testis

manus ad caelum tendens deos testes invocabat
stretching his hands to the sky, he called on the gods as witnesses

testis , is, c.: a witness, 5.789.

testis, is, comm. (neutr. form: caelum teste vocat, Alcim. 6, 576),

• one who attests any thing (orally or in writing), a witness (cf. superstes): testes vinctos attines, Plaut. Truc. 4, 3, 63 (837): pluris est oculatus testis unus quam auriti decem, id. ib. 2, 6, 8 (489): deos absentes testes memoras, id. Merc. 3, 4, 42 (629): vosque, dii, testes facio, Liv. 1, 59, 1: deos hominesque se testes facere, id. 34, 11, 8: deūm, quos testes foederum invocabant consules, id. 8, 6, 1: ut manus ad caelum tendens deos testes ingrati animi Magnetum invocaret, id. 35, 31, 13; 39, 51, 12; 41, 25, 4; Curt. 4, 10, 33: apud me ut apud bonum judicem argumenta plus quam testes valent, Cic. Rep. 1, 38, 59: si negem ... quo me teste convinces? id. Phil. 2, 4, 8: satis idonei testes et conscii, id. Font. 7, 16; so, cupidi, conjurati et ab religione remoti, id. ib. 10, 21: religiosus, id. Vatin. 1, 1: incorrupti atque integri, id. Fin. 1, 21, 71: graves, leves, id. Quint. 23, 75: locupletissimi, id. Brut. 93, 322 et saep.: dabo tibi testis nec nimis antiquos nec ullo modo barbaros, id. Rep. 1, 37, 58; so, testes dare in aliquam rem, id. Quint. 23, 75: proferre, id. Balb. 18, 41: adhibere, id. Fin. 2, 21, 67: citare in aliquam rem, id. Verr. 2, 2, 59, §146: ut iis testibus in summā pecuniae uteretur, Caes. B. C. 3, 105; cf. id. B. G. 1, 14: testibus uti, Cic. Verr. 1, 18, 55; Quint. 5, 7, 9; 9, 2, 98. — With dependent-clause: testis faciet ilico, Vendidisse me, Ter. Ad. 203: iis utimini testibus appropinquare eorum adventum, Caes. B. G. 7, 77, cf. id. B. C. 3, 90. — Fem.: Venus Cyrenensis, testem te testor mihi, Plaut. Rud. 5, 2, 51 (1338): teste deā, Ov. H. 16 (17), 124: nutrix testis fida doloris, Sen. Oct. 76: musa mea, Ov. P. 3, 9, 50: inductā teste in senatu, Haec, inquit, etc., Suet. Claud. 40.—Of things: sidera sunt testes et matutina pruina, Prop. 2, 9, 41: quid debeas, o Roma Neronibus, Testis Metaurum flumen et Hasdrubal Devictus, etc., Hor. C. 4, 4, 38: testis mecum est anulus, Ter. Ad. 347.—
• II Transf., an eye-witness, spectator, i. q. arbiter (rare; cf. also conscius): facies bona teste caret, Ov. A. A. 3, 398: puduitque gementem, Illo teste mori, Luc. 9, 887: ac lunā teste moventur, Juv. 6, 311.

testis, is, m.,

• a testicle, Plaut. Mil. 5, 28 (1421); 5, 33 (1426): dexter asini testis in vino potus, Plin. 28, 19, 80, § 261: testes pecori ad crura decidui, id. 11, 49, 110, § 263; so in plur., Lucil. ap. Non. 235, 5; Hor. S. 1, 2, 45.—In a pun, with 1. testis: quod amas, amato testibus praesentibus, Plaut. Curc. 1, 1, 31 (31): magnis testibus ista res agetur, Auct. Priap. 2: cf. integritatis, Phaedr. 3, 11, 5.

