κέντρον
κέντρον, sharp point, goad, sting
- any sharp point:
- 1 horse-goad, [ἵπποι] ἄνευ κέντροιο θέοντες Il. 23.387, cf. 430, Ar. Nu. 1297, X. Cyr. 7.1.29, etc.; διπλοῖς κέντροισι S. OT 809; ὄνειδος ἔτυψεν δίκαν διφρηλάτου μεσολαβεῖ κ. A. Eu. 157 (lyr.): post-Hom., ox-goad (Hom. βουπλήξ), used as an instrument of torture, Hdt. 3.130; κέντροις καὶ μάστιξιν Pl. Lg. 777a: prov., πρὸς κέντρα λακτίζειν (v. λακτίζω 2); δεῖ . . κέντρου πολλάκις, οὕτω δὲ καὶ χαλινοῦ Longin. 2.2; as a symbol of sovereignty, λαβὼν . . χερσὶν κέντρα κηδεύει πόλιν S. Fr. 683.
- b metaph., goad, spur, incentive, Pi. Fr. 124.4, A. Pr. 691 (lyr.); ποῦ γὰρ τοσοῦτο κ. ὡς μητροκτονεῖν; Id. Eu. 427; κέντροις ἔρωτος E. Hipp. 39, cf. 1303; πόθου κ. Pl. R. 573a; κέντρα καὶ ὠδῖνες Id. Phdr. 251e; κ. ἐγερτικὸν θυμοῦ Plu. Lyc. 21; κέντρα πτολέμοιο, of the Argives, Orac. ap. Sch. Theoc. 14.48; κ. ἐμοῦ desire for me, S. Ph. 1039.
- 2 metaph., in pl., tortures, pangs, Id. Tr. 840 (lyr.): sg., τὸ κ. τοῦ θανάτου ἡ ἁμαρτία 1 Ep.Cor. 15.56.
- 3 point of a spear, Plb. 6.22.4: pl., of the περόναι with which Oedipus pierced his eyes, S. OT 1318.
- 4 peg of a top, Pl. R. 436d.
- 5 of animals,
- a sting of bees and wasps, Ar. V. 225, 407 (lyr.), al.; of scorpions, Arist. PA 683a12 (so of the constellation Scorpio, Arat. 505): hence, metaph., of malicious persons, ἐς τοὺς ἔχοντας κέντρʼ ἀφιᾶσιν E. Supp. 242; πορεύεται, ὥσπερ σκορπίος, ἠρκὼς τὸ κ. D. 25.52; of Pericles as an orator, τὸ κ. ἐγκατέλειπε τοῖς ἀκροωμένοις Eup. 94.7; of Socrates, ὥσπερ μέλιττα τὸ κ. ἐγκαταλιπών Pl. Phd. 91c; οἷον ὀφθαλμῷ κ. ἐνθεῖσα Philostr. Im. 2.1; βλέμματος κ. Onomarch. ap. Philostr. VS 2.18.
- b spur of a cock, Gp. 14.7.17.
- c quill of the porcupine, Ael. NA 12.26.
- d = πόσθη, Sotad. 1.
- 6 stationary point of a pair of compasses, Vitr. 3.1.3: generally, centre of a circle, Pl. Ti. 54e, Arist. APr. 41b15, al.; ἡ ἐκ τοῦ κ. (sc. εὐθεῖα) radius, Euc. Opt. 34; ὥσπερ κύκλον κέντρῳ περιέγραψαν τὴν πόλιν Plu. Rom. 11; τὸ κ. τᾶς σφαίρας Ti.Locr. 100e; τὸ κ. τῆς γῆς Ptol. Tetr. 52; κ. βάρεος centre of gravity, Archim. Aequil. 1Def. 4: metaph., κ. καὶ διαστήματι περιγράφειν circumscribe, Plu. Garr. 2.513c, Cupid. 524f.
- 7 pin, rivet, Paus. 10.16.1; spur, tip, for fixing a machine in the ground, Apollod Poliorc. 144.1.
- 8 ῥακτηρίοις κέντροισιν, of oars, S. Fr. 802.
- 9 Astron., cardinal point on the ecliptic, Ptol. Tetr. 74, S.E. M. 5.12, Vett.Val. 50.18, etc.
- 10 hard knot in stone, Thphr. HP 5.2.3; flaw in crystals, Plin. HN 37.28.
1. prikkel, prikstok, zweep (voor paarden); spreekw.:
2. prikkel, gesel, als martelwerktuig:
3. speld:
4. angel
5. geom. waar de punt van de passer staat middelpunt (van een cirkel).
