Logeion | vivus

mors nec ad mortuos pertinet nec ad vivos
death is a concern neither to the dead nor the living

vīvus, a, um: adj. (vīvō), alive, living, 6.531; lifelike, 6.848; immortal, 12.235; of water, living, running, pure, 2.719; of rock, natural, unquarried, living, 1.167.

vīvus, a, um (sup. vivissimus, cited without example by Fest. p. 379 Müll.), adj. [vivo], alive, living, that has life.

I Lit.
- A Adj.
- - 1 Of living beings: qui cum tantum ausus sit ustor pro mortuo, quid signifer pro vivo non esset ausus? In curiam potissimum abjecit, ut eam mortuus incenderet, quam vivus everterat, Cic. Mil. 33, 90: quorum (simulacrorum) contexta viminibus membra vivis hominibus complent, Caes. B. G. 6, 16: adeo ut Cato vix vivus effugeret, Cic. Q. Fr. 1, 2, 5, § 15; id. Verr. 2, 2, 77, § 189; 2, 4, 40, § 87: si Jugurtham vivom aut necatum sibi tradidisset, Sall. J. 61, 5: doctus eris vivam (gallinam) musto mersare Falerno, Hor. S. 2, 4, 19: quamquam ea Tatio sic erant descripta vivo, tamen eo interfecto multo etiam magis, etc., in the lifetime of Tatius, Cic. Rep. 2, 8, 14: tantum illo vivo, Hirt. B. G. 8, 21 fin.: cum leges duo ex unā familiā, vivo utroque, magistratus creari vetarent, Caes. B. G. 7, 33; cf. also: Cato affirmat, se vivo illum non triumphaturum, as long as he lived, Cic. Att. 4, 16, 2; so, me vivo, Plaut. Bacch. 3, 3, 15 (419); id. Most. 1, 3, 73 (229): vivā me, id. Bacch. 3, 4, 17 (516).—So the phrase vivus vidensque, before his very eyes: huic acerbissimum vivo videntique funus ducitur, Cic. Quint. 15, 50; cf.: ille Cyprius miser ... vivus (ut aiunt) est et videns cum victu ac vestitu suo publicatus, id. Sest. 27, 59; cf.: et prudens sciens, Vivos vidensque pereo, Ter. Eun. 73.—Subst.: vīvus, i, m., a living man: cum is, cui forma mortui, fortunae vivi commendatae sunt, ignominiā mortuum, inopiā vivum adfecerit, is inter honestos homines atque adeo inter vivos numerabitur? Cic. Rosc. Am. 39, 113. —
  - 2 Of things concr. and abstr.: saepes, Col. 11, 3, 3: caespes, Ov. M. 4, 301: harundo, id. ib. 13, 891: virga, id. ib. 4, 744: radix, id. ib. 14, 713: aqua, running, Varr. L. L. 5, § 123 Müll.; so, flumen, Liv. 1, 45; Verg. A. 2, 719: lacus, id. G. 2, 469: ros, fresh, Ov. F. 4, 778: lucernae, burning, Hor. C. 3, 21, 23: lapis, flint, Plin. 36, 19, 30, § 138: sulphur, native, id. 35, 15, 50, § 175: linum, asbestos-cloth, id. 19, 1, 4, § 19; Cels. 5, 18, 13: calx, unslacked, Vitr. 8, 7; Plin. 29, 3, 11, § 51: saxum, living, natural, unwrought, Verg. A. 1, 167: pumex, Ov. F. 2, 315: argentum, quicksilver, mercury, Plin. 33, 6, 32, § 99: vultus, i. e. alive with expression, or, as we say, speaking, Verg. A. 6, 848.—So of statues and images: vidi artes veterumque manus variisque metalla viva modis, Stat. S. 1, 3, 48: vox, living, i. e. oral discourse, Cic. Agr. 2, 2, 4; Quint. 2, 2, 8; Sen. Ep. 6, 4; 33, 9; Plin. Ep. 2, 3, 9 al.: cujus facta viva nunc vigent, living, Naev. ap. Gell. 6, 8, 5: animus, lively, Plin. Ep. 8, 6, 17: pectus, Arn. 3, 6.—
- B Subst.: vīvum, i, n., lit., that which is alive; hence,
- - 1 Ad vivum resecare, to cut to the quick, cut very deep: extrema pars ipsius unguis ad vivum resecatur, Col. 6, 12, 3 (cf. in the adj.: vulnera circumcidere ad vivas usque partes, Plin. 28, 10, 43, § 156): calor ad vivum adveniens, Liv. 22, 17, 2.—Trop.: hoc primum sentio, nisi in bonis amicitiam esse non posse: neque id ad vivum reseco, ut illi, qui haec subtilius disserunt, i. e. I do not wish to be understood in too strict a sense, Cic. Lael. 5, 18.—
  - 2 De vivo detrahere or resecare aliquid, to give or take away from the capital: dat de lucro: nihil detraxit de vivo, Cic. Fl. 37, 91: de vivo igitur erat aliquid resecandum, ut esset, unde, etc., id. Verr. 2, 3, 50, § 118.—
II Transf., lively, ardent (only post-Aug. and very rare): vivus et ingenuus animus, Plin. Ep. 8, 6, 17: vivi pectoris homo, Arn. 3, 103.—Adv.: vīvē, in a lively manner, very: vive sapis, Plaut. Ep. 2, 2, 100 (280) Jacob. (dub.).

