βωμός
βωμός, βωμός, ὁ, altar (noun)
- raised platform, stand, for chariots, Il. 8.441; base of a statue, Od. 7.100: but,
- 2 mostly, altar with a base, ἱερὸς β. Il. 2.305, etc.; πρὸς βωμῷ σφαγείς A. Eu. 305; βωμὸς ἀρῆς φυγάσιν ῥῦμα Id. Supp. 84 (lyr.); βωμῶν ἀπείργειν τινά Id. Ch. 293; ἀγυιεὺς β. S. Fr. 370; of suppliants, ποτὶ βωμὸν ἵζεσθαι Od. 22.334; βωμοῖσι προσῆσθαι, προσπεσόντα βωμῷ καθῆσθαι, S. OT 16, OC 1158; βωμὸν ἵζειν E. Ion 1314: also in Prose, β. ἱδρύσασθαι Hdt. 3.142, cf. Pl. Prt. 322a; ἱζόμενοι ἐπὶ τὸν β. Hdt. 6.108; ἐπὶ βωμῶν καθέζεσθαι Lys. 2.11.
- 3 later, tomb, cairn, Epigr.Gr. 319.
- 4 title of poems by Dosiades and Besantinus, AP 15.26 and 25, cf. Luc. Lex. 25.
- 5 altar-shaped cake, IG 2.1651 B, C, Poll. 6.76.
- 6 Ζεὺς Βωμός, prob. a Syrian god, Hermes 37.118 (Syria).
- 7 central fire in the system of Philolaus, acc. to Placit. 2.7.7.
- 8 in pl., = ἔμβολοι, Hsch.
I
1 plataforma o soporte para carros c. las ruedas desmontadas
ἅρματα δ' ἂμ βωμοῖσι τίθει
2 pedestal, basa de una estatua
ἐπὶ βωμῶν ἕστασαν αἰθομένας δαΐδας
χο βμὸς χλέφας ποτεποιθ
• basamento, plataforma de sarcófago, frec. en inscr. imper. de Asia Menor TAM 4.231 (Nicomedia), OGI 526.3 (Filadelfia), IEphesos 1637.1, MAMA 8.552.2 (Afrodisias), IAlt.Hierap.158, 213.
II
1 altar con basa distinto de ἐσχάρα ‘altar bajo’
ἱερὸς β.
Ἀπόλλωνος
Διὸς Ἐλευθερίου
λίθων βωμοῖο θέναρ
λύγδ[ινο]ς
ζεῦγος ξεστίον καὶ βομὸν χαλκοῦ(ν)
βωμὸς δ' ἄνθεσιν ἀν τὸ μέσον πάντῃ πεπύκασται
πρὸς βωμῷ σφαγείς
βωμῶν τ' ἀπείργειν
ἀγυιεὺς β.
τοὺς βωμοὺς αὐτῶν καθελεῖτε
Τύχῃ ... τὸν βωμ[όν
en una dedicatoria
• en rel. c. suplicantes
Διὸς ... ποτὶ βωμὸν ἑρκείου ἵζοιτο τετυγμένον
προσήμεθα βωμοῖσι τοῖς σοῖς
ἱκέται ἱζόμενοι ἐπὶ τὸν βωμόν
• gener. altar para ofrendas sin libación de vino
νηφάλ[ι]οι τρς βωμοί
βωμοὶ μέν εἰσιν ἡμῖν τό ἑκάστου τῶν δικαίων ἡγεμονικόν
• El Altar tít. de una comedia de Alexis, Poll.7.72
• altares de Isaac por etim. hebr. de la palabra Isaac, que significa risa
βωμοὶ τοῦ γέλωτος
•
φόρος βωμῶν
impuesto sobre los altares e.e. sobre la suma de las ofrendas hechas por los particulares a los dioses
2 altar funerario, túmulo
β. δ' ὁ τάφος
de los caídos en las Termópilasβωμῷ τειμήσας σεμνοτάτην ἄλοχον
III fuego central en el sistema filosófico de Filolao Placit.2.7.7 (= Philol.A 16).
IV
βωμοί· ἔμβολοι
•Formado a partir de la r. de βαίνω, ἔβην: *gu̯eH2- / gu̯H2- c. grado o que alternaría c. e.
1. altaar.
2. verhoging waarop zaken kunnen staan: standplaats, basis, sokkel.