1) alles Stechende, bes.
a) der Stachel, mit welchem die Pferde u. andere Zug- oder Lasttiere angetrieben wurden ; ἄνευ κέντροιο θέοντες ἵπποι Il. 23.387, vgl. 430 ; ἡνιοχικά Plat. Phaedr. 254e ; κέντροις καὶ μάστιξιν Legg. VI.777a ; οὐδὲν φειδόμενος τῶν ἵππων, ἀλλʼ ἐξαιματῶν τῷ κέντρῳ, mit dem Sporn, Xen. Cyr. 7.1.15 ; κέντρα διωξικέλευθα Philodem. 27 (VI.246); für Rinder, = βουπλήξ, Plut. Mar. 27 ; πρὸς κέντρα λακτίζειν, gegen den Stachel löken, Pind. P. 2.94 ; Eur. Bacch. 294 ; vgl. οὔκουν πρὸς κέντρα κῶλον ἐκτενεῖς Aesch. Prom. 323.
b) eine Stachelknute, als Züchtigungs- oder Marterwerkzeug, Her. 3.130 ; vgl. Schol. Ar. Nub. 449.
c) der Sporn der Hähne, Geop.
d) der Stachel des Stachelschweins, Ael. N.A. 12.26 ; der Skorpionen, der Wespen, Bienen u. dergl., Arist. part.anim. 4.5 ; übertr., τὰ κέντρα ἐγκατέλιπε τοῖς ἀκροωμένοις Eupol. bei Schol. Ar. Ach. 529 ; ὥσπερ μέλιττα τὸ κέντρον ἐγκαταλιπών Plat. Phaed. 91c.
e) die Spitze an der Lanze, Pol. 6.22.4.
f) oft übertr., Stachel, Sporn zu Etwas, Reiz, Antrieb, auch Stachel, Spitze der Rede ; δείματʼ ἀμφήκει κέντρῳ ψύχειν ψυχὰν ἐμάν Aesch. Prom. 694, vgl. Eum. 152, 405 ; εἰ μή τι κέντρον θεῖον ἦγʼ ὑμᾶς ἐμοῦ, Verlangen nach mir, Soph. Phil. 1028 ; vom Schmerz, Tr. 836 ; ἐκπεπληγμένη κέντρονς ἔρωτος Eur. Hipp. 39, vgl. 1303 ; κέντρων καὶ ὠδίνων ἔληξεν Plat. Phaedr. 251e ; τὰ μέλη κέντρον ἔχειν ἐγερτικὸν θυμοῦ Plut. Lyc. 21.
2) der Mittelpunkt, in den man mit dem einen Zirkelfuß hineinsticht, wenn man einen Kreis beschreiben will, das Zentrum ; Plat. Rep. IV.436d ; Mathem.; κύκλον κέντρῳ περιγράφειν Plut. Rom. 11.
Daher auch im Holz oder Stein eine harte Stelle, ein harter Kern, Theophr.
-ου, τό
[κεντέω.]
Prob. a pliant rod with a metal point serving both as whip and goad (see μάστιξ) Il. 23.387, 430.
- 1goad, spur ποτὶ κέντρον δέ τοι λακτιζέμεν τελέθει ὀλισθηρὸς οἶμος P. 2.94 ἐμβάλλων τʼ ἐριπλεύρῳ φυᾷ κέντρον αἰανὲς P. 4.236 met., ἐν ξυνῷ κεν εἴη συμπόταισίν τε γλυκερὸν καὶ Διωνύσοιο καρπῷ καὶ κυλίκεσσιν Ἀθαναίαισι κέντρον sc. the skolion fr. 124. 4. κέντρον δὲ μάχας ὁ κρατιστεύων λόγος fr. 180. 3.
Strong 2759
1. a sting (IV Mac 14:19): Re 9:10. Metaph. (as Ho 13:14): τ. θανάτου, I Co 15:55
(LXX), 56.
2. a goad: pl., Ac 26:14.†
- 1any sharp point:
- 1a horsegoad, Lat. stimulus, Il., etc.: also an ox-goad, Plat.; —proverb., πρὸς κέντρα λακτίζειν, v. λακτίζω 2.
- bmetaph. a goad, spur, incentive, Aesch., Eur.
- 2an instrument of torture, Hdt.:—metaph. in pl. tortures, pangs, Soph.
- 3the sting of bees and wasps, Ar.; of a scorpion, Dem.; metaph. of the impression produced by Socrates, ὥσπερ μέλιττα τὸ κ. ἐγκαταλιπών Plat.
- 4the stationary point of a pair of compasses, the centre of a circle, Plat.
