schola
schola, an intermission of work, leisure for learning, learned conversation, debate, disputation, lecture, dissertation
- Leisure given to learning, a learned conversation or debate, a disputation, lecture, dissertation, etc.: in quam exercitationem (disputandi) ita nos studiose operam dedimus, ut jam etiam scholas Graecorum more habere auderemus ... Itaque dierum quinque scholas, ut Graeci appellant, in totidem libros contuli, Cic. Tusc. 1, 4, 7; 8: separatim certae scholae sunt de exsilio, de interitu patriae, etc. ... Haec Graeci in singulas scholas et in singulos libros dispertiunt, id. ib. 3, 34, 81: scholam aliquam explicare, id. Fin. 2, 1, 1: habes scholam Stoicam, id. Fam. 9, 22, 5: vertes te ad alteram scholam: disseres de triumpho, id. Pis. 25, 60: ubi sunt vestrae scholae, id. ib. 27, 65; Quint. 3, 6, 59 Spald.—
- B Transf.
- 1 A place for learned conversation or instruction, a place of learning, a school (cf. ludus): toto hoc de genere, de quaerendā, de collocandā pecuniā, commodius a quibusdam optimis viris ad Janum medium sedentibus quam ab ullis philosophis ullā in scholā disputatur, Cic. Off. 2, 25, 90: qui cum in scholā assedissent, id. de Or. 1, 22, 102; 1, 13, 56; Suet. Gram. 17; Quint. 3, 11. 26: politus e scholā, Cic. Pis. 25, 59: e philosophorum scholis tales fere evadunt, id. Or. 27, 95; Quint. 1, prooem. § 17; 12, 3, 12: rhetorum, id. 12, 2, 23: potiorem in scholis eruditionem esse quam domi, id. 2, 3, 10; 5, 13, 45; so (opp. forum) id. 5, 13, 36: ut ab Homero in scholis, Plin. Ep. 2, 14, 2.—
- b A gallery where works of art were exhibited: Octaviae scholae, Plin. 36, 5, 4, § 29; cf. id. 35, 10, 3, § 114.—
- c Scholae bestiarum, a place where animals fight, an amphitheatre, Tert. Apol. 35.—
- 2 The disciples or followers of a teacher, a school, sect: clamabunt omnia gymnasia atque omnes philosophorum scholae, sua haec esse omnia propria, Cic. de Or. 1, 13, 56: ejus (Isocratis) schola principes oratorum dedit, Quint. 12, 10, 22; cf.: Theodori schola, id. 3, 11, 26: scholae Asclepiadis, Plin. 14, 7, 9, § 76: dissederunt hae diu scholae, id. 29, 1, 5, § 6: Cassianae scholae princeps, Plin. Ep. 7, 24, 8.—
- b In the time of the later emperors, a college or corporation of the army or of persons of the same profession: Schola Exceptorum, Chartulariorum, Singulariorum, etc., Cod. Th. 12, 20, 20; 12, 17, 2 et saep.; Cod. Just. 4, 65, 35; Amm.14, 7, 12.—
- c The building of that corporation, Inscr. in Jahn's Neue Jahrb. vol. 66, p. 338.—*
- II A place in a bathing-room where one waited before entering the bath, a waiting-place, Vitr. 5, 10 fin.