-οῦ, ὁ
[prob. fr. βα-, βαίνω, something to or on which one mounts.]
- 1
An altar Il. 1.440, 448, Il. 2.305 (in pl., but app. of a single altar), 310, Il. 4.48 = Il. 24.69, Il. 8.48, 238, 249, Il. 11.808, Il. 23.148: Od. 3.273, Od. 6.162, Od. 8.363, Od. 13.187, Od. 17.210, Od. 22.334, 379.
- 2
A stand on which the body of a chariot was placed after removal of the wheels.
In pl. of a single stand: ἅρματʼ ἃμ βωμοῖσι τίθει Il. 8.441 (app. assimilated to ἅρματα
, which is pl. in form only). - 3
A pedestal Od. 7.100.
- 1
- 1altar τύμβον ἀμφίπολον ἔχων πολυξενωτάτῳ παρὰ βωμῷ (sc. Πέλοψ. i. e. the altar of Zeus at Olympia) O. 1.93 πατρὶ μὲν βωμῶν ἁγισθέντων (sc. Ζηνί. at Olympia) O. 3.19 βωμοὺς ἓξ διδύμους ἐγέραρεν (sc. Ψαῦμις) ἑορταῖς θεῶν μεγίσταις ὑπὸ βουθυσίαις ἀέθλων τε πεμπαμέροις ἁμίλλαις at Olympia O. 5.5 εἰ δʼ εἴη μὲν Ὀλυμπιονίκας βωμῷ τε μαντείῳ ταμίας Διὸς ἐν Πίσᾳ (the Iamidai were hereditary priests of the oracle of Olympian Zeus: διʼ ἐμπύρων ἐν Ἤλιδι Ἰαμίδαι ἐμαντεύοντο. Σ.) O. 6.5 cf. Ζηνὸς ἐπʼ ἀκροτάτῳ βωμῷ τότʼ αὖ χρηστήριον θέσθαι κέλευσεν (sc. Ἴαμον Ἀπόλλων) O. 6.70 ὡς ἂν θεᾷ πρῶτοι κτίσαιεν βωμὸν ἐναργέα i. e. to Athene in Rhodes O. 7.42 Αἶαν, τεόν τʼ ἐν δαιτί, Ἰλιάδα, νικῶν ἐπεστεφάνωσε βωμόν at Opous O. 9.112 Διός, ὃν ἀρχαίῳ σάματι πὰρ Πέλοπος †βωμῳ† ἑξάριθμον ἐκτίσσατο (βωμῷ, -ῶν codd. contra metr.) O. 10.25 τὸν εἶδον κρατέοντα χερὸς ἀλκᾷ βώμὸν παρʼ Ὀλύμπιον O. 10.101 ἀνὰ βωμῷ θεᾶς κοιμάξατο (of Athene at Korinth: a ref. to ἐγκοίμησις) O. 13.75 κελήσατό μιν θέμεν Ἱππίᾳ βωμὸν εὐθὺς Ἀθάνᾳ at Korinth O. 13.82 μαρτυρήσει Λυκαίου βωμὸς ἄναξ the altar of Zeus on Mt. Lykaion O. 13.108 ἀγέλα ταύρων ὑπᾶρχεν καὶ νεόκτιστον λίθων βωμοῖο θέναρ an altar to Poseidon on the Black Sea P. 4.206 πὰρ βωμὸν πατέρος Ἑλλανίου στάντες (sc. Αἰακίδαι at Aigina) N. 5.10 τῷ μὲν (sc. Ἡρακλεῖ) Ἀλεκτρᾶν ὕπερθεν δαῖτα πορσύνοντες ἀστοὶ καὶ νεόδματα στεφανώματα βωμῶν αὔξομεν ἔμπυρα χαλκοαρᾶν ὀκτὼ θανόντων (the altar to the eight children of Herakles by Megara. v. νεόδματος) I. 4.62 ]καὶ θυοε[ντα ] βωμὸν[ Pae. 3.9 γέρονθʼ ὅτι Πρίαμον πρὸς ἑρκεῖον ἤναρε βωμὸν ἐπενθορόντα (= Διὸς ἑρκείου βωμόν) Πα. 6. 114. βω[μο (supp. Zuntz) Πα. 13. 1. θεῶν ἐπὶ βωμοῖς (haec verba praebet Plutarchi citatio, consol. ad Apoll. 35; desunt in Π.) Θρ. 7. 10. ζαθέας Πάρου ἐν γυάλοις ἕσσατο (sc. Ἡρακλέης) ἄνακτι βωμὸν πατρί τε Κρονίῳ fr. 140a. 64 (38). ]ωβωμʼ[ P. Oxy. 2442. fr. 104.
