voluto

voluto, to roll, turn, twist, tumble about

volūtō, āvī, ātus, 1, intens. a. and n.: to roll about; to roll back, reëcho, 5.149; roll or send through, make resound, 1.725; of thought, turn over, ponder, think over; meditate, 1.50; with ellipsis of the acc., 4.533; n., fall prostrate, 3.607. (volvō)

vŏlūto, āvi, ātum, 1, v. freq. a. and n. [voluto], to roll, turn, twist, or tumble about.

I Act.
- A Lit.
- - 1 In gen.
  - - a With acc.: amphoras per terram, Col. 12, 48, 4: pelagus (ventus), Luc. 1, 412: pilas e fimo pedibus. i. e. to form by rolling together, Plin. 11, 28, 34, § 98; cf. volvo, I.—With se: se in pulvere, to roll about, wallow, Plin. 30, 16, 53, § 148.—
    - b More freq., mid.: ut gallinae possint in pulvere volutari, roll themselves, roll, Varr. R. R. 3, 9, 7: sus caenoso lacu, Col. 7, 10, 6: super aureorum acervos ... toto corpore volutatus est, Suet. Calig. 42 fin.: volutati supra jacentia poma (irenacei), Plin. 8, 37, 56, § 133; cf. in allusion to the lit. signif. of the name Verres: quem (Verrem) in luto volutatum totius corporis vestigiis invenimus, Cic. Verr. 2, 4, 24, § 53: (animi) corporibus elapsi circum terram ipsam volutantur, id. Rep. 6, 26, 29: cum tibi pueri ad pedes volutarentur, Auct. Her. 4, 24, 33; so in part.: genua amplexus genibusque volutans Haerebat, Verg. A. 3, 607: (amnis) per cava saxa volutans, Ov. Am. 3, 6, 45: in sacco et cinere volutantes, Tert. Apol. 40 fin.—
  - 2 In partic., in mal. part., Plin. 35, 11, 40, § 140; Sen. Contr. 1, 2; Petr. 79; Just. 12, 16, 2; Tert. ad Uxor. 9.—
- B Trop., to roll, roll about, roll along, etc.; to roll, wallow.
- - 1 In gen.: vocem per ampla atria, to roll, spread, Verg. A. 1, 725; so, vocem, id. ib. 5, 149: murmura, id. ib. 10, 98: confusa verba. Ov. M. 12, 55.— Mid.: cum omnes in omni genere et scelerum et flagitiorum volutentur, wallow, Cic. Fam. 9, 3, 1: in omni dedecore, Auct. Her. 4, 13, 19: inter mala plurima, Sen. Vit. Beat. 24, 4.—
  - 2 In partic.
  - - - α To busy, occupy (of the mind): animum saepe tacitis cogitationibus, Liv. 9, 17, 2: in veteribus scriptis studiose et multum volutatum esse, Cic. de Or. 3, 10, 39; cf. id. Q. Fr. 2, 13, 4.—
      - β To turn over or revolve in the mind; to consider, weigh, ponder: rem in pectore, Plaut. Capt. 4, 2, 1 (781): gladios in comisationem praeparatos volutabam in animo, Liv. 40, 13, 4: haec secum volutantem in animo, id. 42, 11, 5: hoc eum jam pridem volutare in animo, id. 28, 18, 11: haec in animo voluta, Sen. Ep. 24, 15; cf.: in pectore volutare, Lact. 7, 16, 4: ipse quid intra animum volutaverim ... omittam referre, Tac. A. 4, 40: nihil umquam nisi sempiternum et divinum animo volutare, Cic. Rep. 1, 17, 28: aliud atque aliud consilium animo, Curt. 5, 12, 10; Tac. H. 2, 49; Sen. Cons. Marc. 11, 5: aliquid mente, Lucr. 3, 240: tacitus mecum ipse voluto, Verg. E. 9, 37: inter seque, Ov. M. 1, 389: multa secum animo volutans, Liv. 40, 8, 5: haec secum volutans, id. 30, 14, 3; 26, 7, 3: secum corde, Verg. A. 4, 533: suo cum corde, id. ib. 6, 185: aliquid in secreto cum amicis, to consider, discuss, Liv. 34, 36, 4: consilia de Romano bello, id. 34, 60, 2: quibus suā sponte volutantibus res inter se repugnantes obtorpuerant animi, id. 32, 20, 2.—
II Neutr., to roll or tumble one's self (very rare): leone obvio suppliciter volutante, Plin. 8, 16, 21, § 56; so id. 35, 11, 40, § 140 (cf. I. A. 1. b. fin. supra).

