σημαίνω
σημαίνω, σημαίνω, tell, signal (verb)
- show by a sign, indicate, point out, τέρματα Il. 23.358; δείξω ὁδὸν ἠδὲ ἕκαστα σημανέω Od. 12.26; τοῦτον σημήνας after indicating the person, Hdt. 1.5; τέκμαρ A. Ch. 667; θησαύρισμα S. Ph. 37; σ. τι περί τινος Pl. Lg. 682a; σ. ὅ τι χρὴ ποιεῖν X. Ap. 12; σ. εὔδια πάντα (sc. εἶναι) Theoc. 22.22:—Med., πάντα σημαίνει you have all things shown you (?), Epigr.Gr. 1039.11 (Limyra).
- 2 abs., give signs, φθόγγος, φῶς σ., A. Supp. 245, Ag. 293; ὁ λόγος σημαινέτω S. Tr. 345; σ. καπνῷ make signal, A. Ag. 497: freq. in E. in fut. with αὐτός, πλοῦς αὐτὸς σημανεῖ Hel. 151; τὸ δʼ ἔργον αὐτὸ σημανεῖ Andr. 265; αὐτὸ σημανεῖ (without Subst.) Ph. 623; τἄλλα δʼ αὐτὸ σημανεῖ Ba. 976.
- 3 of the Delphic oracle, οὔτε λέγει οὔτε κρύπτει ἀλλὰ σημαίνει Heraclit. 93; so of omens, X. Mem. 1.1.2, etc.; σ. ἐν τοῖς ἱεροῖς Id. An. 6.1.31; περί τινος Id. Mem. 1.1.19; ἐπὶ τοῖς μέλλουσι γενήσεσθαι Th. 2.8; πρὸ τῶν μελλόντων X. HG 5.4.17:—Pass., σημαίνεσθαι διὰ τῶν ἐμπύρων Plu. Apophth. Lac. 2.222f, etc.
- 4 in later Prose intr., appear, be manifest, Arist. HA 533a11 (but Pass. in same sense, ib. 588b18); σ. ἐκ τῶν εἰρημένων Pl. Epin. 989a; cf. δηλόω II.
- b σημαίνει impers., signs appear, Arist. Pr. 941b2, 944a4.
- II give a sign or signal to do a thing, or bid one do it, c. dat. pers. et inf., Hdt. 1.116, 6.78, A. Ag. 26, S. Aj. 688, X. An. 6.1.24; give orders to, bear command over, c. dat., πᾶσι δὲ σημαίνειν Il. 1.289, cf. 10.58, 17.250; c. gen., στρατοῦ Il. 14.85; also σ. ἐπὶ δμῳῇσι γυναιξίν Od. 22.427: abs., give orders, ὁ δὲ σημαίνων ἐπέτελλεν Il. 21.445, cf. Od. 22.450: in part., σημαίνων,= σημάντωρ, S. OC 704 codd.
- 2 in war or battle, give the signal of attack, etc., Th. 2.84, etc.; in full, σ. τῇ σάλπιγγι And. 1.45, X. An. 4.2.1, Achae. 37.3; σ. τῷ κέρατι ὡς ἀναπαύεσθαι X. An. 2.2.4: c. acc., σ. ἀναχώρησιν give a signal for retreat, Th. 5.10; ἐπειδὰν ὁ σαλπιγκτὴς σημήνῃ τὸ πολεμικόν X. An. 4.3.29, cf. 4.3.32; τὸ ἀνακλητικόν Plu. Apophth. Lac. 2.236e: c. inf., X. Cyr. 1.4.18, etc.: impers. σημαίνει (sc. ὁ σαλπιγκτής), signal is given, as τοῖσι Ἕλλησι ὡς ἐσήμηνε when signal was given for the Greeks to attack, Hdt. 8.11: c. inf., ἐσήμαινε παραρτέεσθαι πάντα signal was given to make all ready, Id. 9.42, cf. E. Heracl. 830; also σ. ἐπὶ πλόον πῦρ gives the signal for sailing, Tryph. 145.
- 3 generally, σ. [τῷ ἵππῳ] τι, προχωρεῖν σ. τῷ ἵππῳ, X. Eq. 9.4, 7.10.
- 4 make signals, εἰς τὴν πόλιν Id. HG 6.2.33; σ. ὡς πολεμίων ἐπιόντων ib. 7.2.5:—Pass., ἐσημάνθησαν προσπλέουσαι ib. 6.2.34: abs., σημανθέντων τῷ Ἀστυάγει ὅτι . . Id. Cyr. 1.4.18.