1. tēstis, is, c. (für *terstis aus *tristus zu St. tri-, drei, der »dritte« neben beiden Parteien), der Zeuge, I) eig.: testis falsus (Ggstz. verus), Cic. u. Iuven.: falsus adulterii testis, Ov.: testis timidus, Quint.: mearum ineptiarum testis ac spectator, Cic.: testis spectatorque virtutis atque ignaviae cuiusque adest, Liv.: quo causae teste tenentur, durch dessen Zeugnis (Aussage), Hor.: si negem, quo me teste convinces? Cic.: testes dare od. edere, aufstellen, vorbringen, Cic.: in illa accusatione testes dare, Cic.: testes dare in singulas res, Cic.: fictos festes in alqm dare, Cic.: summum Iovem deosque do testes m. folg. Acc. u. Infin., Plaut.: harum rerum omnium auctores testesque producere, Cic.: so auch testes excitare ab inferis, Cic.: deos testes adhibere, Cic.: testibus uti, Cic.: testem citare in hanc rem totam Siciliam, Cic.: facere alqm testem, Ov. u. Liv.: testes faciet ilico, vendidisse me, wird alsbald Zeugen schaffen, Ter.: nemini possum studii erga te testis esse, Cic.: Pompeius mihi testis de voluntate Caesaris est, Cic.: mea officia ei non defuisse tu es testis, Cic.: testem gravissimum Regulum nolite vituperare, Cic. – testis falsa, Arnob. iun.: teste deā, Ov.: inductā teste in senatu, Suet.: senatus consulti conficiendi testis (fem.), Lampr. – v. Lebl., res ipsa testis est, Plaut. u. Fronto: teste epistolā eius scriptā ad Marcellum, Gell.: epistu la haec et manus testis est propria, Hieron.: testes sunt rationes civitatum, Cic.: sic est index modestiae rubor, sic testis iustitiae sermo, Paneg. vet.: vulnera (sunt) testes, Ov. – II) übtr. = arbiter, der Augenzeuge, Zeuge, fructus abest, facies cum bona teste caret, wenn die Schönheit nicht gesehen wird, Ov.: te teste, Priap. 2, 1: lunā teste moventur, Iuven.: im Wortspiel mit 2. testis (Hoden), quod amas amato testibus praesentibus, Plaut. Curc. 32 G.: magnis testibus ista res agetur, Priap. 15, 1. – ➳ testis, e, Adi., zeugend, Zeuge, teste est caelum super me, Augustin. serm. 57, 3 Mai: caelum teste vocat, Alcim. Avit. poëm. 6, 576.

2. tēstis, is, m., der Hoden, dexter asini testis, Plin. 28, 261. – gew. Plur. testes, Hor., Plin. u.a.: im Wortspiel, s. 1. testis no. II.

1 testis [CL] 1 witness, one who is present at a legal transaction to give the proceedings validity, one who validates or verifies (document), one who gives evidence; b (in authorization formula). 679 pro confirmatione ejus [chartulae] manu propria signum sanctae crucis expressi et ~es ut subscriberent rogavi CS 45; c1180 Deo ~e et omnibus sanctis, J. priore de T., Sansone clerico Ch. Chester 133; ~es juratos, tam religiosos quam seculares, tam clericos quam laicos, tam viros quam mulieres, super virtute signorum que per merita ipsius magistri Gileberti facta dicuntur, diligenter examinavimus Canon. G. Sempr. f. 131v; 1219 presenti scripto sigilla nostra apposuimus, ~e capitulo MunAcOx 5; c1300 necesse est enim ponere vj ~es vel v ad minus FormMan 1; in presencia ~ium prenotatorum Reg. Kilmainham 13.  b s1190 reverendissimo ‥ pontifici, Ricardus ‥ rex Anglie ‥ ~ibus nobis ‥ apud Messanam G. Ric. I 138; 1201 ~e me ipso apud Eboracum, ij die Martis Canon. G. Sempr. f. 121. 2 (in non-legal context) witness, one present as observer, one who affirms or testifies to something, as being cognizant of or having observed it; b (of God or saint); c (of author or text quoted as authority for statement). ut in ore multorum ~ium omne comprobetur Brittaniae malum Gildas EB 39; fuit ‥ miraculum aliud ‥ sicut nostri fidelissimi ~es et adhuc viventes indicaverunt V. Cuthb. II 2; non uno quolibet auctore sed fideli innumerorum ~ium qui haec scire vel meminisse poterant adsertione cognovi Bede HE pref. p. 7; presentibus vicinis, quos absconderat in quodam loco ut viderent et ~es essent Latin Stories 63.  b ut mihi renum scrutator ~is est Dominus Gildas EB 1; cujus meriti apud internum ~em habitus sit, et in multis aliis et in me ipso maxime expertus sum Bede HE V 6 p. 289; semper virgo Maria ~is assistat, quod maxima michi exultatio proveniet si per me Deus cooperatur in eo quod relata visio docet Osb. Clar. V. Ed. Conf. 16; ~e Deo et conscientia mea loquor P. Blois Ep. 30. 101B.  c tocius mundi creatura est bona, ~e etiam scriptura Petrus Dial. 26; et quia, ~e scriptura, nullum peccatum inpunitum Pull. CM 199; gemine doctrine observantiam perpendimus in sua Eneide Maronem habuisse, ~e namque Macrobio Bern. Comm. Aen. 1; ~em de pera profert cartam quam in persona illius chori dictaverat ‥ episcopus in medio civitatis Gosc. Edith 287; sic regula tertia in hac rubrica locum habet, ~e maxima secunda sequente Haudlo 104. 3 one who openly acknowledges or professes, one who testifies for Christ even by death, martyr. pastor egregius Polycarpus Christi ~is Gildas EB 75; susceperunt Christianitatem ‥ quam gentes ceterae noscuntur suscepisse cum cruoris ~ium respersione multorum Lantfr. Swith. pref. p. 256; sit Thomas apostolus in India, sit Thomas martyr noster in Anglia, ut per hos duos ~es Christi ab ortu solis usque ad occasum sit laudabile nomen Dei P. Blois Ep. 46. 136B; ~is Dei i. e. martyr Dei Gascoigne Loci 59. 4 evidence, indication (of). vita Dei famuli multis exempla salutis / praebuit, et testis pectoris omnis erat Alcuin WillV 34. 62; ut que utriusque partis, multiplicationis videlicet vel divisionis, fuerit summa facilius tibi erranti occurrat, in summo tabule margine similes pone caracteres qui utriusque partis sint ~es Thurkill Abac. f. 61v; in sanitatis adepte probationem ~es vulnerum cicatrices ostendebant Agnellus Hen. 267.