vīvus (arch. veivus), a, um (vivo), I) lebendig, lebend, am Leben befindlich, A) adi.: 1) eig., v. leb. Wesen: alqm vivum capere, lebendig gefangen nehmen, Liv.: alqm vivum cremare, Iustin., concremare, Liv.: patrem et filium vivos comburere, Cic.: alqm vivum defodere, Plin. ep., obruere, Sall.: ad vivum corpus redigere, wieder zu lebendigem (gefühlvollem) Fleische machen, Plin.: ad vivas usque partes vulnera circumcīdere, bis aufs Fleisch, aufs Leben, Plin.: u. so vivos rodere ungues, bis aufs Leben, Hor. – deutsch oft = bei meinem, deinem, seinem, ihrem Leben, vivus et videns est publicatus, bei seinem Leben u. vor seinen Augen (bei lebendigem Leibe), Cic.: huic vivo videntique funus ducitur, Cic.: frangetis impetum vivi, bei seinem Leben, Cic.: so auch me, te, se vivo etc., eo vivo, illo vivo etc., bei meinem, deinem seinem Leben usw., zB. Cato affirmat se vivo illum non triumphaturum, Cic.: me vivo, Plaut. u. Quint.: Hannibale vivo, Nep. – 2) übtr.: a) v. einem Lebendigen herrührend, dahin gehörig, lebendig, vox, mündlich mitgeteilt, mündliche Rede, Cic., od. das lebendige Wort, die leb. Sprache, im Ggstz. zur Schrift, Plin. ep. u. Sen. ep.: calor, natürliche Wärme, wie sie in einem lebendigen Körper ist, Ov. – b) zu leben scheinend, nach dem Leben gebildet, lebend, lebenstreu, sprechend ähnlich, v. Bildern u. Gemälden, vivos ducent de marmore vultus, Verg. Aen. 6, 848: vidi artes veterumque manus variisque metalla viva modis, Stat. silv. 1, 3, 48. – c) lebendig, v. Pflanzen u. Bäumen, wenn sie Wurzel haben, arundo, Ov.: saepes, lebendiger Zaun, Colum. – d) lebendig, lebhaft, dauernd, frisch, natürlich, seine natürliche Kraft habend, flumen, fließendes Wasser, Verg. u. Liv.: so auch aqua, Varro u. Sen., fons, Ov.: ros, frischer, Ov.: lucerna, brennende, Hor.: sulfur, gediegener Schwefel, Jungfernschwefel, Liv. u. Tac.: lapis, Feuerstein, Plin., od. unbearbeiteter, Ambros.: saxum, natürlicher Felsen, Verg., Ov. u. Tac.: color, natürliche, Mart.: argentum, Quecksilber, Plin.: calx, ungelöschter, Sen. u.a. – B) subst., vīvum, ī, n., das Lebendige, das Fleisch mit Leben u. Gefühl, das Leben, calor ad vivum adveniens, die ans Fleisch dringt, Liv. 22, 17, 2: ad vivum resecare, bis ans Fleisch, sehr tief schneiden, Colum. 6, 12, 3: und im Bilde, neque id ad vivum reseco, doch will ich das nicht mit dem Seziermesser zerlegen = nicht im strengsten Sinne, allzu buchstäblich nehmen, Cic. de amic. 18: dat de lucro, nihil detrahit de vivo, vom Grundstock, vom eigentlichen Kapital), Cic. Flacc. 91: de vivo igitur erat aliquid resecandum, man mußte daher den Grundstock angreifen, Cic. Verr. 3, 118. – II) lebhaft, feurig, v. et ingenuus animus, Plin. ep. 8, 6, 17: homo pectoris vivi, Arnob. 3, 6.