- III signify, indicate, declare, φόνον E. HF 1218; τινί τι Hdt. 7.18, 9.49, S. OT 226: folld. by ὡς . ., Hdt. 1.34; by ὅτι . ., S. OC 320, Pl. Phd. 62c; σ. ὅστις A. Pr. 618; σ. ὅ τι χρή σοι συμπράσσειν ib. 297 (anap.); σ. ὅπῃ γῆς πεπλάνημαι ib. 564 (anap.); σ. ὅπου . . S. El. 1294; σ. ὅτου τʼ εἶ χὠπόθεν Id. Fr. 104; σ. εἴτε . . Id. Ph. 22; σ. ποίῳ θανάτῳ . . Ev.Jo. 12.33, 21.19: c. part., signify that a thing is, φρυκτοῦ φῶς . . σημαίνει μολόν A. Ag. 293; Κρέοντα προσστείχοντα σημαίνουσί μοι S. OT 79, cf. OC 1669; ταῦτα ὡς πολέμου ὄντος σημαίνει Pl. Lg. 626e, cf. 722e:—Pass., ὁ σημαινόμενος δοῦλος the above-mentioned slave, POxy. 283.12 (i A.D.): abs., σημανθέντος it having been reported, PAmh. 2.31.8 (ii B.C.), cf. supr. 11.4.
- 2 interpret, explain, Hdt. 1.108; tell, speak, Id. 3.106: abs., σήμαινε tell, S. OC 51, cf. OT 1050; οὐ στηλῶν μόνον σ. ἐπιγραφή Th. 2.43.
- 3 of a writer, signify, indicate, ὅτι . . Str. 8.6.5; of words, sentences, etc., signify, mean, ταὐτὸν σημαίνει Pl. Cra. 393a, cf. 437c, Phdr. 275d, Arist. Ph. 213b30, etc.; σημαίνοντα significant sounds, opp. ἄσημα, Id. Po. 1457a32sq.:—Pass., τὸ σημαινόμενον the sense, meaning of words, Id. Rh. 1405b8, D.H. Th. 31, A.D. Pron. 12.27, al.; opp. τὸ σημαῖνον, Chrysipp.Stoic. 2.38 (pl.).
- B Med. σημαίνομαι, give oneself a token, i.e. conclude from signs, conjecture, τὰ μὲν σημαίνομαι, τὰ δʼ ἐκπέπληγμαι S. Aj. 32; ἄστροις σ. [τὰς πόλεις], prov. in Ael. NA 7.48; σ. τι ἔκ τινος ib. 2.7; of dogs hunting, μυξωτῆρσι σ. τι Opp. C. 1.454.
- II provide with a sign or mark, seal, σημαίνεσθαι βύβλῳ (sc. βοῦν), i.e. by sealing a strip of byblus round his horn, Hdt. 2.38, cf. Pl. Lg. 954c, X. Cyr. 8.2.17, Is. 7.1, 2, Hyp. Ath. 8:—Pass., εὖ σεσημάνθαι to be well sealed up, Ar. Lys. 1196; τὰ σεσημασμένα, opp. τὰ ἀσήμαντα, Pl. Lg. 954a, cf. Lys. 32.7, D. 39.17, Ath.Mitt. 7.368.
- 2 mark out, choose for oneself, τοὺς εὐρωστοτάτους Plb. 3.71.7.
1. act.
a. een teken geven, tekens geven; abs.:
b. door een teken aanduiden, markeren; met acc.:
c. het teken geven, het commando geven (om iets te doen);
d. aanduiden, beduiden, betekenen:
2. med.
