αἴθω
αἴθω, to light up, kindle
- light up, kindle, Hdt. 4.145, A. Ag. 1435; θεοῖς ἱερά S. Ph. 1033; λαμπάδας E. Rh. 95; δάφναν Theoc. 2.24, etc.; πυρά E. Rh. 41, 78, 823: metaph., σέλας ὄμμασιν αἴθει AP 12.93 (Rhian.); χόλον αἶθες ib. 5.300 (Paul.Sil.).
- 2 rarely intr., burn, blaze, Pi. O. 7.48; λαμπτῆρες οὐκέτʼ ᾖθον S. Aj. 286.
- 3 Pass., αἴθομαι, burn, blaze, Hom. always in part., πυρὸς μένος αἰθομένοιο Il. 6.182, cf. 8.563; αἰ. δαλός 13.320; δαΐδες Od. 7.101, cf. Pi. O. 1.1, Pae. 6.97, E. Hipp. 1279, etc.; after Hom. in other moods, αἴθεται κάλλιστα [τὰ ὀστέα] Hdt. 4.61; αἰθέσθω δὲ πῦρ E. IA 1470; δώματʼ αἴθεσθαι δοκῶν Id. Ba. 624, cf. X. An. 6.3.19: metaph., ἔρωτι αἴθεσθαι X. Cyr. 5.1.16, cf. AP 12.83 (Mel.); αἴθετο . . ἔρως (Ep. impf.) burnt fiercely, A.R. 3.296. (Cf. Lat. aestas, aestus: the weak form of the root appears in ἰθαίνεσθαι, cf. Skt. inddhé ‘kindles’.)
I intr. gener. en v. med.
1 del fuego arder
δέμας πυρὸς αἰθομένοιο
πυρὸς μένος αἰθομένοιο
αἰθομένας δαΐδας
λαμπὰς ... αἰθομένα
• de otras cosas
ἐπ' αἰθομένοις ἱεροῖσι
μηρία
πίονα καπνὸν γείτονος αἰθομένοιο
ἄστεος αἰθομένοιο
una ciudad en llamasδώματ' αἴθεσθαι δοκῶν
πᾶσα ἡ χώρα αἴθεσθαι ἐδόκει
χθών
κόλπος
ὕδωρ
• fig. de la fiebre
τὰ ἀμφὶ τὰ αἰδοῖα ἐκπάγλως αἴθεται
el pubis arde terriblemente
• tb. act. intr. arder
φλόξ
λαμπτῆρες
2 de pers., fig. arder de pasión
αἴθεσθαι τῷ ἔρωτι
ἐκ παιδὸς ... αἴθετ' ἔρωτι
arde de amor por un muchachoὁππότε καλῇ ᾔθετο Κυδίππῃ παῖς ἐπὶ παρθενικῇ
cuando el muchacho ardía de amor por la bella doncella Cidipa
• del propio amor
αἴθετο λάθρῃ οὖλος ἔρως
II tr., act.
1 encender
πῦρ
λαμπάδας
πυρά
• fig.
σέλας
2 quemar
θεοῖς ἱερά
τὰς οἰκίας
δάφναν
• fig.
καὶ εἰ χόλον ἔνδικον αἶθες
aunque ardieras con justa cólera
•De *HeHi̯2- que c. alarg. *-dh- aparece en ai. édhas, lat. aedes, etc. En griego cuenta c. gran cantidad de deriv.: en *-s como αἶθος, αἰθής, etc.; en *-n como αἴθων; en *-l- como αἰθάλη, etc.; en *-r como αἰθήρ, αἴθρα, etc.; c. diversas sufijaciones como Αἰθίοπες, αἰθύσσω, αἴθυγμα, αἴθυια, etc. Aparecen tb. formas de esa raíz en grado cero y sin vocalización de la laringal inicial (*HHi̯2°dh-) en ἰθαρός, ἰθαίνειν, cf. ai. iddhá-, etc. La raíz sin ningún alarg. y en grado pleno (*HeHi̯2-) aparece en het. a- ‘calentarse’, palaíta ḫa- ‘estar caliente’. Con otros alarg. cf.