volūto, āvī, ātum, āre (Intens. v. volvo), wälzen, rollen, winden, drehen, herumwälzen, -rollen, -drehen, I) eig.: a) übh.: amphoras per terram, Colum.: pilas, wölgern, Plin. – refl., se v. in pulvere, Plin.: dum aper se volutat, sich sült, Phaedr. (vgl. im Bilde, ut lutulentus sus cum quovis volutari, Auct. decl. in Sall. 1, 3): iumentum ex qualibet causa se inveneris volutare, Veget. – medial volutari, sich wälzen, in luto, in pulvere, Varro: rivis et caenoso lacu, Colum.: auf einem Goldhaufen, toto corpore, Suet.: ne fluxā habenā volutetur in iactu glans, hin u. her rolle, Liv.: volutari ad pedes, sich zu Füßen werfen, zu Füßen fallen, Cornif. rhet.: in concavis partibus earum (nubium) volutatus aër, strömende Luft, Sen.: quo artius fretum volutatur, sich fortwälzt, Curt.: ita in levi tantum glacie tabidaque nive volutabantur, rutschten hin u. her, Liv. – u. so Partiz. volūtāns, refl., sich wälzend, volutans pedibus, sich zu Füßen werfend, Verg. Aen. 3, 607: por cava saxa volutans, Ov. am. 3, 6, 45: in sacco et cinere volutantes, Tert. apol. 40 extr. – b) im obszön. Sinne, volutari cum sororibus, Cic.: cum serpente, Iustin.: in domesticis germanitatis stupris, Cic.: u. Partiz. volūtāns refl., volutantes adulteri, Sen. contr. 1, 4, 3: volutans cum piscatore, Plin. 35, 140. – II) übtr.: 1) im allg.: a) aktiv, saeva feroci corde volutat somnia, hat schreckliche Träume, Sen. Herc. fur. 1083 (1088): cum inter spem metumque animum volutaret, Iul. Val. 2, 15. p. 71 (a) ed. Paris. (Kübler animo volutaret). – b) medial, volutari, sich herumwälzen, d.i. sich befinden usw., in omni genere flagitiorum, Cic.: in omni dedecore, Cornif. rhet.: gravia, in quibus volutabatur, incerta, dubia, Sen.: inter mala volutor plurima, Sen.: immunditiis tam pessimis, Augustin. – 2) insbes.: a) rollend nach u. nach verbreiten, ausbreiten, von sich geben, vocem per atria, Verg.: vocem volutant litora, geben einen Widerhall, Verg.: flamina volutant murmura, murmeln, Verg. – b) bei sich hin und her überlegen, überdenken, erwägen, condiciones cum amicis, Liv.: hanc rem in pectore, Plaut.: quid intra animum volutaverim, womit ich in meinem Geiste umgegangen bin, Tac.: haec ipse suo tristi cum corde volutat, Verg.: hoc v. in animo, Liv.: multa secum animo, Liv.: nihil umquam nisi sempiternum et divinum animo, Cic.: supremas iam curas animo, Tac.: secum matris violentiam, Tac.: m. de u. Abl., cum de consulibus in annum creandis solus mecum volutarem, Auson. grat. act. VI III. 42. p. 25, 4 Schenkl: m. folg. Fragesatz, tacitus mecum voluto, si (ob) etc., Verg. ecl. 9, 37: volutare secum, quonam modo etc., Tac. ann. 4, 12: m. folg. ut u. Konj., Severus dicitur animo volutasse, ut et hunc occideret, Spart. Carac. 11, 3. – c) beschäftigen, animum saepe iis tacitis cogitationibus, Liv. 9, 17, 2: in veteribus scriptis studiose et multum volutatum esse, sich fleißig u. viel beschäftigen mit usw., Cic. de or. 3, 39; vgl. Cic. ad Q. fr. 2, 13 (11), 4.

vŏlūtō, (10) āvī, ātum, āre (volvo), tr., qqf. intr., ¶ 1 rouler : a) Col. Rust. 12, 48, 4 ; se in pulvere Plin. 30, 148, se rouler dans la poussière || pilas e fimo Plin. 11, 98, former en marchant des pelotes de fumier ; b) [surtout au pass. à sens réfl.] volutari, se rouler : Varro R. 3, 9, 7 ; Col. Rust. 7, 10, 6 ; in luto volutatus Cic. Verr. 2, 4, 53, sʼétant vautré dans la fange ; animi corporibus elapsi circum terram volutantur Cic. Rep. 6, 29, les âmes échappées du corps vont et viennent autour de la terre ; alicui ad pedes volutari Her. 4, 33, se rouler aux pieds de qqn, ou alicujus Cic. Sest. 145 ; c) [int. au part. prés.] genibus volutans hærebat Virg. En. 3, 607, en se roulant il se cramponnait à nos genoux ; amnis per saxa volutans Ov. Am. 3, 6, 45, le fleuve roulant sur les rochers ¶ 2 [fig.] a) vocem per ampla atria Virg. En. 1, 725, faire rouler sa voix à travers les vastes galeries ; (flamina) cæca volutant murmura Virg. En. 10, 98, (les vents) roulent un sourd grondement = font entendre de proche en proche ; vocem inclusa volutant litora Virg. En. 5, 150, le rivage enclos par les collines répercute la voix ; b) [pass. réfl.] in omni genere scelerum volutari Cic. Fam. 9, 3, 1, se vautrer dans toute sorte de crimes, cf. Her. 4, 19 ; [cum aliquo ] Petr. 79, 9 || intr., même sens : Sen. Vita b. 24, 4 ; c) remuer, agiter, occuper lʼesprit : tanti regis ac ducis mentio, quibus sæpe tacitis cogitationibus volutavit animum, eas evocat in medium... Liv. 9, 17, 2, à mentionner un si grand roi, un si grand chef, les pensées intimes qui ont souvent ballotté mon esprit sʼévoquent ; in veteribus scriptis studiose et multum volutari Cic. de Or. 3, 39, se plonger avec zèle et fortement dans la lecture des vieux écrivains ; d) aliquid in animo Liv. 28, 18, 11 ; 40, 13, 4, rouler qqch. dans son esprit, méditer qqch., ou secum in animo Liv. 42, 11, 5, ou in pectore Pl. Capt. 781, ou intra animum Tac. Ann. 4, 40 || ou aliquid animo Cic. Rep. 1, 28 ; Curt. 5, 12, 10 ; Tac. H. 2, 49 ; Sen. Marc. 11, 5, ou mente Lucr. 3, 240 ; ou secum Liv. 30, 14, 3, ou secum animo Liv. 40, 8, 5, ou suo cum corde Virg. En. 6, 185 ; e) remuer, examiner : aliquid in secreto cum amicis Liv. 34, 36, 4, examiner qqch. en secret avec des amis, cf. Liv. 32, 20, 2 ; consilia Liv. 34, 60, 2, remuer des projets.

