δόρυ
δόρυ, tree, plank, spear
- I stem, tree, οὔπω τοῖον ἀνήλυθεν ἐκ δόρυ γαίης Od. 6.167; but commonly, plank or beam, δοῦρʼ ἐλάτης κέρσαντες Il. 24.450; δούρατα μακρὰ ταμών Od. 5.162, cf. Il. 3.61; δούρατα πύργων 12.36; δούρατʼ ἀμάξης Hes. Op. 456; mostly of ships, δόρυ νήϊον shipʼs plank, Il. 15.410, etc.; νήϊα δοῦρα Od. 9.498; also, mast, E. Tr. 1148: hence,
- 2 δ. εἰνάλιον, ἀμφῆρες, of a ship, Pi. P. 4.27, E. Cyc. 15; δ. ποντοπόρον S. Ph. 721 (lyr.); also δόρυ alone, A. Pers. 411, Ag. 1618, E. Hel. 1611; ἐπʼ Ἀργῴου δορός Id. Andr. 793; also δούρων, of oars, Hymn.Is. 152.
- 3 pillory, stocks, ἐν δουρὶ δεθεὶς αὐχένα Anacr. 21.9.
- II shaft of a spear, δόρυ μείλινον the ashen shaft, Il. 5.666, al.: hence, generally, spear itself, δ. χάλκεον 13.247; ἀσπίδα καὶ δύο δοῦρε Od. 1.256, etc.; hunting-spear, Il. 12.303; δόρατα ναύμαχα boarding-pikes, Hdt. 7.89: freq. in military phrases, v. πέλεκυς I; εἰς δόρατος πληγήν within spearʼs throw, X. Eq. 8.10; εἰς δόρυ ἀφικόμενοι Id. HG 4.3.17; ἐπὶ δόρυ to the right hand, in which the spear was held, opp. ἐπʼ ἀσπίδα, Id. An. 4.3.29 (cf. κλίνω IV. 3, κλίσις III); παρὰ δόρυ Id. Lac. 11.10; εἰς δόρυ Id. HG 6.5.18; τὴν ἐμβολὴν ἐκ δόρατος ποιεῖσθαι Plb. 3.115.9:— ὑπὸ δόρυ πωλεῖσθαι, = Lat. sub hasta venire, D.H. 4.24, cf. Str. 4.6.7.
- b pole of a standard, X. Cyr. 7.1.4.
- c sceptre, E. Hec. 9.
- d stick used as tourniquet, Hp. Nat.Puer. 24.
- 2 metaph., δουρὶ κτεατίζειν win wealth by the spear, i.e. in war, Il. 16.57; ὑπὸ δουρὶ πόλιν πέρθαι ib. 708; in Prose, δορὶ ἑλεῖν, λαβεῖν, Th. 1.128, App. BC 4.8; an armed force, συμμάχῳ δ. A. Eu. 773; δ. ἐπακτοῦ S. OC 1525; καὶ τὸ δ. καὶ τὸ κηρύκειον πέμπειν to offer war or peace, Plb. 4.52.4. (Cf. Skt. dā´ru ‘piece of wood’, δορά (B), δρῦς.)
I
1 tronco de árbol
οὔ πω τοῖον ἀνήλυθεν ἐκ δ. γαίης
δοῦρ' ἐλάτης κέρσαντες
δούρατα μακρὰ ταμών
ταμεῖν θαλαμήια δοῦρα
• árbol
ὑπὸ δούρασι
2 viga, madero, poste
κανάχιζε δὲ δούρατα πύργων
crujían las vigas de las torresδοῦρα νήϊα
δοῦρα ... τεκτήνασθαι
• genérico madera
ὥς τε στάθμη δ. νήϊον ἐξιθύνει
como el cordel señala correctamente que está derecha la madera para un barcoὅπως ἐπὶ δούρατι θυμός
como si hubiera vida en la madera del caballo de Troyaδούρατ' ἐλαφρίξουσα
haciendo ligero su maderamen de la nave Argo al ser arrastrada al marεὐγλύπτῳ ... δούρῳ
3 de objetos de madera pieza de madera
ἑκατὸν δέ τε δούρατ' ἀμάξης
son cien las piezas de un carro
• asta
ἦν ... τὸ σημεῖον ἀετὸς χρυσοῦς ἐπὶ δόρατος μακροῦ ἀνατεταμένος
la señal era un águila de oro desplegada sobre un gran asta
• palo
ἱμάτια ... κατεσφηνωμένα ἰσχυρῶς δορί
• cepo
πολλὰ μὲν ἐν δουρὶ τιθεὶς αὐχένα, πολλὰ δ' ἐν τροχῷ
• mango, empuñadura
• mástil
4 fig. barco, nave
ἐννάλιον δ.
