μίτρα
μίτρα, a belt, girdle; a turban; a bandage
μίτρα, Ep. and Ion. μίτρη, ἡ, a piece of armour, apparently a metal guard worn round the waist, Il. 4.137, 187, 216, 5.857.
- 2 in later Poets, = ζώνη, maidenʼs girdle, Theoc. 27.54 [μίτρᾰν cj., μικράν codd.], Call. Aet. 3.1.45 [Fr. 75.45 Pf.], Mosch. 2.73, etc.; μ. λῦσαι A.R. 1.288; λύσασθαι, ἀναλύεσθαι, Call. Jov. 21, Del. 222; παρθένον ἧς ἀπέλυσε μίτρην Epigr.Gr. 319; also, = στρόφιον, τὴν μ. ἣ μαστοὺς ἐφίλησε Call. Epigr. 38 Pf., cf. A.R. 3.867, etc.
- 3 girdle worn by wrestlers, AP 15.44.
- 4 surgical bandage, Q.S. 4.213.
- II headband, snood, μ. Λυδία νεανίδων . . ἄγαλμα Alcm. 23.67, cf. E. Ba. 833, Hec. 924 (lyr.), Ar. Th. 257.
- 2 victorʼs chaplet at the games, Pi. O. 9.84 (pl.), I. 5(4).62: metaph., Λυδία μίτρα καναχηδὰ πεποικιλμένα, of an ode in the Lydian mode, Id. N. 8.15.
- 3 headband as badge of rank at the Ptolemaic court, Arch.Pap. 1.220.
- 4 oriental head-dress, perh. a kind of turban, Hdt. 1.195, 7.90, Duris 14 J., etc.; as a mark of effeminacy, Ar. Th. 941; diadem, Call. Del. 166.
- 5 head-dress of the priest of Heracles at Cos, Plu. Aet.Gr. 2.304c; of the Jewish high-priest, LXX Ex. 29.6, al.
- III = ἐπιδιδυμίς, Hp. ap. Gal. 19.123 (where μήτρη) . [ῐ by nature, E. ll. cc., etc.; ῑ by position in Hom.]
μίτρα, ας (ἡ)
I ceinture, particul.
1 large ceinture à l’usage des guerriers, Il. 4, 216 ; 5, 857 ||
2 ceinture de femme : μίτραν λύειν, A. Rh. 1, 287 ; Thcr. Idyl. 27, 54 ; ou λύσασθαι, Call. Jov. 21, délier la ceinture, en parl. d’un mariage ou d’un accouchement ||
3 ceinture pour soutenir la gorge des femmes, Call. Ep. 40, 4 ||
4 ceinture d’athlète, Anth. 15, 44 ||
5 bandage, Q. Sm. 4, 213 ||
II bandeau pour la tête, particul.
1 bandeau servant de coiffure, Pd. N. 8, 15, etc. ; Eur. El. 163, etc. ; Ar. Th. 257, etc. ; Anth. 13, 28 ; particul. coiffure du prêtre d’Hèraklès à Cos, Plut. M. 304c ||
2 turban ou tiare asiatique, Hdt. 1, 195 ; Duris (Ath. 536a), etc. ; Ath. 198d, 535c, 536a ||
3 p. ext. diadème, couronne, Call. Del. 166 ||
III c. ἐπιδιδυμίς, Gal. Lex. Hipp. 19, 123 ||
➳ [ῐ] Ar. Th. 257, fr. 309 Dind. ; acc. μίτραν [ᾰ] Thcr. Idyl. 27, 53. ion. μίτρη, Call. A. Rh. ll. cc.
Étym. Étymol. incert.
1. ep., milit. gordel; later meisjesgordel:
2. hoofdband, haarlint, tulband.
μίτρα, ἡ, ep. u. ion. μίτρη (verwandt mit μίτος);
1) Leibbinde, Gürtel ;
a) bei den Kriegern der Leibgürtel, der unter dem Panzer oberhalb der Hüften getragen wird, wie es Il. 4.135 vom Pfeil heißt διὰ μὲν ἂρ ζωστῆρος ἐλήλατο δαιδαλέοιο καὶ διὰ θώρηκος – ἠρήρειστο, μίτρης θʼ ἣν ἐφόρει ἔρυμα χροός, ἕρκος ἀκόντων – διὰ πρὸ δὲ εἴσατο καὶ τῆς ; er ist von Erz ; ζῶμά τε καὶ μίτρη, τὴν χαλκῆες κάμον, 4.187 ; vgl. noch ἐς κενεῶνα, ὅθι ζωννύσκετο μίτρην, 5.857.
b) Jungfrauengürtel, = ζώνη ; Ap.Rh. 1.287 ; Callim. Del. 222 ; Theocr. 27.54 [μίτραν mit kurzem α]; – Brustbinde der Frauen, Ap.Rh. 3.867, 1013, wie Philod. 18 (V.13). – Uebh. Binde, εὔμαλλος, Pind. I. 4.69, Schol. erkl. ταινία ; aber φέρων Λυδίαν μίτραν καναχηδὰ πεποικιλμέναν ist das Lied in lydischer Tonweise, Pind. N. 8.15 ; Kranz, Ol. 9.84. – Bes.