a. (voor zich) van een teken voorzien, verzegelen:
b. uit tekenen afleiden:
bezeichnen, durch ein Zeichen kenntlich machen, σήμηνε δὲ τέρματα, Il. 23.358, 757 ; Od. 12.26 ; besiegeln, σεσημάνθαι, Ar. Lys. 1199 ; τὰ σεσημασμένα καὶ τὰ ἀσήμαντα, Plat. Legg. XII.954a ; ἐσημάνθησαν οἱ ἐχῖνοι, Dem. 47.16. – Bes. ein Zeichen geben, Etwas zu tun, befehlen, gebieten, teils absolut, Od. 22.450, teils mit dem dat., σημαίνει φυλάκεσσι, Il. 10.58 ; σημαίνουσιν ἕκαστος λαοῖς, 17.250 ; seltener οὐδέ ἑ μήτηρ σημαίνειν εἴασκεν ἐπὶ δμωῇσι γυναιξίν, Od. 22.427, über die Mägde gebieten ; und wie ἄρχειν c. genit., αἴθʼ ὤφελλες ἀεικελίου στρατοῦ ἄλλου σημαίνειν, Il. 14.85 ; – mit dem dat. u. hinzutretendem inf., ᾿αγαμέμνονος γυναικὶ σημαίνω τορῶς, ἐπορθιάζειν, Aesch. Ag. 26 ; vgl. Soph. Aj. 673, O.C. 708 ; und in Prosa, bes. den Soldaten, Thuc. 2.84 u. sonst ; Her. 8.11 τοῖς Ἕλλησι ὡς ἐσήμηνε ; u. c. inf., ἐσήμαινε πάντα παραρτέεσθαι, 9.42, wie bei Xen. Cyr. 1.2.8 ; τῷ κέρατι, 5.3.44 ; τῇ σάλπιγγι, An. 3.4.4 (vgl. Pol. 6.40.2) u. öfter ; vollständig σημαίνει ὁ σαλπιγκτής, 4.3.32 ; u. so öfter vom Kommando durch Signale, ἐπειδὰν ὁ σαλπιγκτὴς σημήνῃ τὸ πολεμικόν, 4.3.29 ; vgl. DS. 17.33 ; τὸ ἀνακλητικόν, Signal zum Rückzuge, Plut. Lac. apophth. a.E.; vgl. σημαίνειν ἐκέλευσεν ἀναχώρησιν, Thuc. 5.10 ; διὰ τῶν συνθημάτων, Pol. 1.50.8 u. öfter. – Uebh. anzeigen, sagen, erklären, σήμαινʼ ὅτι χρή σοι συμπράττειν, Aesch. Prom. 295 ; εἰ δʼ ἔχεις εἰπεῖν ὅ τι λοιπὸν πόνων, σήμαινε, 685 ; οἶσθα σημῆναι τορῶς Pers. 471 ; κἀσήμηνεν ἐμφανὲς τέκμαρ, Ch. 656 ; Κρέοντα προσστείχοντα σημαίνουσί μοι, Soph. O.R. 79 ; ταῦτα σημανοῦσʼ ἐλήλυθα, O.C. 367 ; ἣ σῷ παιδὶ σημαίνει νόσον, Eur. Hipp. 1306 ; Herc.Fur. 1218 ; θέλει τι σημᾶναι νέον, Hipp. 857 ; u. in Prosa von den Göttern, Vorzeichen geben und die Zukunft andeuten, ἄνεμος ἐξαίσιος ἐπεγένετο, ὃν καὶ οἰωνίζοντό τινες σημαίνειν πρὸ τῶν μελλόντων, Xen. Hell. 5.4.17 ; vgl. Arr. An. 7.22, 24 (v.l. περί); φοβοῦνται αὐτὸ ὡς σημαῖνον φθοράν τινα, Plat. Crat. 405e ; andeuten, auseinandersetzen, τινί τι, Her. 7.18, 9.49 u. öfter ; bedeuten, ἕν τι σημαίνει μόνον ταὐτὸν ἀεί, Plat. Phaedr. 275d ; ὁ γὰρ ἄναξ καὶ ὁ ἕκτωρ σχεδόν τι ταὐτὸν σημαίνει, Crat. 293a ; ὡς ὁ λόγος σημαίνει, Gorg. 511b, u. öfter ; auch intr., ὡς ἄρτι σημαίνειν ἐκ τῶν εἰρημένων μοι σφόδρα δοκεῖ, wie aus dem Gesagten einzuleuchten scheint, Epinom. 989 a.
Med. versiegeln lassen, Dem. 28.6, 33.36 ; sich ein Zeichen geben lassen, aus einem gegebenen Zeichen schließen, vermuten, Soph. Aj. 32 ; σημαίνεσθαί τι βύβλῳ, sich Etwas auf Papyrus anmerken, Her. 2.38 ; – σημηνάμενος τοὺς εὐρωστοτάτους, d.i. sich auswählend, Pol. 3.71.7.