1 vivus v. vinum

2 vivus [CL] 1 alive, living (also fig. or in fig. context). b (as sb.) living person or thing, (pl.) the living. c (terra ~orum or regio ~orum) the land of the living (cf. e. g. Psalm. xxvi 13). animalia quae a lupis seu canibus lacerantur non sunt comedenda ‥ nisi forte ab homine adhuc ~a occidentur prius Theod. Pen. II 11. 1; gorgones ‥ quarum unam Perseus ‥ interfecit, quae, absciso capite, suos oculos ita vertisse fertur ut ~a Lib. Monstr. I 38; pereunte populi Babylonis affluentia, in quo nihil ~um nihil viride quod igni aptum non sit remanebit Bede Apoc. 180D; 736 ita ut quamdiu vixerit potestatem habeat tenendi ac possidendi cuicumque voluerit vel eo ~o vel certe post obitum suum relinquendi CS 154; die quo rex E. fuit ~us et mortuus DB I 45rb; dici potest ~a fides credere in id in quod credi debet, mortua vero fides credere tantum id quod credi debet Anselm (Mon. 78) I 85; desicut ~us est et in plena sanitate PlCrGlouc 10; 1279 pro uno columbello †visio [l. vivo] Hund. II 719a; predictus abbas, quem monachi de Rupe asserebant mortuum fuisse ‥ ~us fuit State Tri. Ed. I 4; 1301 ad ducendum ipsum Johannem ad curiam domini Radulphi Porthors ~um vel mortuum SelCCoron 58. b pestifera ‥ lues ‥ tantam ‥ multitudinem ‥ sternit, quantam ne possint ~i humare Gildas EB 22; ut ne sepeliendis quidem mortuis ~i sufficerent Bede HE I 14; vj capellas cum omni consuetudine ~orum et mortuorum DB I 42r; nullus inde fetor ~orum naribus effundi moleste poterat Ord. Vit. III 5 p. 74; si omne ~um omni non ~o lege nature preponitur Ps.-Gros. Summa 365; quia non ~um non est perfectius ~o secundum eum Ockham Sent. V 89. c ac si undis quassati unam veluti post naufragium, in qua ad ~orum terram evadatis, paenitentiae tabulam toto animi nisu exquirite Gildas EB 110; 901 (12c) augeat Deus bona sua in regione ~orum CS 595; fructum ‥ illum uberrimum quem vinea germinat caritatis in regno Dei in regione ~orum J. Ford Serm. 37. 7. 2 (Deus ~us) the Living God (cf. e. g. Matth. xvi 16). populum Dei ‥ admonuit orare ‥ ut Christus filius Dei ~i dignaretur ostendere an verum corpus ejus esset ‥ sacrosanctum sacrificium V. Greg. p. 93; te, pater alme, meum cor, te caro quaerit ubique, / tuque Deus vivus gaudia magna mihi Alcuin Carm. 99. 7. 4; similes vos estis Golie superbo, qui imperavit Deo ~o adversus sanctum David Eul. Hist. I 106; ut benediceret in nomine Dei ~i illum fluvium (Albeus 36) VSH I 60. 3 (of part of body) living, (in quot. as sb. n.) the quick. ego bonum non ita ad ~um reseco ut quidam qui neminem volunt esse bonum, nisi eum cui ad perfectionem nihil desit Ailr. Spir. Amicit. II 43. 675B; sarculus noster acutior nimis usque ad ~um secet J. Ford Serm. 117. 5; medicus, calibata ‥ manu putrida separans et ad ~um resecans Gir. SD 24. 4 (of rock or other natural substance) that is in its native situation or condition (esp. as bare, exposed, or untreated); b (of sulphur found in a sufficiently pure form not to require refining before use). humus nimia esset in loco muri congesta quae prius esset exportanda ut sic fundamenta muri in ~a terra possent imponi Bede Ezra 897C; murus ‥ de foris altior longitudine stantis hominis. nam intrinsecus ~am cedendo rupem, multo illum fecit altiorem Id. CuthbP 17; in meridionali ‥ Britannie parte ‥ sunt fontes plurimi ~is e saxis erumpentes Gir. TH II 7; venimus civitatem ‥ Parysiensem ‥ bene murata lapidibus ~is et sectis, turribus altis ac bellicis decentiis egregie munita S. Sim. Itin. 7. b est etiam sulphur aliud ~um, sicut accipitur de terra, aliud non vivum, aliud citrinum, aliud rubeum, aliud etiam nigrum Ps.-Gros. Summa 639; sulfur, aliud ~um, aliud extinctum SB 41. 