2) Hauptbinde, wie sie in Griechenland nur die Frauen trugen, wie sie aber auch bei den weichlichen Asiaten sehr gewöhnlich war ; μίτραν κόμας ἄπο ἔρριψεν, Eur. Bacch. 1113 ; πλόκαμον ἀναδέτοις μίτραισιν ἐρρυθμιζόμαν, Hec. 924 ; τὰς κεφαλὰς μίτρῃσι ἀναδέονται, Her. 1.195 ; τῇ μίτρᾳ τοὺς βοστρύχους ἀνειλημμένος, Luc. D.D. 2.2, vgl. 18.1. – Auch Krone, Diadem, Call. Del. 166 ; Ath. XII.536.
1) Leibbinde, Gürtel ;
a) bei den Kriegern der Leibgürtel, der unter dem Panzer oberhalb der Hüften getragen wird, wie es Il. 4.135 vom Pfeil heißt διὰ μὲν ἂρ ζωστῆρος ἐλήλατο δαιδαλέοιο καὶ διὰ θώρηκος – ἠρήρειστο, μίτρης θʼ ἣν ἐφόρει ἔρυμα χροός, ἕρκος ἀκόντων – διὰ πρὸ δὲ εἴσατο καὶ τῆς ; er ist von Erz ; ζῶμά τε καὶ μίτρη, τὴν χαλκῆες κάμον, 4.187 ; vgl. noch ἐς κενεῶνα, ὅθι ζωννύσκετο μίτρην, 5.857.
b) Jungfrauengürtel, = ζώνη ; Ap.Rh. 1.287 ; Callim. Del. 222 ; Theocr. 27.54 [μίτραν mit kurzem α]; – Brustbinde der Frauen, Ap.Rh. 3.867, 1013, wie Philod. 18 (V.13). – Uebh. Binde, εὔμαλλος, Pind. I. 4.69, Schol. erkl. ταινία ; aber φέρων Λυδίαν μίτραν καναχηδὰ πεποικιλμέναν ist das Lied in lydischer Tonweise, Pind. N. 8.15 ; Kranz, Ol. 9.84. – Bes.
2) Hauptbinde, wie sie in Griechenland nur die Frauen trugen, wie sie aber auch bei den weichlichen Asiaten sehr gewöhnlich war ; μίτραν κόμας ἄπο ἔρριψεν, Eur. Bacch. 1113 ; πλόκαμον ἀναδέτοις μίτραισιν ἐρρυθμιζόμαν, Hec. 924 ; τὰς κεφαλὰς μίτρῃσι ἀναδέονται, Her. 1.195 ; τῇ μίτρᾳ τοὺς βοστρύχους ἀνειλημμένος, Luc. D.D. 2.2, vgl. 18.1. – Auch Krone, Diadem, Call. Del. 166 ; Ath. XII.536.
μίτρα
- 1headband worn by victorious athletes. ἦλθον τιμάορος Ἰσθμίαισι Λαμπρομάχου μίτραις O. 9.84 λάμβανέ οἱ στέφανον, φέρε δʼ εὔμαλλον μῐτραν I. 5.62 met., ἱκέτας Αἰακοῦ σεμνῶν γονάτων ἅπτομαι φέρων Λυδίαν μίτραν καναχηδὰ πεποικιλμέναν (ἀλληγορικῶς τὸν ποικίλον ὕμνον οὕτω φησὶν ὡς Λυδίῳ ἁρμονίᾳ γεγραμμένον. Σ.) N. 8.15, cf. fr. 179.
μίτρα, Epic and Ionic μίτρη, ἡ,
- Ia belt or girdle, worn round the waist beneath the cuirass (whereas the ζωστήρ went over it), Il.
- 2= ζώνη, the maiden-zone, Theocr., Mosch., etc.
- 3a girdle worn by wrestlers, Anth.
- IIa head-band worn by Greek women to tie up their hair, a snood, Eur.
- 2the victorʼs chaplet at the games, Pind.; Λυδία μίτρα a Lydian garland (i. e. an ode in Lydian measure), Pind.
- 3a Persian head-dress, turban, Hdt.