que in ~a diligentium Jesum praecipuam cathedram tenet
exinde cito viderunt scolam magnam cum scutis et hastis in manibus(
scola vero versificet totum psalmum cum ipsa antifona ante ostium
pergat extra aecclesiam cum omni scola ‥ canendo
postea descendat abbas cum schola [gl.: ] canente letanias quinasscole
scola vero versificetur totum psalmum cum ipsa antiphona(
cum autem scola dicit primam a[ntiphonam ]
ecce ego solus relictus cum scola illa
nec ipse custos cum singulo aliquo puerulo sed ‥ cum tota ~a [gl.: ]scole
facies ‥ lavent ~a [gl.: ] universa cum magistro et abbatescola
~a [gl.: ] ‥ ut senes, licet nondum tentationibus impugnata, consuete peragatscolu
lac ejus cotidie inter scolam dividebatur et sufficiebat multis(
tum unus de scola ait ad omnes(
[papa ] ~am Saxonum in Roma morantium ‥ ab omni tributo ‥ liberavit
summus ‥ pontifex ‥ ~am Saxonum ab omni tributo ‥ absolvit
ibi [Romae ] defunctus est et in ~a Saxonum in ecclesia Sanctae Mariae honorifice sepultus ‥ resurrectionem expectat
apud Scolam Anglorum in aecclesia sanctae Mariae tumulatus est
ibi ‥ anno integro moratus Scolam Anglorum, que ‥ ab Offa ‥ instituta proximo anno conflagraverat, reparavit egregie
manibus suorum famulorum portatus est ad scola Anglorum
scolam
clamatum fuit per scolas Judeorum Londonie
rex providit et statuit ‥ quod nulle scole Judeorum sint in Anglia nisi in locis illis in quibus hujusmodi scole fuerunt tempore Domini Johannis regis
acclamatum est in scola Judeorum Londoniensi
ingressum ‥ habuit ‥ usque ad scolas que adhuc sunt in predictis domibus
scola Judeorum
[infantes ] exeuntes de dormitorio lavent se, et pectant, et factis solitis orationibus in ~am suam redeant, et cum silentio sedeant
sophiste illuc ad scolam Christi convenerunt
ecclesias et scolas burgi de Rok'
a scolis civitatis vel castrorum diocesis ultra decem non distant miliaria
[Willelmus Waleys ] pueros in ~is, et in ecclesiis, plurimos conflagravit
est tamen ibi locus quem appellant scolam Dei [ME: ] ubi Dominus discipulos docebat secreta celestiaskole of God
cancellarius qui dat ~as non potest recipere a magistro cui dat licentiam docendi
scola superior super eandem terram ‥ scola inferior ejusdem ‥ scola supra seldas per magistrum P. de Aldeham(
magister recitet ter in scolis suis rotulum suum
cum nuper scolas competentes pro lectura sua non invenerit, in dicta aula cursorie legere proposuit ‥
ita fuerunt ferventes ut ~as theologie ‥ adire quotidie nudis pedibus et frigoris asperitate ‥ non pigritarentur
literas illas in ~is theologicis universitatis ‥ per bedellum illius facultatis in proxima lectura inibi facienda absque diminucione ‥ faciatis ‥ publicari(
fundum situatum ‥ fere exoposito scole juris civilis
scola metaphisice bassa prima ‥ scola philosophie naturalis alta prima ‥ scola philosophie moralis bassa secunda ‥ scola astronomie alta secunda ‥ gardinum primum infra scolas versus muros ville(
in ~a theologica ‥ publice perleget
quem [Julianum ] pater ad scolam, cum primo glesceret aevo / prodidit
instituit ~am, in qua pueri litteris erudirentur
in ‥ ~a utriusque linguae libri Latinae sc. et Saxonicae, assidue legebantur
sicut didicimus in scola Adelwoldi
in liberatione ‥ clerici ‥ qui moratur in scolis apud Norhanton'
item scholaribus de valle ~arum Saresbirie xl solidos
per concessionem factam Johanni filio Ade de Spotis, in subsidium sustentacionis sue ad scolas ‥ xl s.