5 (of expression) spoken aloud, delivered live (esp. w. emph. on speaker as present in person), (esp. in phr. ~a vox or sim.) oral statement, word of mouth (v. et. vox 1d). in provincia Lindissi quae sint gesta ‥ vel litteris reverentissimi antistitis Cynibercti vel aliorum fidelium virorum ~a voce didicimus Bede HE pref.; licet ‥ domino pape de jure ecclesie Sancti Martini de Bello ‥ satis constiterit, tum ex clerici cujusdam ‥ ~a assertione, tum ex domini Cantuariensis archiepiscopi ‥ testimonio ‥ scripto Chr. Battle f. 90v; 1200 producit sectam ~arum vocum et, si hoc non ei sufficit, ponit se in magnam assisam CurR I 188; vox ~a magnam habet virtutem; non quia habeat illam potestatem quam magici fingunt ‥ sed ‥ secundum quod natura ordinavit Bacon NM 531; 1450 de mandato regis oraculo ~e vocis dato ExchScot 370. 6 (of right, tenure, or sim.) live, operative. p1250 communitas ‥ implorat ‥ quod laboratores, quibus milicie jure hereditario succedunt, cum non possunt ipsas tenere ~as, quod possint illas possidere cum aliis rectis que vobis reddunt, similiter et milites ‥ terre et casalia laboratoria, quibus talia jure hereditario succedunt, possint eis uti non ~is, cum consuetis rectis que vobis reddunt, et vocamus in wlgari nostro casalia non ~a et milicias non ~as in lauces, ubi non habeant focum vivum V. Montf. app. 304. 7 (of representation) true to life or reality, lifelike (also transf.). nam et pictura Graece ζωγραφία, id est, ~a scriptura, vocatur Bede Templ. 791A ; pro ~a magne industrie spetie W. Malm. GR V 433; servatur ibi ‥ baculus ejus et quedam alia pontificis insignia, mediocritatis et humilitatis ejus ~um ‥ simulacrum preferentia Id. GP II 81; ubi ad hanc diem situm, [altare] ~um, ut ita dicam, sanctitatis Aldelmi prebet inditium Ib. V 222; Cato, virtutum ~a ymago Bacon Mor. Phil. 180; non est ita ~us color sicut apparet Id. MS 54. 8 live with fire or flame, alight, burning. altare illud sacrosanctum ‥ ~is carbonibus internae caritatis plenissimum Bede Tab. 456A; ut caritas nihilominus ~a sit flammea et aromatica et supernis digna altaribus J. Ford Serm. 12. 1; p1250 non habeant focum ~um V. Montf. app. 305; totus ignis in eadem domo fuit extinctus, adeo ut nec scintilla ejus ~a remaneret (Boecius 19) VSH I 93; pone totum in olla terrea ‥ et ponantur subtus carbones ~i, et semper agitetur materia ‥ quousque pulvis omni humiditate privetur Ripley 207. 9 (of water or source of water) constantly or freshly flowing. lacubus frigidum aquae torrentem ~ae exundantibus Gildas EB 3; vos fontes vivi, paradisi et flumina sacra Alcuin Carm. 10. 6; ortus conclusus, semper conclusus et ortus, / vivarum puteus, fons et signatus aquarum Wulf. Brev. 121; ne pereat ad fontem ~am anima siccitate Anselm (Or. 12) III 49; invenietis ibi fontem aque ~e et herbas multas (Brendanus 45) VSH I 123. 10 vigorous, lively, spirited (in nature or action, also fig. or in fig. context). propter tarditatem ‥ sensus et madidam piscium memoriam, ne cui videretur illam eorum animam nihil penitus ~um habere, ‘anime’, inquit, ‘reptilia viventis’ [cf. Gen. i 20] Andr. S. Vict. Hept. 18; omnia videt oculus tuus ~us et efficax, et pertingens usque ad divisionem anime et spiritus Ailr. OP 5; ipse est gladius de quo dicit apostolus: ‘~us est sermo Dei et efficax et penetrabilior omni gladio ancipiti’ [cf. Hebr. iv 12] Id. Serm. 35. 11; quotiens impigrum ~i ingenii acumen ad commune nobis commodum aliquid utilitatis enodare desudat Osb. Glouc. Deriv. 247; ~us est ergo hic sermo in corde Patris; ~us in ore predicantis; ~us in corde credentis et amantis Bald. Cant. Serm. 18. 6. 453A. 11 a (calx ~a) quicklime. b (argentum ~um) quicksilver. c (sabulum ~um) quicksand. a ‘si laveris te nitro ‥’ crepitat autem in aqua quo modo calx ~a Bede Prov. 1014C; calcem ~am ferunt occultum continere ignem, etsi tactu sit frigida Neckam NR II 51. b 10‥ argentum ~um, cwicseolfor WW; 1159 pro ~o argento iiij s. Pipe 2; baculi ‥ velut argentum ~um montem interpositum perforantes (Fechinus 14) VSH II 81. c dum ‥ nuper ab Hibernia navigarem, navis mea in sabulum incidit ~um Ben. Pet. Mir. Thom. IV 42; s1216 multi ‥ submersi sunt in aquis marinis et in ~o sabulone ibidem absorpti Coggesh. Chr. f. 116b.