2 testis [CL], testicle. rapinas curialium, furta, stupra edicto compescuit, deprehensis oculos cum ~ibus evelli precipiens W. Malm. GR V 399; Thayda te juvenem si mentula cogat adire, / ‥ / evacues subito testes, subitoque recedas D. Bec. 2106; sed gazas, delphine, tuas natura recondit, / nam testes sexus interiora tegunt Neckam DS III 386.

1 testĭs, (7) is, m. , ¶ 1 témoin : gravis Cic. Verr. 2, 5, 113, témoin de poids ; religiosus Cic. Vat. 1, scrupuleux ; locupletissimus Cic. Br. 323, le plus qualifié ; testes dare, proferre, adhibere Cic. Rep. 1, 58 ; Balbo 41 ; Fin. 2, 67, produire des témoins ; alicujus rei testem adhibere aliquem Cic. Verr. 2, 4, 67, produire qqn comme témoin de qqch. ; in rem aliquam testem citare aliquem Cic. Verr. 2, 2, 146, appeler qqn en témoignage pour un fait ; testibus uti Cic. Verr. 1, 1, 55, utiliser des témoins, les faire déposer || his utimini testibus appropinquare eorum adventum Cæs. G. 7, 77, 11, vous avez en ceux-ci des témoins de leur arrivée prochaine ; testibus se militibus uti posse, quanto studio pacem petisset Cæs. C. 3, 90, 1, [il rappela] quʼil pouvait prendre les soldats à témoin du zèle quʼil avait mis à chercher la paix || [avec des fém. ou n. ] : inducta teste in senatu Suet. Claud. 40, une femme étant introduite pour déposer devant le sénat, cf. Pl. Rud. 1338 ; Ov. P. 3, 9, 50 ; H. 16, 124 ; sidera sunt testes Prop. 2, 9, 41, les astres sont témoins, cf. Hor. O. 4, 4, 38 ¶ 2 témoin oculaire = arbiter : Pl. Curc. 32 ; Ov. Ars 3, 398 ; Luc. 9, 887 ; Juv. 6, 311.

2 testis, (15) is, m. , testicule : Plin. 28, 261 || dʼord. au plur. : Hor. S. 1, 2, 45 || jeu de mots : Pl. Curc. 32.

testis , is. m. f.
見證。質證。傍人。— gravis 可信之證見。— integer vel incorruptus 眞證見。淸証。— gravissimus vel religiosissimus 大力之證。謹愼之証見人。— cujus fides est spectatissima 至明忠信之証見。— oculatus 親目見爲証者。— auritus 親耳聞爲証者。— tectus vel falsus 妄証見。— subornatus vel appositus vel — mercenarius vel — pecunia conflatus 受賄之証見。Testes proferre vel edere vel producere 送証見于前。Testes subornare vel adornare 賄証見。Testes infirmare vel refellere vel refutare 駁証見。Testes destruere 駁倒証見。Planum id testibus facere 以証見徵明。Eum testem adhibere 請彼爲証見。

Suggest a Translation
See an image

testis (1) is, m and f

• one who attests, a witness: vosque, dii, testes facio, L.: deūm, quos testes foederum invocabant consules, L.: si negem . . . quo me teste convincas?: in hanc rem te testem citabo: his testibus in summā pecuniae uti, Cs.: testis faciet ilico, Vendidisse me, T.: testibus militibus uti, quanto studio pacem petisset, Cs.: teste deā, O.: Musa mea, O.: Quid debeas, Testis Metaurum flumen, etc., H.: testis mecum est anulus, T.—An eye-witness, spectator: facies bona teste caret, O.: ac lunā teste moventur, Iu.

testis (2) is, m

• a testicle, H., Ph.

TESTIS

TESTISa witness.

1. Greek.

[Martyria.]

2. Roman.

[Jusjurandum.]

Testis

A witness. See dike; iusiurandum; judicial procedure; martyria.