Plaut. – prägn., gut vonstatten gehen, gelingen, gedeihen, carmina proveniunt animo deducta sereno, Ov.: non ignavum et, si provenisset, atrox consilium iniit, Tac.: si destinata provenissent, Tac.: quidquid cogitaret volveretque animo, quamlibet magnum, id esse proventurum, Suet. – b) v. Pers., wegkommen, durchkommen, proveni nequiter, ich bin schändlich weggekommen, Plaut.: cum tu recte provenisti, gut weggekommen bist, glücklich geboren hast, Plaut.

…sicuti ego aestumo, satis amplae magnificaeque fuere, verum aliquanto minores tamen, quam fama feruntur. Sed quia provenere ibi scriptorum magna ingenia, per terrarum orbem Atheniensium facta pro maxumis celebrantur. Ita eorum, qui fecere ,…

Sallust, Catilina
…incolumes naves perduxit. Subductis navibus concilioque Gallorum Samarobrivae peracto, quod eo anno frumentum in Gallia propter siccitates angustius provenerat, coactus est aliter ac superioribus annis exercitum in hibernis collocare legionesque in plures civitates distribuere ; ex quibus unam…

Julius Caesar, Gallic War
…commutat et proelio rem committere constituit. multum ad hanc rem probandam adiuvat adulescentia, magnitudo animi, superioris temporis proventus, fiducia rei bene gerendae. his rebus impulsus equitatum omnem prima nocte ad castra hostium mittit ad flumen Bagradam…

Julius Caesar, Civil War
…publicam tantam amisistis tam cito sic enim percontantur in Naevi poetae Lupo. Respondentur et alia et hoc in primis proveniebant oratores novi, stulti adulescentuli. temeritas est videlicet florentis aetatis, prudentia senescentis. At memoria minuitur. credo…

M. Tullius Cicero, De Senectute
…iubet. Erat ex omnibus castris, quae summum undique iugum tenebant, despectus, atque omnes milites intenti pugnae proventum exspectabant. Galli inter equites raros sagittarios expeditosque levis armaturae interiecerant, qui suis cedentibus auxilio succurrerent et nostrorum equitum…

Julius Caesar, Gallic War
…quodam et scientia oppugnationis, cuius rei fuerint ipsi imperiti ; errare, si qui in bello omnes secundos rerum proventus exspectent. Sibi numquam placuisse Avaricum defendi, cuius rei testes ipsos haberet ; sed factum imprudentia Biturigum et nimia…

Julius Caesar, Gallic War
…plerumque gignens superne parvolam bacam viridem, cacumine aculeatam. fagum muribus gratissimum est, et ideo animalis eius una proventus, glires quoque saginat, expetitur et turdis. arborum fertilitas omnium fere alternat, sed maxime fagi. glandem…

Pliny the Elder, Natural History
…solam, sed hordeum fabam ceteraque legumina sero, sic in actione plura quasi semina latius spargo, ut quae provenerint colligam. Neque enim minus imperspicua incerta fallacia sunt iudicum ingenia quam tempestatum terrarumque. Nec me praeterit summum oratorem…

Pliny the Younger, Letters
…hominum atque arte proveniunt. nec pauciora prope sunt genera ; tam benigne naturae gratiam retulimus. aut enim semine proveniunt aut plantis radicis aut propagine aut avolsione aut surculo aut insito aut consecto arboris trunco. nam folia palmarum apud…

Pliny the Elder, Natural History
…quae graecis altera est. omnis autem recisione atque ustione proficit ; tralatione quoque, ut vites, optime ocissimeque provenit surculis quaternum digitorum longitudine aut ampliore post vergiliarum occasum sata, dein per favonium translata pedalibus intervallis crebroque circ um…

Pliny the Elder, Natural History

Frequency

2763rd

most frequent word

Most used by

Boethius
Pliny the Elder
Apuleius
Augustine, Saint
The Venerable Bede

Collocations

magnus 26
multus 21
etiam 21
alius 19
enim 18
quoque 15
nam 15
nisi 15
tantus 15
sponte 15

provenio

Saved

Recent