δόμος

I

1 morada, mansión de dioses o héroes, en sg. o plu. θεῶν μακάρων ἱεροὶ δόμοι h.Merc.251, de Zeus Il.8.375, Διὸς τέγεοι δόμοι Emp.B 142.1, πάτρος δὲ δόμον λίποισα χρύσιον Sapph.1.7, cf. Call.Dian.168, de Anfitrita, B.17.111, de Hades, frec. ref. a la muerte Il.3.322, 22.52, βῆσαν ἐς εὐρώεντα δόμον κρυεροῦ Ἀίδαο Hes.Op.153, cf. Thgn.244, 917, E.Heracl.913, Orac.Sib.1.84, en epigr. funerar. ἀποφθιμένω βήτην δόμον ᾌδος ἔσω IG 1³.1315.4 (V a.C.), cf. 9(2).367.4 (III d.C.), δόμον Ἄϊδος ἀστυφελίκτου ἤλυθον IGBulg.1².228.3 (Odesos II/III d.C.), Φερσεφόνας δὲ ἀδίαυλον ὑπὸ στυγερὸν δόμον ἦλθον IKyzikos 516.10 (II a.C.), Ἀχέροντος NSERod.47 (Rodas I d.C.), ἡ δὲ πρόμοιρος ἐγὼ σκότιον δόμον ἤλυθ' Ἀν[άγ]κ[η]ς IG 12(3).1065.1.2 (Folegandro III d.C.), de los bienaventurados εὐσεβέων ναίοις ἱερὸν δόμον CIRB 131.10 (I a./d.C.), cf. GVI 1729.5 (Cos II/I a.C.), 1474.6 (Renea I d.C.), ναίω δ' ἡρώων ἱερὸν δόμον, οὐκ Ἀχέροντος IEphesos 2101.7 (I a.C.)

• ref. a templos μ' ἔπεμψεν ἐκ δόμων τῶν Λοξίου ref. al templo de Apolo en Delfos, A.Eu.35, cf. Orác. en Hdt.5.92ε, E.Io 249, Ἀρτέμιδος Ar.Ra.1273, μυστοδόκος δ. del templo de Démeter en Eleusis, Ar.Nu.303, de Asclepio IG 2².4514.3 (II d.C.), δ. ἱερός SEG 43.710 (Euromo I a./d.C.), Τύχης AP 9.693

• de héroes: de Heracles λιπαρὸ[ν] ποτὶ δόμον B.16.29, de Áctor Il.2.513, de Anfión, Ar.Au.1247.

2 palacio, mansión, morada de reyes, en sg. o plu., de Odiseo Od.23.148, de Erecteoε Od.7.81, Ἀλυά[τ]τα δόμοι B.3.40, κατ' Ἀδμήτου δόμους E.Alc.170, de Eetes, A.R.3.217, de Enomao Epigr.Adesp.FGE 1849, de Príamo AP 7.297 (Polystr.), del rey de las ranas Batr.(a) 15, de Cadmo, Orph.H.47.2, de Pelias, Orph.A.1312.

3 casa, morada, vivienda en sg. o plu.:

a) de particulares μηδὲ δόμον ποιῶν ἀνεπίξεστον καταλείπειν Hes.Op.746, τοῖς ἀγάλμασι ... εὔχονται ὁκοῖον εἴ τις δόμοισι λεσχηνεύοιτο Heraclit.B 5, εὐτύκους ναίειν δόμους A.Supp.959, πατρὸς νοσφισθεῖσα δόμων Thgn.1291, ἡμᾶς ἄπαγε πρὸς δόμους S.Ant.1087, χαλκὸς ὅτις κοσμεῖ δόμον Critias Eleg.1.8, δόμοις κειμήλια θέσθαι SEG 35.267 (Argos IV a.C.), ἦλθεν ... ὑγιὴς ἐν δόμοις Luc.Ocyp.105

• ac. como adv. δόμον a casa τὰ λοιπὰ δόμον †μηδ' εἰσενέγκῃς Archestr.SHell.157.4, cf. δόμονδε;

b) del difunto, ref. a la tumba τάφον, δακρυόεντα δόμον CEG 641 (Tesalia IV a.C.), δνοφερὸς δ. IStratonikeia 1326.7 (heleníst.), cf. GVI 2049 (Siria II d.C.), Δαμαν δ. οὗτος ὁ λάινος ἐντὸς ἐέργει MAMA 7.242, cf. 232 (ambas Frigia, imper.);

c) de anim.: de una alquería para el ganado ἐς πυκινὸν δόμον ἐλθεῖν Il.12.301, κοῖλος δ. de un avispero Il.12.169, ὀστρακόεις δ. de la concha de la ostra AP 9.86 (Antiphil.), ὑπὸ γεῖσα δόμους τεύξασα χελιδών AP 10.16 (Theaet.Schol.);

d) en sent. fig. Ἐλπὶς ἐν ἀρρήκτοισι δόμοισιν ἔνδον ἔμεινε de la tinaja en que quedó encerrada Esperanza, Hes.Op.96, τὰ κομψὰ ... σοφίσματα, ἐξ ὧν κενοῖσιν ἐγκατοικήσεις δόμοις E.Fr.188, ξύλινος δ. ref. a una pira funeraria, B.3.49, ref. al caballo de Troya Orac.Sib.11.135, ἀσώματοι δόμοι del alma, Amph.Seleuc.29.

4 casa ref. a los miembros del linaje Διὸς δ. Alcm.45, παισὶ ... καὶ δόμοις A.Supp.433, cf. Ch.263, σκοποῦσι τὴν πάλαι γένους φθορὰν οἵα κατέσχε τὸν σὸν ἄθλιον δόμον S.OC 370, cf. E.Or.70, ὦ κατάρατοι παῖδες ὄλοισθε ... σὺν πατρί, καὶ πᾶς δ. ἔρροι E.Med.114, cf. SEG 29.1685 (I d.C.), Λύκος ... Φειδώλα παίδων ἐστεφάνωσε δόμους en una inscr. honorífica Epigr.Adesp.FGE 1485.

5 habitación, estancia de la casa o el palacio αἴθουσαί τε καὶ ἕρκεα καὶ δόμοι Od.8.57, cf. 22.204, σαίρουσι δῶμα καὶ δόμων κειμήλια E.Fr.56D, cf. S.Tr.689, κέδρινοι δόμοι E.Alc.160, cf. Call.Cer.54

• recinto ref. a los cuatro sucesivos recintos o departamentos del templo de Jerusalén λίθου ... ξεστοῦ τρεῖς ποιησάμενοι δόμους καὶ ἕνα ξύλινον ἐγχώριον I.AI 11.13, cf. 99, LXX 1Es.6.24.

II

1 arq. hilada de piedras o ladrillos en una construcción διὰ τριήκοντα δόμων πλίνθου cada treinta hileras de ladrillo Hdt.1.179, λίθου Hdt.2.127, cf. Plb.10.24.7, de la pirámide τοὺς δὲ τοίχους ἐπὶ μὲν πεντεκαίδεκα δόμους κατεσκεύασεν D.S.1.64, de ladrillos SB 13762.14 (VI/VII d.C.).

2 hilada o capa de soga en la constr. de una ballesta πληρωθέντος δὲ τοῦ πρώτου δόμου Ph.Bel.65.27, συνέτεινον σφόδρα καὶ βίᾳ πρῶτον δόμον Hero Bel.82.3.
•Antiguo nombre r., del que existe una variante *domu- en lat. domus, aesl. domŭ, ai. dámū-nas- ‘compañero’ y otra δῶμα q.u.; cf. tb. δεσπότης.