κρατούντων τῶν ἐπὶ ζυγῷ δορός
ποντοπόρῳ δούρατι
εἰς Ἑλλάδ' εὐθύνειν δ.
ἐπ' Ἀργῴου δορός
ἐπὶ σέλματι δούρων
II
1 lanza formada de haya y bronce
μείλινον
χάλκεον
ἐν ... δούρατι χαλκεογόμφῳ
δουρὶ ... ξυστῷ
αἰχμῇ δουρός
• llevada junto c. el escudo
ἔχων ... ἀσπίδα καὶ δύο δοῦρε
ἀσπίδων καὶ δοράτων
σὺν δορὶ καὶ χερὶ πράκτορι
• que se lanza o con la que se golpea
ἐμῷ ὑπὸ δουρὶ τυπείς
ὑπὸ δόρατος
δουρὶ μάρνασθαι
ἐπιστάμενος δ. πάλλειν
• como ofrenda
δόρατα σιδηρᾶ δύο
• de lanzas especiales
δόρατα ... ναύμαχα
lanzas para el abordajeτοῖς ἱππικοῖς δόρασι
con las lanzas apropiadas para el combate a caballo
• fig. y en frases hechas
ἐν δορὶ μέν μοι μᾶζα μεμαγμένη
ref. a la vida del mercenarioλαὸν εὐθύνων δορί
rigiendo al pueblo con su lanza e.d. por la fuerzaεἰς δόρατος πληγήν
a tiro de lanzaἡ ἀγάπη (μενέτω) ὡς δ.
καὶ τὸ δ. καὶ τὸ κηρύκειον ἅμα πέμπειν πρὸς τοὺς Βυζαντίους
enviar a los habitantes de Bizancio la lanza y el caduceo como símbolos de guerra y paz
• utilizada para señalar ciertas actividades
πωλῆσαι ... ὑπὸ δόρυ
vender en subasta trad. de lat. sub hasta uendereδέκα ἄνδρ[α ἐπὶ τῶν] ὑπὸ δ. κρι[τηρ]ίων
como trad. de lat. decemuir ad hastam o hastarius por la colocación de una lanza ante el lugar donde se constituía el tribunalψιλὰ δόρατα
lanzas o hastas sin distintivo utilizadas para montar el campamento romano, por op. a las que llevaban una insignia a modo de banderín
• sent. obs.
μή τίς σοι εὕδοντι μεταφρένῳ ἐν δ. πήξῃ
parodiando Il.5.40, 8.95, pero ref. al falo
2 lanza como genérico por armas
κούρην ... δουρὶ ... ἐμῷ κτεάτισσα
σῷ ὑπὸ δουρὶ πόλιν πέρθαι
τούσδε ... δορὶ ἑλών
habiéndolos capturado por las armas de un guerreroἢ λόγοισιν ἢ δορὸς ῥώμῃ
δορὶ πέσονθ' Ἑλληνικῷ
ἐλθόντες δορί
δορὶ σώζ[ων] πατρίδος ἀκρόπολιν
κρατήσαντες δόρατι τῶν ἐνοικούντων βαρβάρων
οὐ πέποιθαν ἐπὶ τοῖς δόρασιν αὐτῶν
3 lanza en meton. por guerra
δορὸς ... ἐν χειμῶνι
en medio de la tormenta de la guerraἐπὶ δ. γιγαντοφόνον ἦλθεν
marchó al combate en que perecieron los Gigantesαὐτὴ ... δορὸς γέρας δοθεῖσα
ἐς μάχην τε καὶ δορὸς τάξιν μολεῖν
4 fig. contingente militar, ejército
ἐκ ττ δρατος ἓξς μνέαι ἐστάθ[ησαν
συμμάχῳ δορί
δορὸς ἐπακτοῦ γειτόνων
Ἀργεῖον δ.
