σοφιστής
σοφιστής, σοφιστής, ὁ, sophist, thinker (noun)
- master of oneʼs craft, adept, expert, of diviners, Hdt. 2.49; of poets, μελέταν σοφισταῖς πρόσβαλον Pi. I. 5(4).28, cf. Cratin. 2; of musicians, σοφιστὴς . . παραπαίων χέλυν A. Fr. 314, cf. Eup. 447, Pl.Com. 140; σοφιστῇ Θρῃκί (sc. Thamyris) E. Rh. 924, cf. Ath. 14.632c: with modal words added, οἱ σ. τῶν ἱερῶν μελῶν Ael. NA 11.1; of the Creator of the universe (ὁ δημιουργός) , πάνυ θαυμαστὸν λέγεις σ. Pl. R. 596d; of cooks, εἰς τοὺς σ. τὸν μάγειρον ἐγγράφω Alex. 149.14, cf. Euphro 1.11; οἱ τὴν ἱππείαν σ. skilled in . ., Ael. NA 13.9: metaph., σ. πημάτων deviser, contriver of pains, E. Heracl. 993:—then,
- 2 wise, prudent or statesmanlike man, in which sense the seven Sages are called σοφισταί, Hdt. 1.29, cf. Isoc. 15.235, Arist. Fr. 5, D. 61.50; of Pythagoras, Hdt. 4.95; of natural philosophers, Hp. VM 20; of Isocrates and Plato, D.H. Comp. 25; of the Βραχμᾶνες, Arr. An. 6.16.5, cf. γυμνοσοφισταί; freq. with a slightly iron. sense, ἵνα μάθῃ σ. ὢν Διὸς νωθέστερος A. Pr. 62, cf. 944; ψυχή . . κρείσσων σοφιστοῦ παντὸς εὑρέτις S. Fr. 101, cf. E. Hipp. 921: prov., μισῶ σοφιστὴν ὅτις οὐχ αὑτῷ σοφός Id. Fr. 905: of the philosophic sage, Aristid. 2.311 J.
- II from late v B.C., a Sophist, i.e. one who gave lessons in grammar, rhetoric, politics, mathematics, for money, such as Prodicus, Gorgias, Protagoras, τὴν σοφίαν τοὺς ἀργυρίου τῷ βουλομένῳ πωλοῦντας σοφιστὰς ἀποκαλοῦσιν X. Mem. 1.6.13, cf. Cyn. 13.8, Th. 3.38, Pl. Prt. 313c, Euthd. 271c, La. 186c, Men. 85b, Isoc. 15.148, Arist. SE 165a22; σ. ἄχρηστοι καὶ βίου δεόμενοι Lys. 33.3; but sts. even of Socrates (though he did not teach for money), Aeschin. 1.173; so of Christ, Luc. Peregr. 13: hence (from the ill repute of the professed sophists at Athens),
- 2 sophist (in bad sense), quibbler, cheat, Ar. Nu. 331, 1111, al., Pl. Sph. 268d; γόητα καὶ σοφιστὴν ὀνομάζων D. 18.276.
- 3 later of the ῥήτορες, Professors of Rhetoric, and prose writers of the Empire, such as Philostratus and Libanius, Suid.; Ἀπολλωνίδῃ σοφιστῇ PLips. 97 X 18 (iv A.D.); freq. as a title in epitaphs, IG 3.625,637,680,775, 14.935.
1. deskundige, expert.