vīvus, (8) a, um, ¶ 1 vivant, vif, animé, en vie : Cic. Mil. 90 ; Verr. 2, 2, 189 ; Q. 1, 2, 15 ; Cæs. G. 6, 16 ; Tatio... vivo Cic. Rep. 2, 14, du vivant de Tatius, cf. Cic. Mil. 44 ; Br. 81 ; Cæs. G. 7, 33 ; affirmat se vivo... Cic. Att. 4, 16, 2, il garantit que lui vivant... viva me Pl. Bacch. 515, moi vivante, de mon vivant ; vivus et videns Cic. Sest. 59, de son vivant et sous ses yeux, cf. Cic. Quinct. 50 ; Ter. Eun. 73 || vivus, subst. m. , un vivant : Cic. Amer. 113 ; Tusc. 1, 88 ; Cat. 1, 33 ; Verr. 2, 2, 46 ¶ 2 [en parl. de choses] : vivam illorum memoriam tenere Cic. de Or. 2, 8, garder leur souvenir encore vivant ; viva vox Quint. 2, 2, 8 ; Plin. Min. Ep. 2, 3, 9 ; Sen. Ep. 6, 5 ; 33, 9, voix vivante, parole qui sort de la bouche même de qqn || qui semble vivant : vivos ducent de marmore vultus Virg. En. 6, 848, ils tireront du marbre des figures vivantes, cf. Stat. S. 1, 3, 48 || viva aqua Varro L. 5, 123, eau vive, courante, cf. Virg. En. 2, 719 ; Liv. 1, 45, 6 || vivum saxum Virg. En. 1, 167, roc vif, naturel ; sulfur Plin. 35, 175, soufre natif ; vivus lapis Plin. 36, 138, silex || n. pris subst^t , le vif : ad vivum resecare Col. Rust. 6, 12, 3, couper jusquʼau vif ; v. reseco ; calor ad vivum adveniens Liv. 22, 17, 2, la chaleur gagnant jusquʼau vif ; de vivo aliquid resecare Cic. Verr. 2, 3, 118, détacher qqch. du vif, prendre sur le fond, sur le principal ; nihil detrahere de vivo Cic. Fl. 91, ne pas toucher au capital ¶ 3 [fig.] animé, vif : Plin. Min. Ep. 8, 6, 17 ; Arn. 3, 103.