-
…; ξένους μολεῖσθαι λόγους εἰς ἀκοὰν ἐμάν, οὐδʼ ὧδε δυσθέατα καὶ δύσοιστα πήματα, λύματα, δείματα ἀμ φάκει κέντρῳ τύψειν ψυχὰν ἐμάν. ἰὼ ἰὼ μοῖρα μοῖρα, πέφρικʼ εἰσιδοῦσα πρᾶξιν Ἰοῦς. πρῴ γε στενάζεις καὶ φόβου πλέα…
Aeschylus, Prometheus Bound
-
…ἐπιρροιζεῖς φυγάς ; φονεὺς γὰρ εἶναι μητρὸς ἠξιώσατο. ἄλλαις ἀνάγκαις, ἤ τινος τρέων κότον ; ποῦ γὰρ τοσοῦτο κέντρον ὡς μητροκτονεῖν ; δυοῖν παρόντοιν ἥμισυς λόγου πάρα. ἀλλʼ ὅρκον οὐ δέξαιτʼ ἄν, οὐ δοῦναι θέλοι. κλύειν…
Aeschylus, Eumenides
-
…εὐρυτέρη παρελάσσαι · μή πως ἀμφοτέρους δηλήσεαι ἅρματι κύρσας. ὣς ἔφατʼ, Ἀντίλοχος δʼ ἔτι καὶ πολὺ μᾶλλον ἔλαυνε κέντρῳ ἐπισπέρχων ὡς οὐκ ἀΐοντι ἐοικώς. ὅσσα δὲ δίσκου οὖρα κατωμαδίοιο πέλονται, ὅν τʼ αἰζηὸς ἀφῆκεν ἀνὴρ πειρώμενος ἥβης…
Homer, Iliad
-
…δʼ οὐδέπω ταπεινὸς οὐδʼ εἴκεις κακοῖς, πρὸς τοῖς παροῦσι δʼ ἄλλα προσλαβεῖν θέλεις. οὔκουν ἔμοιγε χρώμενος διδασκάλῳ πρὸς κέντρα κῶλον ἐκτενεῖς, ὁρῶν ὅτι τραχὺς μόναρχος οὐδʼ ὑπεύθυνος κρατεῖ. καὶ νῦν ἐγὼ μὲν εἶμι καὶ πειράσομαι ἐὰν δύνωμαι…
Aeschylus, Prometheus Bound
-
…, ἐπιπλόμενον ἄφατον, ἀδάματόν τε καὶ δυσούριστον ὄν. οἴμοι, οἴμοι μάλʼ αὖθις · οἷον εἰσέδυ μʼ ἅμα κέντρων τε τῶνδʼ οἴστρημα καὶ μνήμη κακῶν. καὶ θαῦμά γʼ οὐδὲν ἐν τοσοῖσδε πήμασιν διπλᾶ σε πενθεῖν καὶ διπλᾶ φορεῖν…
Sophocles, Oedipus Tyrannus
-
…ὢν θεός. τί τῶνδʼ ἐρεῖ τις δικαίως ἔχειν ; ἐμοὶ δʼ ὄνειδος ἐξ ὀνειράτων μολὸν ἔτυψεν δίκαν διφρηλάτου μεσολαβεῖ κέντρῳ ὑπὸ φρένας, ὑπὸ λοβόν. πάρεστι μαστίκτορος δαΐου δαμίου βαρὺ τὸ περίβαρυ κρύος ἔχειν. τοιαῦτα δρῶσιν οἱ νεώτεροι…
Aeschylus, Eumenides
-
…ὀφθαλμῶν χύτο δάκρυα χωομένοιο, οὕνεκα τὰς μὲν ὅρα ἔτι καὶ πολὺ μᾶλλον ἰούσας, οἳ δέ οἱ ἐβλάφθησαν ἄνευ κέντροιο θέοντες. οὐδʼ ἄρʼ Ἀθηναίην ἐλεφηράμενος λάθʼ Ἀπόλλων Τυδεΐδην, μάλα δʼ ὦκα μετέσσυτο ποιμένα λαῶν, δῶκε δέ οἱ…
Homer, Iliad
-
…μʼ, ὦ τάλας, τὰν τάλαιναν ὧδʼ ἔτυμα προσθροεῖς ; θεόσυτόν τε νόσον ὠνόμασας, ἃ μαραίνει με χρίουσα κέντροις, ; ἰώ ;, φοιταλέοισιν ἓ ἕ · σκιρτημάτων δὲ νήστισιν αἰκείαις λαβρόσυτος ἦλθον, ; Ἥρας ; ἐπικότοισι…
Aeschylus, Prometheus Bound
-
…δεσμὸς δὲ καὶ τὸ γῆρας αἵ τε νήστιδες δύαι διδάσκειν ἐξοχώταται φρενῶν ἰατρομάντεις. οὐχ ὁρᾷς ὁρῶν τάδε ; πρὸς κέντρα μὴ λάκτιζε, μὴ παίσας μογῇς. γύναι, σὺ τοὺς ἥκοντας ἐκ μάχης μένων οἰκουρὸς εὐνὴν ἀνδρὸς αἰσχύνων ἅμα…
Aeschylus, Agamemnon
-
…τροχηλάτην, παίω διʼ ὀργῆς · καί μʼ ὁ πρέσβυς ὡς ὁρᾷ, ὄχου παραστείχοντα τηρήσας, μέσον κάρα διπλοῖς κέντροισί μου καθίκετο. οὐ μὴν ἴσην γʼ ἔτισεν, ἀλλὰ συντόμως σκήπτρῳ τυπεὶς ἐκ τῆσδε χειρὸς ὕπτιος μέσης ἀπήνης εὐθὺς…
Sophocles, Oedipus Tyrannus