σοφίζω
σοφίζω, to make wise, instruct
σοφ-ίζω,
- make wise, instruct, LXX Ps. 18(19).8; τινὰ εἰς σωτηρίαν 2 Ep.Ti. 3.15.
- 2 Pass., become or be clever or skilled in a thing, c. gen. rei, ναυτιλίης σεσοφισμένος skilled in seamanship, Hes. Op. 649; Μοίσαι σεσοφισμέναι Ibyc. Oxy. 1790.23; so ἐν τοῖς ὀνόμασι σ. X. Cyn. 13.6: abs., to become or be wise, freq. in LXX, Ec. 7.24(23), al.; βέλτερος ἀλκήεντος ἔφυ σεσοφισμένος ἀνήρ Ps.-Phoc. 130.
- 3 Med., teach oneself, learn, ἐσοφίσατο ὅτι . . he became aware that . ., LXX 1 Ki. 3.8.
- II Med. σοφίζομαι, with aor. Med. and pf. Pass. (v. infr.), practise an art, Thgn. 19, IG 1(2).678; play subtle tricks, deal subtly, E. IA 744, D. 18.227, etc.; οὐδὲν σοφιζόμεσθα τοῖσι δαίμοσι we use no subtleties in dealing with the gods, E. Ba. 200; to be scientific, speculate, περὶ τὸ ὄνομα Pl. R. 509d, cf. Plt. 299b, Muson. Fr. 3 p.12 H., etc.; σοφιζόμενος φάναι to say rationalistically, Pl. Phdr. 229c; καίπερ οὕτω τούτου σεσοφισμένου though he has dealt thus craftily, D. 29.28; σοφίσασθαι πρός τι to use fraud for an end, Plb. 6.58.12; οἱ ἰητροὶ σοφιζόμενοι ἔστιν οἳ ἁμαρτάνουσι when they deal in subtleties, Hp. Fract. 1; οἱ μυθικῶς σοφ. Arist. Metaph. 1000a18, cf. HA 582a35, D. 35.56; σ. πρὸς τὸν νόμον evade it, Plu. Dem. 27.
- 2 c. acc. rei, devise cleverly or skilfully, Hdt. 2.66, 8.27, cf. 1.80; καινὰς ἰδέας σοφίζεσθαι Ar. Nu. 547; χαρίεντα καὶ σοφά Id. Av. 1401; ἀλλότρια σ. meddle with other menʼs craft, Id. Eq. 299; with internal acc., ἀνόητα σ. exercise oneʼs skill without νοῦς, Pl. Hp.Ma. 283a, cf. X. Mem. 1.2.46; ὅσα . . σοφίζονται πρὸς τὸν δῆμον Arist. Pol. 1297a14; ἀλλʼ αὐτὸ τοῦτο δεῖ σοφισθῆναι this is the very thing one must gain by craft, S. Ph. 77; οἶνον ἀπὸ τῶν φοινίκων σ. make spurious wine, Philostr. VA 2.6; πορφύραν παρὰ τῆς κόχλου Id. Her. 19.15:—Pass., σεσοφισμένοι μῦθοι craftily devised, 2 Ep.Pet. 1.16.
- b σ. νόμον evade it, Philostr. VA 2.40, cf. Ael. VH 2.41, Palaeph. 50, OGI 383.208 (Commagene, i B.C.).
- 3 c. acc. pers., deceive, τὸν Τίτον J. BJ 4.2.3; μή με σοφίζου AP 12.25 (Stat. Flacc.); τὸν δῆμον Hdn. 7.10.7; also σ. τὴν αἴσθησιν Aret. SD 1.15.
- 4 ‘counter’ by a device, σοφίζεται τὴν βίαν τοῦ μηχανήματος J. BJ 3.7.20.