vīvus, a, um (vivo)

1. levend, in leven; ➤ alqm -um capere levend gevangennemen; patrem et filium -os comburere; Hannibale -o tijdens het leven v. Hannibal; me -o tijdens mijn leven;
2. (metaf.) levens- [calor]; fris [fons; ros]; sappig [arundo]; stromend [flumen]; brandend [lucerna; lapis vuursteen];
3. natuurlijk [lacus; pumex onbewerkt; saxum];
4. (poët.) levensecht, natuurgetrouw [de marmore vultus];
5. (postklass.) levendig, vurig [animus];
6. -a vox mondelinge overdracht.

vivus , a, um. adj.
活。生活者。— amor 热愛。— color 本色。Viva facta 未失傅之行實。Vivae aquae 常流之泉。Vivae lucernae 未滅之燈。Cupressus viva 不朽之柏。Saxum vivum 生石。未動之石。Vivus lapis 火石。Aliquid de vivo detrahere 虧本錢。Ad vivum resecare 割好肉。Neque id ad vivum reseco 吾尙不甚察此事。

Suggest a Translation
See an image

Viva voce audire, id est, proprio ore, Gall. De vive voix. Oberti Cancell. Annal. Genuens. apud Murator. tom. 6. col. 328 : Equidem prætaxati Consules ut relatione et maxime Viva cursoris voce audierunt, Pisanos cum quibusdam galeis pro nostris offendendis in Provinciam ituros, etc. Vide in Sermo 2.

, Recens ; dicitur de carne porcina, quæ non est aspersa sale. Consuet. MSS. S. Crucis Burdeg. ante ann. 1305 : Infirmarius habet dare semel in anno....... abbati et suis servitoribus tres libras sallatas porci, et tres palmas Vivas, et quosdam astes unius porci integri.

vīvus (-vos) adj.

VIV-, alive, living, having life: illum vix vivum relinquo: Iugurtham vivom aut necatum sibi tradere, S.: duxit uxorem patre vivo, in his father's lifetime: duo ex unā familiā, vivo utroque, magistratūs creari vetare, Cs.: Catc adfirmat, se vivo illum non triumphaturum, while he lived: huic acerbissimum vivo videntique funus ducitur, i. e. before his eyes: Vivos vidensque pereo, i. e. with my eyes open, T.—As substm., a living man: aeternis suppliciis vivos mortuosque mactabis.—As substn., that which is alive, the quick, living flesh: calor ad vivum adveniens, i. e. reaching the flesh, L.—Fig.: neque id ad vivum reseco, i. e. press the assertion too literally: dat de lucro: nihil detraxit de vivo, from the capital: de vivo igitur erat aliquid resecandum, ut esset, unde, etc., i. e. the capital must be impaired.—Of things, alive, living, green, fresh, active: Caespes, O.: radix, O.: flumen, running, L.: ros, fresh, O.: lucernae, burning, H.: saxum, unwrought, V.: voltus, i. e. speaking, V.

vivus

Saved

Recent