5 fig. c. giros prep. a partir de la mano en que se lleva la lanza a la derecha
ἐπὶ δ. op. παρ' ἀσπίδα
op. ἐπ' ἀσπίδα
op. ἐφ' ἡνίαν
παρὰ δ.
εἰς δ.
ἐκ δόρατος
desde la derechaop. ἐξ ἀσπίδος
op. ἐξ ἡνίας
III metrol. vara, lanza, acena medida de superficie equiv. a 100 pies cuadrados, décima parte del pletro Holleaux 1.101.12, cf. 102.19 (Tespias III a.C.).
•Como ai. dāru, het. taru- ‘madera’, resulta de la r. disilábica en grado pleno o/ø *dorHu̯2°, que en ø/P *dreHu̯2-, red. y c. disim. > *derdreu̯o- > δένδρεον y en ø/ø c. doble vocalización *dr°Hu̯2°- > δρῦς q.u.
1. boomstam:
2. speerschacht, speer, lans:
τό.
Genit. δουρός (for δορϝός) Il. 3.61, Il. 17.295, Il. 23.529, etc.: Od. 19.453. δούρατος Il. 11.357.
Dat. δουρί Il. 1.303, Il. 15.420, Il. 22.246, etc.: Od. 8.229, Od. 16.441, Od. 22.92, etc. δούρατι Il. 13.77: Od. 5.371.
Nom. dual δοῦρε Il. 10.76: Od. 18.377.
Acc. δοῦρε Il. 3.18, Il. 12.298, Il. 21.145, etc.: Od. 1.256, Od. 12.228, Od. 16.295, Od. 22.101, 125.
Nom. pl. δοῦρα Il. 2.135, Il. 11.571, Il. 19.361, etc.: Od. 12.441. δούρατα Il. 5.656, Il. 12.36, Il. 13.264: Od. 5.361.
Genit. δούρων Il. 22.243: Od. 17.384.
Dat. δούρεσσι Il. 12.303: Od. 8.528. δούρασι Il. 21.162.
Acc. δοῦρα Il. 5.495, Il. 6.3, Il. 24.450, etc.: Od. 5.243, Od. 12.443, Od. 22.144, etc. δούρατα Il. 5.618, Il. 13.260, Il. 17.234, etc.: Od. 5.162, Od. 22.110, 251, etc.
- 1
A shoot or stem of a tree Od. 6.167.
- 2
A treetrunk, a piece of timber in the rough: δοῦρα κέρσαντες Il. 24.450. Cf. Il. 3.61: Od. 5.162, 243.
- 3
A beam, plank, or log: δοῦρα νεῶν Il. 2.135. Cf. Il. 12.36, Il. 15.410, Il. 17.744: τέκτονα δούρων Od. 17.384. Cf. Od. 5.361, 370, 371, Od. 9.384, 498, Od. 12.441, 443.
Something made of beams or planks. Applied to the Trojan horse Od. 8.507.
- 4
The shaft of a spear: πῆλε κόλον δ. Il. 16.117 (perh. δ. in 114 should be taken in the same sense).
- 5
A spear Il. 2.382, Il. 4.490, Il. 8.258, Il. 13.130, Il. 17.355, Il. 21.145, etc.: Od. 1.256, Od. 8.229, Od. 11.532, Od. 14.277, Od. 16.295, Od. 22.101, etc.