sic tamen quod ‥ subveniatur scolaribus ad scolas transeuntibus
Chnutus ‥ tam pius ‥ fuisse memoratur ut per urbes et oppida publicas instituens scolas magistris deputatis ‥ pueros ‥ litteris traderet imbuendos
Hugone de Kyngeston ‥ pedagogo, ut informacioni et doctrine dictorum puerorum et aliorum scolarium in dicta villa intenderet et scolas publicas gubernaret
quod nulli sit licitum ‥ scolas hujusmodi gramaticales publicas infra villam Wyndesore ‥ regere, instituere, vel fundare presumat
qui in locis insignioribus publicas ~as salario publico vel privato tenent(
injunxit eidem ‥ ut scolas frequentet(
quod ‥ per viros dignos ‥ scolas suas ipsum sciverit frequentare
ut pauperes clerici exhiberentur in scolis
volo ‥ quod illi pueri quos nunc exhibeo in ~is Oxonie ‥ de bonis meis exhibeantur in ~is per annum integrum post decessum meum
scolas ‥ regi debere(v. 4c infra)
cancellarius [preminet ] in scolis regendis
quod nullus regat scolas apud Radingiam nisi consensu ‥ abbatis
cancelarii officium est scolis regendis
Josue in uno volumine, in quo etiam continentur liber Sapientie et Ecclesiasticum, glosata sicut scolis. Judicum glosatus sicut scolis ‥ Regum glosatus sicut in scolis legi solet ‥
qui caeli signis intendere puerili in ~a non didicit
ad prebendam Auch pertinet regimen scole gramatice et ad prebendam Wymingi regimen scole cantus
vestram dignum duximus non latere noticiam nos canonicis de Huntingdon' scolas de cantu de Huntingdon' ‥ in perpetuum reddidisse et super altare obtulisse(
scolam quoque de cantu et alias simul dignitates que ad hunc honorem pertinere dinoscuntur eidem Rogero concedimus et confirmamus(
scolas ‥ cantuales(v.
intra septa sepedicte ecclesie scolas urbis et viculorum ejus tam grammatice quam musice regi debere statuentes(
magistros ‥ quos scolis gramatice ville Warrici seu musice per dicte ecclesie decanum prefici contigerit
intra ‥ scolas ‥ grammatice(v. 4c supra)
magna eruditione litterarum inter dicaces phylosophos in scolis gramaticorum et dialecticorum enituit
nullus regens in artibus obtineat ~as grammaticales simul ultra triennium
disposicio magistri scolarum gramadicalium ‥ ad regendum ‥ scolas gramadicales
presentibus ‥ magistro scole grammaticalis abbathie Dunelm' ‥ et Thoma Grene ad premissa rogatis
scolam grammaticalem principalem burgi de Perth
liberalium ‥ disciplinarum ~as egrediens ad curiarum se transtulit occupationes
lego ‥ consanguineo meo ‥ ad exhibendum eum in scolis liberalibus Cantebrugg'
scolasque ‥ litterarum per loca instituit
tirocinium rudimentorum in scolis egit litteralibus
ab annis infantie in scolis liberalium artium studuit
scolas liberalium artium secutus ab evo puerili
ne ulli ad scholas dialectices sive artium recipiantur, nisi qui Latine et grammatice loquuntur
scolas ministrallis in partibus trans mare(
canonicos nichil potest excusare quin et ipsi residentes sint ‥ nisi causa scolarum
erat omnibus virtutis scola
ex his que passus est ~am recte fidei et vere virtutis instituens
lego ‥ puero meo qui stat apud Sussetr' in studio ad exhibucionem suam vj marcas argenti si scolas continuare velit
bedelli eorum quemlibet ad ~as publicas ‥ perducant
Gerbertus Galliam repatrians, publicasque scolas professus artem magisterii attigit
cantuum aecclesiasticorum publicam scolam quocumque ire rogabatur exercens
infra septa dicte ecclesie collegiate scolam cantationis docebit dietim pueros inibi in cantu Gregoriano
officium cancellarii est ‥ scolas conferre
fratribus ‥ in monasterio sancti patris Benedicti sub ~a virtutum regulariter vitam degentibus
de veri medici ~a hunc esse fatebimur
quandocunque enim disputans plus intendit redarguere responsalem quam sibi proficere ‥ inferendo comodum scole Christi
primo dicet de prelatis illis qui Cristi scolam dogmatizant
fit scola nunc heresis, fiunt peccataque mores
➳ les mss et les inscr. ont aussi la forme scola.