Strong 1041
1. any raised place, a platform.
2. an altar: Ac 17:23 (cf. θυσιαστήριον and v. DB, i, 75).†
a
δίωκε ἐπιθύω[ν] λίβανον ἐπὶ βωμοῦ
recita la fórmula mientras quemas incienso en un altar
ἐπιτίθει εἰς τὸν βωμὸν τὰ ἀπο[πνι]γ[έν]τα [σ]ὺν ἀρώμασιν πα[ν]τοίοις
coloca sobre el altar los animales estrangulados junto con hierbas aromáticas de todo tipo
λύχνους δύο ἅπτε κοτυλιαίους ἔν<θ>α καὶ ἔν<θ>α τοῦ βωμοῦ
enciende dos lámparas de una cotila a un lado y otro del altar
τὸ λοιπὸν σῶμα τῷ ἡμμένῳ βωμῷ ἐπιθ[ε]ίς
el resto del cuerpo ponlo sobre el altar encendido
b
βωμὸν ὠμὸν στησάμενος ἐγγὺς τῆς κεφαλῆς καὶ τοῦ λύχνου, ἵνα ἐπιθύσῃς τῷ θεῷ
levanta un altar de barro sin cocer cerca de la cabeza y de la lámpara, para que ofrezcas sacrificios al dios
λαβὼν τρίποδα ἐπίθες ἐπὶ βωμὸν γήϊνον, ἐπίθυε ζμύρναν καὶ λίβανον
toma un trípode, ponlo en un altar de hecho de tierra y quema mirra e incienso
ποιήσας ἐπὶ τῷ βόθρῳ βωμὸν ἐκ ξύλων καρπίμων
construye sobre el hoyo un altar con madera de árboles frutales
ποίησον βωμὸν καθαρόν
construye un altar completo
c
ὅταν ἡσυχία γένηται, ἀνάψας τὸν βωμὸν ἔχε παρεστῶτας τοὺς δύο ἀλεκτρυόνας
cuando haya tranquilidad, enciende el altar y ten al lado los dos gallos
πρ[ό]τερον πρὶν ἀνατείλῃ ὁ ἥλιος, περιγυρεύσας τὸν βωμόν
antes de que salga el sol, da unas vueltas alrededor del altar
- 1any raised platform, a stand, Lat. suggestus, for chariots, Il.: of a statue, a base, pedestal, Od.
- 2a raised place for sacrificing, an altar, Hom., Trag., etc.
- 3a tomb, cairn, Anth.
-
…, αἰσχυνομένων μὲν τοῖς ἔργοις, φοβουμένων δὲ τὴν Εὐρυσθέως δύναμιν, ἀφικόμενοι εἰς τήνδε τὴν πόλιν ἱκέται ἐπὶ τῶν βωμῶν ἐκαθέζοντο · ἐξαιτουμένου δὲ αὐτοὺς Εὐρυσθέως Ἀθηναῖοι οὐκ ἠθέλησαν ἐκδοῦναι, ἀλλὰ τὴν Ἡρακλέους ἀρετὴν μᾶλλον ᾐδοῦντο ἢ τὸν κίνδυνον…
Lysias, Speeches
-
…τούτων ἡμάρτετε, αὐτοὶ μὲν ἂν δείσαντες ἐφεύγετε μὴ πάθητε τοιαῦτα οἷα καὶ πρότερον, καὶ οὔτʼ ἂν ἱερὰ οὔτε βωμοὶ ὑμᾶς ἀδικουμένους διὰ τοὺς τούτων τρόπους ὠφέλησαν, ἃ καὶ τοῖς ἀδικοῦσι σωτήρια γίγνεται · οἱ δὲ παῖδες ὑμῶν ,…