2. bedenker, uitvinder:
3. geleerde, wijze; in Athene aan het einde van de vijfde eeuw iemand die tegen betaling les gaf in grammatica, retorica, politiek en wiskunde: sofist:
Bei den Athenern bes. der für Geld die Kunst zu denken und zu sprechen, Philosophie u. Beredrsamkeit lehrt, der Redekünstler, σοφιστῶν ἀκροαταί, Thuc. 3.38 ; in diesem Sinne hießen Protagoras, Gorgias, Hippias, Prodikus und Thrasymachus Sophisten ; und weil diese sich hauptsächlich mit der Beredtsamkeit beschäftigten, hießen auch Redner, bes. diejenigen, welche wie Isokrates Reden schrieben, σοφισταί, Isocr. 4.3, im Ggstz der Dichter, 4.82. – Die Erklärung des Arist. soph.elench. 1.2, ἔστι γὰρ ὁ σοφιστὴς χρηματιστὴς ἀπὸ φαινομένης σοφίας, ἀλλʼ οὐκ οὐσης, wird von Sokratesʼ Zeit an geltend, der durch seine scharfsinnigen Unterhaltungen mit ihnen ihr lediglich auf den äußern Schein gerichtetes Streben bloßstellte, wie sie durch Trugschlüsse und Redekunststücke die Zuhörer zu überreden suchten, ihnen aber keine wahre Weisheit mitteilten, nur auf eignen Ruhm u. Gewinn bedacht waren. Dah. von Aristophanes u. Platon an das Wort auch den Nebenbegriff des Großprahlers, Aufschneiders, ja des gauklerischen Betrügers erhält, Dem. 18.276 δεινὸν καὶ γόητα καὶ σοφιστὴν καὶ τὰ. τοιαῦτʼ ὀνομάζων. – Später, als die alte, echte Beredtsamkeit verschwunden war, kam der Sophist wieder zu Ehren und bezeichnete, ungefähr gleichbedeutend mit ῥήτωρ, den Lehrer u. Meister im prosaischen Ausdruck, der nicht sowohl des Inhalts, als der schönen Form wegen schreibt, gleichviel ob Reden, Briefe, Geschichtswerke oder Anderes, vgl. Villoison praef. ad Long.
- Ia master of oneʼs craft or art, an adept, of a diviner, Hdt.; of poets, Pind.; of the Creator, Plat.; metaph., σ. πημάτων an adept in misery, Eur.
- 2like φρόνιμος, one who is clever in matters of life, a wise man, in which sense the seven Sages are called σοφισταί, Hdt.; of Prometheus, Aesch.
- IIat Athens, a Sophist, i. e. a professor of grammar, rhetoric, politics, mathematics, such as Prodicus, Gorgias, Protagoras, Thuc., Plat., etc. At first the Sophists were held in honour; but from their loose principles they fell into ill repute, and the word came to mean,
- 2a sophist (in bad sense), a quibbler, cheat, Ar., Dem., etc.
-