Used in hunting Il. 21.577: Od. 10.162, 164, Od. 19.448, 453.
In guarding a sheepfold Il. 12.303.
Personified: εἰ καὶ ἐμὸν δ. μαίνεται Il. 8.111.
Fig.: δουρὶ δʼ ἐμῷ κτεάτισσα Il. 16.57. Cf. Il. 16.708, Il. 18.341.
- 1
- a spear ἀμφότερον μάντιν τʼ ἀγαθὸν καὶ δουρὶ μάρνασθαι O. 6.17 δουρὶ Περικλυμένου πρὶν νῶτα τυπέντα μαχατὰν θυμὸν αἰσχυσθῆμεν N. 9.26 τίς ἄρʼ ἐσλὸν Τήλεφον τρῶσεν ἑῷ δορὶ; I. 5.42 Τροίας ἶνας ἐκταμὼν δορί I. 8.52
- b ship “ἐξ ωκεανοῦ φέρομεν νώτων ὕπερ γαίας ἐρήμων ἐννάλιον δόρυ” P. 4.27 “πεύθομαι δʼ αὐτὰν κατακλυσθεῖσαν ἐκ δούρατος ἐναλίαν βᾶμεν” P. 4.38
- Ia stem, tree, Od.:—commonly a plank or beam, Hom.; δόρυ νήϊον a shipʼs plank, Hom.:— hence,
- 2a ship is called δόρυ, like Lat. trabs, Aesch., Eur.
- IIthe shaft of a spear, Il.: then, generally, a spear, pike, Hom., etc.; εἰς δόρυ ἀφικνεῖσθαι to come within a spearʼs throw, Xen.; ἐπὶ δόρυ to the spear-side, i. e. the right hand, opp. to ἐπʼ ἀσπίδα, Xen.:—also, the pole of a standard, Xen.
- 2metaph., δουρὶ κτεατίζειν to win wealth by the spear, il.; δορὶ ἑλεῖν Thuc.; in Trag. to express an armed force.
-
…πάγη δʼ ἐν νηδύϊ χαλκός, ἤριπε δʼ ἐξ ὀχέων · ὃ δʼ Ἀρηΐθοον θεράποντα ἂψ ἵππους στρέψαντα μετάφρενον ὀξέϊ δουρὶ νύξʼ, ἀπὸ δʼ ἅρματος ὦσε · κυκήθησαν δέ οἱ ἵπποι. ὡς δʼ ἀναμαιμάει βαθέʼ ἄγκεα θεσπιδαὲς πῦρ οὔρεος…
Homer, Iliad
-
…δὴ μένος ἔμβαλʼ Ἀθήνη Τυδεΐδῃ, ἵνα μή τις Ἀχαιῶν χαλκοχιτώνων φθαίη ἐπευξάμενος βαλέειν, ὃ δὲ δεύτερος ἔλθοι. δουρὶ δʼ ἐπαΐσσων προσέφη κρατερὸς Διομήδης · ἠὲ μένʼ ἠέ σε δουρὶ κιχήσομαι, οὐδέ σέ φημι δηρὸν ἐμῆς ἀπὸ χειρὸς…
Homer, Iliad
-
…ἀκόντισε δουρὶ φαεινῷ · ἀλλʼ ὃ μὲν ἄντα ἰδὼν ἠλεύατο χάλκεον ἔγχος · πρόσσω γὰρ κατέκυψε, τὸ δʼ ἐξόπιθεν δόρυ μακρὸν οὔδει ἐνισκίμφθη, ἐπὶ δʼ οὐρίαχος πελεμίχθη ἔγχεος · ἔνθα δʼ ἔπειτʼ ἀφίει μένος ὄβριμος Ἄρης. καί νύ…