- 1. college, voordracht; ➤ -as habere of explicare houden;
- 2. (meton.) (a) onderwijsinrichting, school; ➤ -am aperire met colleges beginnen; -am dimittere zijn leraarschap beëindigen; (b) school, sekte [philosophorum]; (Laatl.) gilde, garde; (c) een soort ronde galerij met banken.
學舘。學舘之道理。學文。學習。演習。備沐浴之處。Explicare scholam 講學舘之書。Habere scholas 辯學館之書。Homo de schola 博學人。
Suggest a Translation
See an image
- , σχολή, an intermission of work, leisure for learning, learned conversation, debate, disputation, lecture, dissertation: dierum quinque scholas, ut Graeci appellant, in totidem libros contuli: Stoica: ubi sunt vestrae scholae.—A meeting place for teachers and pupils, place for instruction, place of learning, school: ex harā producte non ex scholā: homo politus ex scholā: qui cum in scholā adsedissent: philosophorum scholae.—The disciples of a teacher, body of followers, school, sect: philosophorum scholae.
-
…ponere iubebam, de quo quis audire vellet ; ad id aut sedens aut ambulans disputabam. itaque dierum quinque scholas, ut Graeci appellant, in totidem libros contuli. fiebat autem ita ut, cum is qui audire vellet…
M. Tullius Cicero, Tusculanae Disputationes
-
…quod contra malum, nec ego solus, sed tu etiam, Chrysippe, in foro, domi ; in schola desinis. quid ergo aliter homines, aliter philosophos loqui putas oportere quanti quidque sit aliter docti et indocti ,…
M. Tullius Cicero, de Finibus Bonorum et Malorum
-
…de magnitudine animi, de omni virtutis genere sit dicendum, clamabunt, credo, omnia gymnasia atque omnes philosophorum scholae sua esse haec omnia propria, nihil omnino ad oratorem pertinere ; quibus ego, ut de his rebus in…
Cicero, de Oratore
-
…G a add. G, , achad. KR, ac ad. V, acad. G. schola X uno loco servavit, alteroque unus salter G s colis prima manu scriptum exhibet, , reliquis, .…
M. Tullius Cicero, Tusculanae Disputationes
-
…vellem etiam de utenda, commodius a quibusdam optimis viris ad Ianum medium sedentibus quam ab ullis philosophis ulla in schola disputatur. Sunt tamen ea cognoscenda ; pertinent enim ad utilitatem, de qua hoc libro disputatum est. Sed…
M. Tullius Cicero, De Officiis
-
…, an ne ullus unquam opinatus esset, alios esse motus sphaerarum mundi, quam illi ponerent, qui in scholis Mathemata profiterentur. Ac reperi quidem apud Ciceronem primum, Nicetam sensisse terram moveri. Postea et apud Plutarchum inveni…
M. Tullius Cicero, Academica
-
…dicere audent, quae vis id effecerit ; etiamne futurum esse aquae iugis colore praesentiunt multa istius modi dicuntur in scholis, sed credere omnia vide ne non sit necesse. verum sint sane ista Democritea vera ; quando ea nos…
M. Tullius Cicero, De Divinatione
-
…, qui voluptatis nomen audire non possent, sic in vestris disputationibus historia muta est. numquam audivi in Epicuri schola Lycurgum, Solonem, Miltiadem, Themistoclem, Epaminondam nominari, qui in ore sunt ceterorum omnium philosophorum. nunc…
M. Tullius Cicero, de Finibus Bonorum et Malorum
-
…debilitate, de caecitate, de omni casu, in quo nomen poni solet calamitatis. haec Graeci in singulas scholas et in singulos libros dispertiunt ; opus enim quaerunt quamquam plenae disputationes delectationis sunt ; et tamen, ut medici…
M. Tullius Cicero, Tusculanae Disputationes
-
…cum in omnis bonos ea, quae ille in malis numerat, cadere possint vexatur idem Theophrastus et libris et scholis omnium philosophorum, quod in Callisthene suo laudarit illam sententiam Vita m regit fortu na, non sapie ntia .…
M. Tullius Cicero, Tusculanae Disputationes
SCHOLA[LUDUS LITTERARIUS]