…vivis aspicies. Dixit, pressoque obmutuit ore. Aeneas maesto defixus lumina voltu ingreditur, linquens antrum, caecosque volutat eventus animo secum. Cui fidus Achates it comes, et paribus curis vestigia figit. Multa inter sese vario…

Vergil, Aeneid
…annos bella gero Et quisquam numen Iunonis adoret praeterea, aut supplex aris imponet honorem Talia flammato secum dea corde volutans nimborum in patriam, loca feta furentibus austris, Aeoliam venit. Hic vasto rex Aeolus antro luctantes ventos tempestatesque…

Vergil, Aeneid
…non Aeneas opera inter talia primus hortatur socios, paribusque accingitur armis. Atque haec ipse suo tristi cum corde volutat, aspectans silvam inmensam, et sic voce precatur Si nunc se nobis ille aureus arbore ramus ostendat nemore in…

Vergil, Aeneid
…ore, pavetque laedere iactatis maternas ossibus umbras. Interea repetunt caecis obscura latebris verba datae sortis secum inter seque volutant. Inde Promethides placidis Epimethida dictis mulcet et aut fallax ait est sollertia nobis, aut pia sunt nullumque nefas…

Ovid, Metamorphoses
…vexatae, dissipati liberi, raptata coniunx, frater optimus, incredibili pietate, amore inaudito, maximo in squalore volutatus est ad pedes inimicissimorum ; ego pulsus aris focis deis penatibus, distractus a meis, carui patria, quam…

Cicero, pro Sestio
…quod regnum potest esse praestantius quam despicientem omnia humana et inferiora sapientia ducentem nihil umquam nisi sempiternum et divinum animo volutare cui persuasum sit appellari ceteros homines, esse solos eos, qui essent politi propriis humanitatis artibus ; ut mihi…

M. Tullius Cicero, De Republica
…tum cum pueris flammato fulminis ictu concidit atque avolsa pedum vestigia liquit. tum quis non artis scripta ac monumenta volutans voces tristificas chartis promebat Etruscis omnes civili generosa stirpe profectam vitare ingentem cladem pestemque monebant, vel legum exitium constanti…

M. Tullius Cicero, De Divinatione
…publico tam vulgata omnibus quam istius aetas fuit quis umquam nepos tam libere est cum scortis quam hic cum sororibus volutatus quam denique tam immanem Charybdim poetae fingendo exprimere potuerunt, quae tantos exhauriret gurgites quantas iste Byzantiorum Brogitarorumque praedas exsorbuit…

Cicero, de Haruspicum Responso
…ut vides, res me ipsa deficit. itaque ad Callisthenem et ad Philistum redeo, in quibus te video volutatum. Callisthenes quidem vulgare et notum negotium, quem ad modum aliquot Graeci locuti sunt, Siculus ille capitalis ,…

Cicero, Epistulae ad Quintum fratrem
…patris mortem primam illam aetatulam suam ad scurrarum locupletium libidines detulit, quorum intemperantia expleta in domesticis est germanitatis stupris volutatus ; deinde iam robustus provinciae se ac rei militari dedit, atque ibi piratarum contumelias perpessus etiam Cilicum libidines barbarorumque…

Cicero, de Haruspicum Responso

Frequency

5043rd

most frequent word

Most used by

Vergil
Phaedrus
Silius Italicus
Tertullian
Valerius Flaccus

Collocations

animus 11
cum 9
cor 8
inter 7
multus 6
magnus 5
mors 5
locus 5
at 4
frater 4

voluto

Saved

Recent