1. act., met acc., causat. aansteken, in brand steken:
2. act., intrans. (zelden) branden, vlammen.
3. med.-pass., intrans. branden, vlammen:
To set on fire, kindle.
In pple. pass., burning, blazing: πυρὸς αἰθομένοιο Il. 6.182. Cf. Il. 8.563, Il. 10.246, Il. 11.596 = Il. 13.673 = Il. 18.1, Il. 11.775, Il. 13.320, Il. 14.396, Il. 16.81, 293, Il. 21.523, Il. 22.135, 150 : αἰθομένας δαΐδας Od. 1.428. Cf. Od. 1.434, Od. 7.101, Od. 11.220, Od. 12.362, Od. 18.343, Od. 19.39, Od. 20.25.
- 1blaze καὶ τοὶ γὰρ αἰθοίσας ἔχοντες σπέρμʼ ἀνέβαν φλογὸς οὔ (Boeckh: αἰθούς (ς) ας codd.) O. 7.48 med., ὁ δὲ χρυσὸς αἰθόμενον πῦρ ἅτε διαπρέπει νυκτὶ μεγάνορος ἔξοχα πλούτου O. 1.1 χρῆν ἄρα Πέργαμον εὐρὺν ἀιστῶσαι σέλας αἰθομένου πυρός Pae. 6.97 αἰθομένα τε δαὶς Δ. 2. 10.
- 1to light up, kindle, Hdt., Trag.
- 2intr. to burn or blaze, Soph.:—in this sense the Pass. αἴθομαι is used by Hom. in part., πυρὸς μένος αἰθομένοιο Il., Od., etc.; so metaph., ἔρωτι αἴθεσθαι Xen.
-
…καιόντων πυρὰ φαίνετο Ἰλιόθι πρό. χίλιʼ ἄρʼ ἐν πεδίῳ πυρὰ καίετο, πὰρ δὲ ἑκάστῳ εἵατο πεντήκοντα σέλᾳ πυρὸς αἰθομένοιο. ἵπποι δὲ κρῖ λευκὸν ἐρεπτόμενοι καὶ ὀλύρας ἑσταότες παρʼ ὄχεσφιν ἐΰθρονον Ἠῶ μίμνον. ὣς οἱ μὲν Τρῶες φυλακὰς…
Homer, Iliad
-
…εὗρε γὰρ ἐν τεμένει ἑκατηβόλου Ἀπόλλωνος αὐτὸν καὶ πατέρα ὅν Ἄρην, ἄατον πολέμοιο, τεύχεσι λαμπομένους σέλας ὣς πυρὸς αἰθομένοιο, ἑσταότʼ ἐν δίφρῳ · χθόνα δʼ ἔκτυπον ὠκέες ἵπποι νύσσοντες χηλῇσι, κόνις δέ σφʼ ἀμφιδεδήει κοπτομένη πλεκτοῖσιν ὑφʼ…
Hesiod, Shield of Heracles
-
…ἱππηλάτα Πηλεὺς πίονα μηρία καῖε βοὸς Διὶ τερπικεραύνῳ αὐλῆς ἐν χόρτῳ · ἔχε δὲ χρύσειον ἄλεισον σπένδων αἴθοπα οἶνον ἐπʼ αἰθομένοις ἱεροῖσι. σφῶϊ μὲν ἀμφὶ βοὸς ἕπετον κρέα, νῶϊ δʼ ἔπειτα στῆμεν ἐνὶ προθύροισι · ταφὼν δʼ ἀνόρουσεν Ἀχιλλεύς…
