νήφω
νήφω, to drink no wine
νήφω, Dor. νάφω (v. infr. II), used by early writers only in pres., mostly in part.: later impf. ἔνηφον Chor. in Rev.Phil. 1877.67: aor. ἔνηψα 1 Ep.Pet. 4.7, Orac. ap. Ael. Fr. 103, J. AJ 11.3.3, Procl. in Prm. p.741 S., (ἐξ-) Aret. SD 1.5, (ἀν-) Nic.Dam. 4 J.:—
- to be sober, drink no wine, οὔτε τι γὰρ ν. οὔτε λίην μεθύω Thgn. 478; νήφειν Archil. 4, Pl. Smp. 213e, al.: part. νήφων as Adj., = νηφάλιος, Hdt. 1.133, Ar. Lys. 1228; ὑμῖν ἀντέκυρσα . . νήφων ἀοίνοις S. OC 100; ὑπʼ ἐχθροῦ νήφοντος ὑβριζόμην D. 21.74; τὸ τοὺς μεθύοντας . . . πλείω ζημίαν ἀποτίνειν τῶν ν. Lex Pittaci ap. Arist. Pol. 1274b20; μεθύοντα . . παρὰ νηφόντων λόγους παραβάλλειν Pl. Smp. 214c; ν. θεός, i.e. water, Id. Lg. 773d: prov., τὸ ἐν τῇ καρδίᾳ τοῦ νήφοντος ἐπὶ τῆς γλώττης τοῦ μεθύοντος Plu. Garr. 2.503f; [Ἀναξαγόρας] οἷον ν. ἑφάνη παρʼ εἰκῇ λέγοντας Arist. Metaph. 984b17; νήφων μεθύοντα ὑπὸ τῆς Ἀφροδίτης θεᾶται X. Smp. 8.21; τὸ νῆφον ὑπὸ τοῦ πάθους βυθίζεται Alciphr. 1.13.
- II metaph., to be self-controlled, Pl. Lg. 918d; to be sober and wary, νᾶφε καὶ μέμνασʼ ἀπιστεῖν Epich. [250]; γρηγορῶμεν καὶ νήφωμεν 1 Ep.Thess. 5.6; νήψατε εἰς προσευχάς 1 Ep.Pet. l.c.; νήφων καὶ πεφροντικώς Plu. Praec. 2.800b; ν. καὶ φροντιστής Gal. 17(1).991; προμηθής τε καὶ ν. Hdn. 2.15.1; καρδίῃ νήφοντος Poet. ap. Longin. 34.4; ν. λογισμός Epicur. Ep. 3 p.64 U.
- 2 ν. ἐκ κακοῦ recover oneself from . ., Ach.Tat. 1.13; ἐγερθέντων καὶ νηψάντων ἀπὸ τῆς πτώσεως Procl. l.c.
νήφω (f. νήψω, ao. ἔνηψα)
1 être sobre, particul. s’abstenir de vin, Soph. O.C. 100 ; Dém. 538, 17, etc. ; p. opp. à μεθύω, Thgn. 478 ; Plat. Leg. 640d, etc. ; fig. en parl. de l’homme chaste ou tempérant, Xén. Conv. 8, 21 ||
2 fig. c. à d. être vigilant, sage, prudent, Epich. (Luc. Herm. 47) ; joint à πεπνυμένος, Plut. M. 334c ; à προμηθής, Hdn 2, 15, 1 ||
➳ Prés. impér. dor. νᾶφε, Epich. l. c. ; part. dat. pl. poét. νήφοσι, Thgn. 482, 627 ; fut. réc. νήψω, Lib. 1, 596.
νήφω, nüchtern, mäßig sein u. leben, bes. keinen Wein trinken ; Theogn. 481 ; Archil. 49, οὐ γὰρ ἂν πρώταισιν ὑμῖν ἀντέκυρσα νήφων ἀοίνοις, Soph. O.C. 100 (vgl. νηφάλιος); νήφοντα καὶ σοφὸν ἄρχοντα μεθυόντων δεῖ καθιστάναι, Plat. Legg. I.640d ; μεθύοντα ἄνδρα παρὰ νηφόντων λόγους παραβάλλειν, Symp. 214c, öfter ; Folgde, wie Dem. 21.74 ; u. Sp., wie Plut. u. Luc., oft ; auch übertr., nüchtern u. besonnen sein, νήφων im Ggstz von εἰκῆ λέγων Arist. met. 1.3 ; νῆφε καὶ μέμνησο ἀπιστεῖν, Epicharm. bei Luc. Hermot. 47 ; vgl. Pol. 31.21.14 ; τὸ γὰρ ἐν τῇ καρδίᾳ τοῦ νήφοντος ἐπὶ τῆς γλώττης ἐστὶ τοῦ μεθύοντος, Plut. garrul. 4 ; ἀνὴρ προμηθὴς καὶ νήφων, Hdn. 2.15.1. – Das perf. νενηφώς hat Philostr.
νήφω
- Ito drink no wine, Theogn., Plat.; part. νήφων as adj. = νηφάλιος, Hdt., Plat.
- IImetaph. to be sober, dispassionate, Xen.