…Φιλιππίδης ὁ Φιλομήλου καὶ Ἀντίμοιρος ὁ Μενδαῖος, ὅσπερ εὐδοκιμεῖ μάλιστα τῶν Πρωταγόρου μαθητῶν καὶ ἐπὶ τέχνῃ μανθάνει, ὡς σοφιστὴς ἐσόμενος. τούτων δὲ οἳ ὄπισθεν ἠκολούθουν ἐπακούοντες τῶν λεγομένων τὸ μὲν πολὺ ξένοι ἐφαίνοντο οὓς ἄγει ἐξ ἑκάστων τῶν…
Plato, Protagoras
-
…τοιοῦτον πρὸς τοῖς ἄλλοις καὶ πανοῦργον εἶναι. ἐγὼ οὖν τούτων τὴν ἐναντίαν ἅπασαν ὁδὸν ἐλήλυθα, καὶ ὁμολογῶ τε σοφιστὴς εἶναι καὶ παιδεύειν ἀνθρώπους, καὶ εὐλάβειαν ταύτην οἶμαι βελτίω ἐκείνης εἶναι, τὸ ὁμολογεῖν μᾶλλον ἢ ἔξαρνον εἶναι ·…
Plato, Protagoras
-
…σοφιστὴς γενησόμενος. σὺ δέ, ἦν δʼ ἐγώ, πρὸς θεῶν, οὐκ ἂν αἰσχύνοιο εἰς τοὺς Ἕλληνας σαυτὸν σοφιστὴν παρέχων ; νὴ τὸν Δία, ὦ Σώκρατες, εἴπερ γε ἃ διανοοῦμαι χρὴ λέγειν. ἀλλʼ ἄρα, ὦ…
Plato, Protagoras
-
…ποιεῖ λέγειν περὶ οὗπερ καὶ ἐπιστήμονα, περὶ κιθαρίσεως · ἦ γάρ ; ναί. εἶεν · ὁ δὲ δὴ σοφιστὴς περὶ τίνος δεινὸν ποιεῖ λέγειν ; δῆλον ὅτι περὶ οὗπερ καὶ ἐπίστασθαι ; εἰκός γε. τί δή ἐστιν τοῦτο…
Plato, Protagoras
-
…τοῖς καλῶς ἐρωτῶσι χαίρω ἀποκρινόμενος. Ἱπποκράτης γὰρ παρʼ ἐμὲ ἀφικόμενος οὐ πείσεται ἅπερ ἂν ἔπαθεν ἄλλῳ τῳ συγγενόμενος τῶν σοφιστῶν. οἱ μὲν γὰρ ἄλλοι λωβῶνται τοὺς νέους · τὰς γὰρ τέχνας αὐτοὺς πεφευγότας ἄκοντας πάλιν αὖ ἄγοντες ἐμβάλλουσιν εἰς…
Plato, Protagoras
-
…, ἔοικεν, ἔφη, ὦ Σώκρατες, ἐξ ὧν σὺ λέγεις. ἆρʼ οὖν, ὦ Ἱππόκρατες, ὁ σοφιστὴς τυγχάνει ὢν ἔμπορός τις ἢ κάπηλος τῶν ἀγωγίμων, ἀφʼ ὧν ψυχὴ τρέφεται ; φαίνεται γὰρ ἔμοιγε τοιοῦτός τις .…
Plato, Protagoras
-
…ἔφη, οὐκ ἀκηκόατε ὅτι οὐ σχολὴ αὐτῷ ; ἀλλʼ ὠγαθέ, ἔφην ἐγώ, οὔτε παρὰ Καλλίαν ἥκομεν οὔτε σοφισταί ἐσμεν. ἀλλὰ θάρρει · Πρωταγόραν γάρ τοι δεόμενοι ἰδεῖν ἤλθομεν · εἰσάγγειλον οὖν. μόγις οὖν ποτε ἡμῖν ἅνθρωπος…
Plato, Protagoras
-
…ἐρυθριάσας ἤδη γὰρ ὑπέφαινέν τι ἡμέρας, ὥστε καταφανῆ αὐτὸν γενέσθαι εἰ μέν τι τοῖς ἔμπροσθεν ἔοικεν, δῆλον ὅτι σοφιστὴς γενησόμενος. σὺ δέ, ἦν δʼ ἐγώ, πρὸς θεῶν, οὐκ ἂν αἰσχύνοιο εἰς τοὺς Ἕλληνας σαυτὸν σοφιστὴν…
Plato, Protagoras
-
…ὅτι περὶ οὗπερ καὶ ἐπίστασθαι ; εἰκός γε. τί δή ἐστιν τοῦτο περὶ οὗ αὐτός τε ἐπιστήμων ἐστὶν ὁ σοφιστὴς καὶ τὸν μαθητὴν ποιεῖ ; μὰ Δίʼ, ἔφη, οὐκέτι ἔχω σοι λέγειν. καὶ ἐγὼ εἶπον μετὰ τοῦτο…
Plato, Protagoras
-
…ἦν δʼ ἐγώ. τοῦ πέρι ; ὅτι μέλλεις τὴν ψυχὴν τὴν σαυτοῦ παρασχεῖν θεραπεῦσαι ἀνδρί, ὡς φῄς, σοφιστῇ · ὅτι δέ ποτε ὁ σοφιστής ἐστιν, θαυμάζοιμʼ ἂν εἰ οἶσθα. καίτοι εἰ τοῦτʼ ἀγνοεῖς, οὐδὲ ὅτῳ…
Plato, Protagoras