Homer, Iliad
-
…περί τʼ ἀμφί τε τάφρον φευγόντων Δαναῶν · πολέμου δʼ οὐ γίγνετʼ ἐρωή. ὣς οἳ μὲν μάρναντο δέμας πυρὸς αἰθομένοιο, Ἀντίλοχος δʼ Ἀχιλῆϊ πόδας ταχὺς ἄγγελος ἦλθε. τὸν δʼ εὗρε προπάροιθε νεῶν ὀρθοκραιράων τὰ φρονέοντʼ ἀνὰ θυμὸν ἃ…
Homer, Iliad
-
…τῷδε τῷ χρόνῳ ἀνετίναξʼ ἐλθὼν ὁ Βάκχος δῶμα καὶ μητρὸς τάφῳ πῦρ ἀνῆψʼ · ὁ δʼ ὡς ἐσεῖδε, δώματʼ αἴθεσθαι δοκῶν, ᾖσσʼ ἐκεῖσε κᾆτʼ ἐκεῖσε, δμωσὶν Ἀχελῷον φέρειν ἐννέπων, ἅπας δʼ ἐν ἔργῳ δοῦλος ἦν, μάτην…
Euripides, Bacchae
-
…δῶμα, λύθεν δʼ ὑπὸ γυῖα ἑκάστης ταρβοσύνῃ · φὰν γάρ μιν ἀληθέα μυθήσασθαι. αὐτὰρ ὁ πὰρ λαμπτῆρσι φαείνων αἰθομένοισιν ἑστήκειν ἐς πάντας ὁρώμενος · ἄλλα δέ οἱ κῆρ ὥρμαινε φρεσὶν ᾗσιν, ἅ ῥʼ οὐκ ἀτέλεστα γένοντο. μνηστῆρας…
Homer, Odyssey
-
…κε θάνῃσιν · οὐ γὰρ ἔτι σάρκας τε καὶ ὀστέα ἶνες ἔχουσιν, ἀλλὰ τὰ μέν τε πυρὸς κρατερὸν μένος αἰθομένοιο δαμνᾷ, ἐπεί κε πρῶτα λίπῃ λεύκʼ ὀστέα θυμός, ψυχὴ δʼ ἠύτʼ ὄνειρος ἀποπταμένη πεπότηται. ἀλλὰ φόωσδε τάχιστα…
Homer, Odyssey
-
…ἐποίουν αὐτὸ στεριφώτερον. τοῦτο συνιδὼν ὁ Σίλβας πυρὶ μᾶλλον αἱρήσειν ἐνόμιζεν τὸ τεῖχος, καὶ τοῖς στρατιώταις προσέταττε λαμπάδας αἰθομένας ἀθρόους ἐσακοντίζειν. τὸ δὲ οἷα δὴ ξύλων τὸ πλέον πεποιημένον ταχὺ τοῦ πυρὸς ἀντελάβετο καὶ τῇ χαυνότητι πυρωθὲν διὰ…
Flavius Josephus, Jewish War
-
…ὦκα δὲ θυμὸς ᾤχετʼ ἀπὸ μελέων, στυγερὸς δʼ ἄρα μιν σκότος εἷλεν. ὣς οἳ μὲν μάρναντο δέμας πυρὸς αἰθομένοιο · Ἕκτωρ δʼ οὐκ ἐπέπυστο Διῒ φίλος, οὐδέ τι ᾔδη ὅττί ῥά οἱ νηῶν ἐπʼ ἀριστερὰ δηϊόωντο λαοὶ ὑπʼ…
Homer, Iliad
-
…οὔρεος ἐν βήσσῃσι δαμαζόμενος πυρὶ κηλέῳ τήκεται ἐν χθονὶ δίῃ ὑφʼ Ἡφαίστου παλάμῃσιν. ὣς ἄρα τήκετο γαῖα σέλαι πυρὸς αἰθομένοιο. ῥῖψε δέ μιν θυμῷ ἀκαχὼν ἐς Τάρταρον εὐρύν. ἐκ δὲ Τυφωέος ἔστʼ ἀνέμων μένος ὑγρὸν ἀέντων, νόσφι…
Hesiod, Theogony