responsum
responsum, an answer, reply, response
si talis ‥ condicio ‥ sacerdoti pioque regi ingesta fuisset, eadem ~a accepissent
~o accepto ab angelo per somnio
cum nihil certi ~i, tametsi saepius inquirens, a sororibus accepisset
tulit Hugo ‥ xx acras ut Willelmus dicit ‥ sed ipse Hugo est in captione regis et ideo non potuit dare ~um
si ipse [rex ] ~um suum mihi mandare voluerit per sigillum suum, bene
nullus namium capit ‥ nisi rectum in hundredo ‥ postulaverit. quodsi nec ad terciam postulacionem ~um acceperit, eat ad comitatum(
per voluntatem suam, non per judicium nec per narrationem vel ~um dare, reddidit ei seisinam
preces illorum ‥ tradidit [rex ] oblivioni. ‥ finalem ‥ a rege petierunt [domini terrarum ] ~um. ‥ supplicantibus petita concessit [rex ]
est amor antiphona, caput exortatio vite. / responsum confirmat opus
terra est j car[rucae ]. inde nullum ~um
- 1. antwoord; ➤ -um alci dare of reddere geven; -um ab alqo ferre, auferre, referre of accipere krijgen; -um renuntiare brengen; sine -o legatos dimittere;
- 2. juridisch advies [iurisconsultorum];
- 3. orakelspreuk, uitspraak [Apollinis; sortium; Sibyllae; oraculi; haruspicum]; ➤ -um petere een orakel vragen.
Responsumdatur. Liberatus Diac.
Gennadius quidem ibi remansit, ut cum aliis Responsa faceret Episcopi.Regula S. Benedicti cap. 31 :
Fratres, qui pro quovis Responso proficiscuntur.Vita ejusdem S. Benedicti cap. 12 :
Mos etenim cellæ fuit, et quoties ad Responsum aliquot egrederentur Fratres, cibum potumque extra cellam minime sumerent.Gregorius Mag. lib. 3. Dial. cap. 36 :
Dum jussione Pontificis mei in Constantinopolitanæ urbis Palatio Responsis Ecclesiasticis observirem.Idem lib. 6. Ind. 11. Epist. 29 :
Cum in urbe regia Responsa Sedis Apostolicæ facerem.Epist. 52 :
Sabinianum Diaconum pro Responsis Ecclesiasticis faciendis ad dominorum vestigia transmisi.Adde Epist. 54. lib. 4. Epist. 36. lib. 5. Epist. 60. lib. 6. Epist. 37. lib. 7. Ind. 1. Epist. 5. 7. lib. 11. Epist. 47. et alibi. S. Bonifacius Moguntin. Archiepisc. Epist. 29 :
Obsecramus, ut hunc Missum literarum mearum Romam pergentem propter Responsa Ecclesiastica, et orationum causa, per vestros fines conservatum transire permittatis.Petrus Diac. lib. 4. Chron. Casin. cap. 66 :
Demum vero pro Responsis Casinensis cœnobii Apocrisiarius ad Lotharium Imp. directus, etc.Florentius Wigorniensis ann. 1062 :
Armenfredum Sedunensem Episcopum, et alium, qui a domino Papa Alexandro pro Responsis Ecclesiasticis ad Regem Anglorum Eadwardum missi, etc.Vita S. Geraldi Abbatis Grandisilvæ num. 3 :
Cœpit, ut solitus erat, quocumque Ecclesiæ suæ Responsis necessarium habebat percurrere, etc.Infra :
Cum vero ad matris gremium, expleto diligenter Responso, remeabat, etc.Vide Alexandrum II. PP. Epist. 12. etc.
ad responsum dandumde negotiis, pro quibus mittitur. Glossæ nomicæ in Cod. Reg. sign. 2023 :
Habeat autem et carrucam argenteam, et securim, et fasces, et Adresponsum propter milites.Ita Constitut. 19. de Prætore Thraciæ, et Const. 33. de Moderatore Heleneponti. Ubi Scholiastes ad Constit. 17 :
Adresponsum dicitur, qui deputatus est a Magistro militum, ut, quid opus sit, a competente judice in milites fieri, responsum, id est, ministerium ei exhibeat : et solet deputari iste a Magistro militum eo, sub quo provincia illa est.De
scrinio auri Adresponsum, vide Pancirollum ad Notitiam Imperii Oriental. cap. 80.
Suscipimus etiam eamApud Petrum de Fontanis a nobis editum,(Ecclesiam S. Eligii) in conductu et custodia nostra, tam substantias ipsius, quam et homines capitales ejus, qui sicut ab antiquo in omni regno nostro sub Libero Responso, sine alicujus Advocati infestatione extiterant, ita in perpetuum sub tutela nostra et succedentium nobis Regum permaneant.