Bei den Gramm. bedeutet τὸ σημαινόμενον was unter einem Worte verstanden wird, ohne daß es ausdrücklich darin ausgesprochen ist ; dah. πρὸς τὸ σημαινόμενον von der Konstruktion nach dem Sinne, nicht nach der grammatischen Vrbdg der Wörter.
[σῆμα.]
Fut. σημανέω Od. 12.26.
3 sing. aor. σήμηνε Il. 23.358, 757.
3 pl. aor. mid. ἐσημήναντο Il. 7.175.
- 1
To put a distinguishing mark upon, mark.
In mid. : κλῆρον ἐσημήναντο ἕκαστος Il. 7.175.
- 2
To point out, show, indicate : τέρματα Il. 23.358= 757.
To indicate, tell about : ἕκαστα Od. 12.26.
- 3
To give one’s orders to.
With dat. : πᾶσι Il. 1.289. Cf. Il. 1.296, Il. 2.805.
- 4
To take command, act as leader : πένθʼ ἡγεμόνας ποιήσατο σημαίνειν Il. 16.172.
To act as master : ἐπὶ δμῳῇσι γυναιξίν Od. 22.427.
To be in command of, command, be in charge of.
With genit. : στρατοῦ ἄλλου Il. 14.85.
With dat. : φυλάκεσσιν Il. 10.58. Cf. Il. 17.250.
- 5
To superintend work, act as superintendent or overseer : σήμαινεν Ὀδυσσεύς Od. 22.450. Cf. Il. 21.445.
- 6
To guide or direct the actions of, act as counsellor to.
With dat. : οἱ Il. 11.789.
- 1
- Ito shew by a sign, indicate, make known, point out, Hom., etc.
- 2absol. to give signs, make signals, Il., Trag.
- IIto give a sign or signal to do a thing, Il.; c. inf., Hdt., etc.; μὴ σημήναντός σου without any order from you, Plat.:—c. gen. to bear command over, τινός or ἐπί τισι Hom.: absol. to give orders, Hom.; σημαίνων σημάντωρ, Soph.
- 2in war, to give the signal of attack, Thuc.; ση. τῆι σάλπιγγι Xen.; ση. ἀναχώρησιν to make signal for retreat, Thuc.:—impers., σημαίνει (sc. ὁ σαλπιγκτής) signal is given, τοῖς Ἕλλησι ὡς ἐσήμηνε when signal was given for the Greeks to attack, Hdt.; ἐσήμαινε πάντα παραρτέεσθαι signal was given to make all ready, Hdt.
- IIIto signify, indicate, announce, declare, Eur., Hdt., Attic
- 2generally, to signify, interpret, explain, Hdt., Aesch.; absol., σήμαινε tell, Soph.
- IV= σφραγίζω, to stamp with a sign or mark, to seal, Lat. obsignare, mostly in Mid., Xen.:—Pass., εὖ σεσημάνθαι to be well sealed up, Ar.; τὰ σεσημασμέναι, opp. to τὰ ἀσήμαντα, Dem.
- BMid. σημαίνομαι, like τεκμαίρομαι, to give oneself a token, i. e. conclude from signs, conjecture, Soph.
- IIto mark for oneself, σημαίνεσθαι βύβλωι (sc. βοῦν), i. e. by sealing a strip of byblus round his horn, Hdt.