Homer, Iliad
-
…ἄορι μεγάλῳ αἰχμῆς παρὰ καυλὸν ὄπισθεν, ἀντικρὺ δʼ ἀπάραξε · τὸ μὲν Τελαμώνιος Αἴας πῆλʼ αὔτως ἐν χειρὶ κόλον δόρυ, τῆλε δʼ ἀπʼ αὐτοῦ αἰχμὴ χαλκείη χαμάδις βόμβησε πεσοῦσα. γνῶ δʼ Αἴας κατὰ θυμὸν ἀμύμονα ῥίγησέν τε ἔργα…
Homer, Iliad
-
…υἱόν, ὃς Ἑλλάδι οἰκία ναίων ὄλβῳ τε πλούτῳ τε μετέπρεπε Μυρμιδόνεσσι. τὸν μὲν ἄρα Γλαῦκος στῆθος μέσον οὔτασε δουρὶ στρεφθεὶς ἐξαπίνης, ὅτε μιν κατέμαρπτε διώκων · δούπησεν δὲ πεσών · πυκινὸν δʼ ἄχος ἔλλαβʼ Ἀχαιούς, ὡς ἔπεσʼ…
Homer, Iliad
-
…, ἐπεί ῥʼ ἐπέλασσέ γε δαίμων. ἔνθʼ υἷα Κλυτίοιο Καλήτορα φαίδιμος Αἴας πῦρ ἐς νῆα φέροντα κατὰ στῆθος βάλε δουρί. δούπησεν δὲ πεσών, δαλὸς δέ οἱ ἔκπεσε χειρός. Ἕκτωρ δʼ ὡς ἐνόησεν ἀνεψιὸν ὀφθαλμοῖσιν ἐν κονίῃσι πεσόντα…
Homer, Iliad
-
…δόλων ἆτʼ ἠδὲ πόνοιο σήμερον ἢ δοιοῖσιν ἐπεύξεαι Ἱππασίδῃσι τοιώδʼ ἄνδρε κατακτείνας καὶ τεύχεʼ ἀπούρας, ἤ κεν ἐμῷ ὑπὸ δουρὶ τυπεὶς ἀπὸ θυμὸν ὀλέσσῃς. ὣς εἰπὼν οὔτησε κατʼ ἀσπίδα πάντοσʼ ἐΐσην. διὰ μὲν ἀσπίδος ἦλθε φαεινῆς ὄβριμον ἔγχος…
Homer, Iliad
-
…ὣς ἄρα μιν εἰπόντα τέλος θανάτοιο κάλυψεν ὀφθαλμοὺς ῥῖνάς θʼ · ὃ δὲ λὰξ ἐν στήθεσι βαίνων ἐκ χροὸς ἕλκε δόρυ, προτὶ δὲ φρένες αὐτῷ ἕποντο · τοῖο δʼ ἅμα ψυχήν τε καὶ ἔγχεος ἐξέρυσʼ αἰχμήν. Μυρμιδόνες δʼ αὐτοῦ…
Homer, Iliad
-
…ἦμαρ · ἡ μὲν τὸν θνήσκοντα καὶ ἀσπαίροντα ἰδοῦσα ἀμφʼ αὐτῷ χυμένη λίγα κωκύει · οἱ δέ τʼ ὄπισθε κόπτοντες δούρεσσι μετάφρενον ἠδὲ καὶ ὤμους εἴρερον εἰσανάγουσι, πόνον τʼ ἐχέμεν καὶ ὀιζύν · τῆς δʼ ἐλεεινοτάτῳ ἄχεϊ φθινύθουσι παρειαί ·…
Homer, Odyssey
-
…φθαίη ἐπευξάμενος βαλέειν, ὃ δὲ δεύτερος ἔλθοι. δουρὶ δʼ ἐπαΐσσων προσέφη κρατερὸς Διομήδης · ἠὲ μένʼ ἠέ σε δουρὶ κιχήσομαι, οὐδέ σέ φημι δηρὸν ἐμῆς ἀπὸ χειρὸς ἀλύξειν αἰπὺν ὄλεθρον. ἦ ῥα καὶ ἔγχος ἀφῆκεν, ἑκὼν…
Homer, Iliad