Perdre respons en courtdicitur, qui juri stare idoneus
Responsum, seu
Responsorium, inter et
Graduale. Hoc peculiare
Responsoriumest, quod in gradibus, sive juxta pulpiti gradus, canitur ; illud vero, quod Matutinis aliisve horis canonicis, ubi voluerit clerus, cantari consuevit.
Singulis vero clericis, qui in missa Responsum vel Alleluia in organo triplo vel quadruplo decantabunt, etc.Ubi idem quod Graduale.
Primus(Responcellus) loco quarti Responci ; et secundus dicitur loco octavi Responci ; terciusque dicitur loco duodecimi Responci. Diebus vero in quibus est istoria propria, et in festis habentibus proprietatem chantus non habent locum Responcelli, sed omnes Responci dicuntur per ordinem, et etiam in festis in albis vel in capis seu majoribus.
Dedit ei aurum et nummos, et rescellas, et omne, quod in Responso suo habebat.
Concessimus....... Deo et Beatæ Mariæ de Tart..... centum solidos Stephanienses in puteo Salinarum annuatim accipiendos, in sale videlicet de primo Responso, quod est post festum Omnium Sanctorum, prout sal et Responsum tunc valebunt.
- P. n. of respondeo, an answer, reply, response: exspectabat suis postulatis responsa, Cs.: haec ex illius ad nostra responsa responsis intellegentur: sine responso legatos dimisit, L.: tantis de rebus responsum dedisti: quo minus responsum equitibus redderetur: eadem ferunt responsa, Cs.: scire quae responsa referat a Pompeio, brings: petere, H.—A professional answer, opinion, advice, response, oracle: cum responsumque ab eo (Crasso) verum abstulisset: haruspicum responsa: In dubiis responsa petunt, V.: responsa vatis aguntur, O.: legatus a Delphis rediit, responsumque ex scripto recitavit, L.: Apollinis, T.
-
…videri quid in sua Gallia, quam bello vicisset, aut Caesari aut omnino populo Romano negotii esset. His responsis ad Caesarem relatis, iterum ad eum Caesar legatos cum his mandatis mittit quoniam tanto suo populique Romani beneficio adfectus…
Julius Caesar, Gallic War
-
…etiam ad me venire ausus es, atque ut domi meae te adservarem rogasti. cum a me quoque id responsum tulisses, me nullo modo posse isdem parietibus tuto esse tecum, quia magno in periculo essem quod isdem moenibus…
Cicero, in Catilinam
-
…suis institutos esse uti obsides accipere, non dare, consuerint ; eius rem populum Romanum esse testem. Hoc responso dato discessit. Postero die castra ex eo loco movent. Idem facit Caesar equitatumque omnem, ad numerum quattuor…
Julius Caesar, Gallic War
-
…latus ingens rupis in antrum, quo lati ducunt aditus centum, ostia centum ; unde ruunt totidem voces, responsa Sibyllae. Ventum erat ad limen, cum virgo. Poscere fata tempus ait ; deus, ecce, deus…
Vergil, Aeneid
-
…solitos destituere choros, prolapsum leviter facili traxere liquore tum sonitum rapto corpore fecit Hylas. cui procul Alcides iterat responsa, sed illi nomen ab extremis montibus aura refert. his, o Galle, tuos monitus servabis amores ,…
Propertius, Elegies
-
…rabidum, fera corda domans, fingitque premendo. Ostia iamque domus patuere ingentia centum sponte sua, vatisque ferunt responsa per auras O tandem magnis pelagi defuncte periclis Sed terrae graviora manent. In regna Lavini Dardanidae venient ; mitte…
Vergil, Aeneid
-
…hic nomen profitetur suum. Tum si quis est qui dictum in se inclementius Existimavit esse, sic existimet, Responsum non dictum esse, quia laesit prior, Qui bene vertendo, et easdem scribendo male, ex Graecis bonis…
Terence, Eunuchus
-
…redditas esse sed primas praepostere, reliquas ordine quo sunt missae per Terentiam. de mandatis Caesaris adventuque Labieni et responsis consulum ac Pompei scripsi ad te litteris iis quas a. d. v Kal. Capua dedi pluraque praeterea…
Cicero, Epistulae ad Atticum
-
…interest utrum ab altaribus religiosissimis fugatus de sacris et religionibus conqueratur, an ex sororum cubiculo egressus pudorem pudicitiamque defendat responsum haruspicum hoc recens de fremitu in contione recitavit, in quo cum aliis multis scriptum etiam illud est, id…
Cicero, de Haruspicum Responso
-
…concitare et gerere posset. Sed tamen se contentum fore ea poena quam sibi ipsi contraxissent. Nocte insequenti legati responsa ad suos referunt, obsides conficiunt. Concurrunt reliquarum civitatium legati, quae Bellovacorum speculabantur eventum ; obsides dant ,…
Julius Caesar, Gallic War