Lysias, Speeches
-
…ὀνόματα τῶν ἐγγυωμένων καὶ κωλυόντων, ἀπιόντες ᾤχοντο εἰς ἄστυ. ὁ δὲ Ἀγόρατος καὶ οἱ ἐγγυηταὶ καθίζουσιν ἐπὶ τὸν βωμὸν Μουνιχίασιν · ἐπειδὴ δὲ ἐκάθισαν, ἐβουλεύοντο τί χρὴ ποιεῖν. ἐδόκει οὖν τοῖς ἐγγυηταῖς καὶ τοῖς ἄλλοις ἅπασιν ἐκποδὼν…
Lysias, Speeches
-
…Ψήφισμα ἐπειδὴ τοίνυν τοῦτο τὸ ψήφισμα ἐψηφίσθη καὶ ἦλθον οἱ ἐκ τῆς βουλῆς Μουνιχίαζε, ἑκὼν ἀνέστη Ἀγόρατος ἀπὸ τοῦ βωμοῦ · καίτοι νῦν γε βίᾳ φησὶν ἀφαιρεθῆναι. ἐπειδὴ δὲ εἰς τὴν βουλὴν ἐκομίσθησαν, ἀπογράφει Ἀγόρατος πρῶτον μὲν τῶν…
Lysias, Speeches
-
…ὁ ἄνθρωπος θείας μετέσχε μοίρας, πρῶτον μὲν διὰ τὴν τοῦ θεοῦ συγγένειαν ζῴων μόνον θεοὺς ἐνόμισεν, καὶ ἐπεχείρει βωμούς τε ἱδρύεσθαι καὶ ἀγάλματα θεῶν · ἔπειτα φωνὴν καὶ ὀνόματα ταχὺ διηρθρώσατο τῇ τέχνῃ, καὶ οἰκήσεις καὶ ἐσθῆτας καὶ…
Plato, Protagoras
-
…καὶ ἀπαγαγόντες οἱ ἕνδεκα οὗ δεῖ τὰ ἐκ τούτων πράττετε. ὡς δὲ ταῦτα εἶπεν, εἷλκε μὲν ἀπὸ τοῦ βωμοῦ ὁ Σάτυρος, εἷλκον δὲ οἱ ὑπηρέται. ὁ δὲ Θηραμένης ὥσπερ εἰκὸς καὶ θεοὺς ἐπεκαλεῖτο καὶ ἀνθρώπους καθορᾶν τὰ…
Xenophon, Hellenica
-
…μὴ πιθέσθαι, βαρεῖα δʼ, εἰ τέκνον δαΐ ξω, δόμων ἄγαλμα, μιαίνων παρθενοσφάγοισιν ῥείθροις πατρῴους χέρας πέλας βωμοῦ · τί τῶνδʼ ἄνευ κακῶν, πῶς λιπόναυς γένωμαι ξυμμαχίας ἁμαρτών ; παυσανέμου γὰρ θυσίας παρθενίου θʼ αἵματος ὀρ γᾷ…
Aeschylus, Agamemnon
-
…ἐίσης καὶ βωμὸν ποιήσατʼ ἐπὶ ῥηγμῖνι θαλάσσης · πῦρ ἐπικαίοντες ἐπί τʼ ἄλφιτα λευκὰ θύοντες εὔχεσθαι δὴ ἔπειτα παριστάμενοι περὶ βωμόν. ὡς μὲν ἐγὼ τὸ πρῶτον ἐν ἠεροειδέι πόντῳ εἰδόμενος δελφῖνι θοῆς ἐπὶ νηὸς ὄρουσα, ὣς ἐμοὶ εὔχεσθαι Δελφινίῳ…
NA, Homeric Hymns
-
…αὖ σοφὴ γύναι, μακρὰν ἔτεινας. εἰ δʼ ἐτητύμως μόρον τὸν αὑτῆς οἶσθα, πῶς θεηλάτου βοὸς δίκην πρὸς βωμὸν εὐτόλμως πατεῖς ; οὐκ ἔστʼ ἄλυξις, οὔ, ξένοι, χρόνον πλέω. ὁ δʼ ὕστατός γε τοῦ χρόνου…
Aeschylus, Agamemnon
-
…. ἔνθα δὲ Φαιήκων ἡγήτορες ἑδριόωντο πίνοντες καὶ ἔδοντες · ἐπηετανὸν γὰρ ἔχεσκον. χρύσειοι δʼ ἄρα κοῦροι ἐυδμήτων ἐπὶ βωμῶν ἕστασαν αἰθομένας δαΐδας μετὰ χερσὶν ἔχοντες, φαίνοντες νύκτας κατὰ δώματα δαιτυμόνεσσι. πεντήκοντα δέ οἱ δμωαὶ κατὰ δῶμα γυναῖκες…
Homer, Odyssey