-
…. εἰ ἄρα ὁ δίκαιος ἀργύριον δεινὸς φυλάττειν, καὶ κλέπτειν δεινός. ὡς γοῦν ὁ λόγος, ἔφη, σημαίνει. κλέπτης ἄρα τις ὁ δίκαιος, ὡς ἔοικεν, ἀναπέφανται, καὶ κινδυνεύεις παρʼ Ὁμήρου μεμαθηκέναι αὐτό · καὶ…
Plato, Republic
-
…σύ ἐσσι · βίῃ δʼ ὅ γε πολλὸν ἀμείνων. ἀλλʼ εὖ οἱ φάσθαι πυκινὸν ἔπος ἠδʼ ὑποθέσθαι καί οἱ σημαίνειν · ὃ δὲ πείσεται εἰς ἀγαθόν περ. ὣς ἐπέτελλʼ ὃ γέρων, σὺ δὲ λήθεαι · ἀλλʼ ἔτι καὶ…
Homer, Iliad
-
…παρʼ ἑωυτῷ. Ἀστυάγης δὲ μιν οὐκ εὖ βουλεύεσθαι ἔφη ἐπιθυμέοντα ἐς ἀνάγκας μεγάλας ἀπικνέεσθαι, ἅμα τε λέγων ταῦτα ἐσήμαινε τοῖσι δορυφόροισι λαμβάνειν αὐτόν. ὁ δὲ ἀγόμενος ἐς τὰς ἀνάγκας οὕτω δὴ ἔφαινε τὸν ἐόντα λόγον · ἀρχόμενος δὲ…
Herodotus, The Histories
-
…ἐρᾷ κέαρ. ὑμεῖς δʼ, ἑταῖροι, ταὐτὰ τῇδέ μοι τάδε τιμᾶτε, Τεύκρῳ τʼ, ἢν μόλῃ, σημήνατε μέλειν μὲν ἡμῶν, εὐνοεῖν δʼ ὑμῖν ἅμα. ἐγὼ γὰρ εἶμʼ ἐκεῖσʼ ὅποι πορευτέον · ὑμεῖς δʼ ἃ φράζω…
Sophocles, Ajax
-
…ἑκάστου τῶν νουσημάτων σάφα φράζειν ἐθέλοντες, οὐκ ὀρθῶς ἔγραψαν · μὴ γὰρ οὐκ εὐαρίθμητον εἴη, εἰ τουτέῳ τις σημανεῖται τὴν τῶν καμνόντων νοῦσον, τῷ ἕτερον ἑτέρου διαφέρειν τι, καὶ, ἢν μὴ τωὐτὸ νούσημα δοκέῃ εἶναι ,…
Hippocrates, Regimen in Acute Diseases
-
…ἀμφὶ μοῦνοι νῶϊ θεῶν, ὅτʼ ἀγήνορι Λαομέδοντι πὰρ Διὸς ἐλθόντες θητεύσαμεν εἰς ἐνιαυτὸν μισθῷ ἔπι ῥητῷ · ὃ δὲ σημαίνων ἐπέτελλεν. ἤτοι ἐγὼ Τρώεσσι πόλιν πέρι τεῖχος ἔδειμα εὐρύ τε καὶ μάλα καλόν, ἵνʼ ἄρρηκτος πόλις εἴη ·…
Homer, Iliad
-
…μόνον πηδῶντα πεδία σὺν νεορράντῳ ξίφει φράζει τε κἀδήλωσεν · εὐθέως δʼ ἐγὼ κατʼ ἴχνος ᾄσσω, καὶ τὰ μὲν σημαίνομαι, τὰ δʼ ἐκπέπληγμαι κοὐκ ἔχω μαθεῖν ὅτου. καιρὸν δʼ ἐφήκεις · πάντα γὰρ τά τʼ οὖν πάρος τά…
Sophocles, Ajax
-
…. πρῶτα μὲν οὖν νέκυας φόρεον κατατεθνηῶτας, κὰδ δʼ ἄρʼ ὑπʼ αἰθούσῃ τίθεσαν εὐερκέος αὐλῆς, ἀλλήλοισιν ἐρείδουσαι · σήμαινε δʼ Ὀδυσσεὺς αὐτὸς ἐπισπέρχων · ταὶ δʼ ἐκφόρεον καὶ ἀνάγκῃ. αὐτὰρ ἔπειτα θρόνους περικαλλέας ἠδὲ τραπέζας ὕδατι καὶ σπόγγοισι…
Homer, Odyssey
-
…σύ γʼ, ὦ ξένʼ · ἄξιος γὰρ εἶ τῆς εὐεπείας εἵνεκʼ · ἀλλὰ φράζʼ ὅτου χρῄζων ἀφῖξαι χὤ τι σημῆναι θέλων. ἀγαθὰ δόμοις τε καὶ πόσει τῷ σῷ, γύναι. τὰ ποῖα ταῦτα ; παρὰ τίνος δʼ ἀφιγμένος…
Sophocles, Oedipus Tyrannus
-
…ἐν χρῷ αἰεὶ παραπλέοντες καὶ δόκησιν παρέχοντες αὐτίκα ἐμβαλεῖν · προείρητο δʼ αὐτοῖς ὑπὸ Φορμίωνος μὴ ἐπιχειρεῖν πρὶν ἂν αὐτὸς σημήνῃ. ἤλπιζε γὰρ αὐτῶν οὐ μενεῖν τὴν τάξιν, ὥσπερ ἐν γῇ πεζήν, ἀλλὰ ξυμπεσεῖσθαι πρὸς ἀλλήλας τὰς ναῦς…
Thucydides, The Peloponnesian War