σοφίζω (f. inus., ao. ἐσόφισα, pf. inus. ; pass. f. σοφισθήσομαι, ao. ἐσοφίσθην, pf. σεσόφισμαι)
1 rendre sage ou habile, acc. Spt. Ps. 19, 7 ; NT. 2 Tim. 3, 15 ; d’où au pass. devenir habile, expérimenté, Xén. Mem. 1, 2, 46 ; Plat. Hipp. ma. 283a ; σεσοφισμένος, η, ον, expérimenté, habile, Phocyl. 122 ; τινος, Hés. O. 647 ; ἔν τινι, Xén. Cyn. 13, 6, en qqe ch. ||
2 faire ou imaginer avec ruse, Soph. Ph. 77 ||
Moy. σοφίζομαι (f. -ίσομαι, ao. ἐσοφισάμην, pf. σεσόφισμαι) agir ou parler en sophiste, c. à d. user d’arguments sophistiques ou de moyens frauduleux :
1 abs. Thgn. 19 ; Eur. I.A. 744 ; Dém. 303, 19, etc. ; τινι, Eur. Bacch. 200 ; περί τι, Plat. Rsp. 509d ; πρός τι, Pol. 6, 58, 12, au sujet ou en vue de qqn ou de qqe ch. ; σ. πρὸς τὸν νόμον, Plut. Dem. 27, agir frauduleusement à l’égard de la loi ||
2 avec un acc. de chose : σ. τι, Hdt. 1, 80 ; etc. ; Ar. Nub. 547, etc., imaginer habilement qqe ch. ; τί τινι, Eur. Bacch. 200 ; τι πρός τινα, Arstt. Pol. 4, 10, 6, ruser en qqe ch. avec qqn ; p. suite, au sens trans. sophistiquer, teindre (les cheveux) acc. Clém. 262 ; altérer (la vérité) Clém. 549 ; frauder (la loi) Philstr. 92, etc. ||
3 avec un acc. de pers. : σ. τινα, Anth. 12, 25, tromper qqn ||
➳ Pf. pass. au sens pass. Hés. O. 647 ; Phocyl. 122 ; au sens moy. Dém. 853, 5 ; pl. q. pf. au sens moy. 3 sg. ἐσεσόφιστο, Hdt. 1, 80.
Étym. σοφός.
1. wijs maken, onderwijzen, act. alleen
2. med. met aor.
a. slimmigheden bedenken, scherpzinnig redeneren, slim doen, zowel positief als ongunstig;
b. met acc. v.h. inw. obj. listig bedenken
σοφίζω, Einen geschickt machen, unterrichten, ihn klug und weise machen ; im act. selten u. nur bei Sp., wie 2 Timoth. 3.15, LXX ; – pass., οὔτε τι ναυτιλίης σεσοφισμένος, οὔτε τι νηῶν, Hes. O. 649, der Schifffahrt nicht kundig ; ἀλλʼ αὐτὸ τοῦτο δεῖ σοφισθῆναι, klug erwägen, Soph. Phil. 77, kann aktivisch und passivisch genommen werden ; in andern Stellen zweifellos dep., = klug, verständig sein, reden und handeln, u. mit dem acc. der Sache, Etwas geschickt, künstlich ersinnen, verständig machen u. einrichten ; aor. med. Ar. Av. 1401 χαρίεντα ἐσοφίσω καὶ σοφά ; Eur. I.A. 744, Bacch. 200, wie Ar. Eq. 718 ; ἀλλότρια, 299 ; Her. 2.66, 8.27 ; σεσόφισμαι mit aktiv. Sinne 1.80 ; οὐκ οἶδʼ, ἅττα σοφίζει, Plat. Gorg. 497a ; περί τι, Rep. VI.509d, Polit. 299b ; im entschieden guten Sinne, τοιαῦτα καὶ ἐμελετῶμεν καὶ ἐσοφιζόμεθα, Xen. Mem. 1.2.46 ; καί περ οὕτω τούτου σεσοφισμένου, Dem. 29.28, u. öfter ; aor. med., ὁ σοφισάμενος πρὸς τὸ λῦσαι τὸν ὅρκον, Pol. 6.58.12, wie ein Sophist, listig sprechen und handeln ; πρὸς τὸν νόμον, gegen das Gesetz listig handeln, es schlau umgehen, Plut. Dem. 27 ; a.Sp., μή με σοφίζου, täusche, überliste mich nicht, Flacc. 2 (XII.25).
Strong 4679
to make wise, instruct: c. acc. pers., II Ti 3:15 (cf. Ps 18 (19):8 (Ps 118 (119):98). As depon., -ομαι;
(a) intrans., to become wise (III Ki 4:27 ( 5:11)), Ec 2:15, and freq. in Si 7:5, al.);
(b) trans., to invent, devise cleverly: pass., II Pe 1:16 (cf. κατα-σοφίζομαι).†
σοφίζω,
fut. -σω
σοφός
- Ito make wise, instruct, NTest.
- 2Pass. to be clever or skilled in a thing, c. gen., ναυτιλίης σεσοφισμένος skilled in seamanship, Hes.:—absol. to pursue wisdom, be well instructed, Xen.
- 3Mid. to teach oneself, learn, τι Xen.
- IIσοφίζομαι, as Dep., with aor1 mid. and perf. pass. to play subtle tricks, deal subtly, Theogn., Eur., etc.; οὐδὲν σοφιζόμεσθα τοῖσι δαίμοσι we argue not subtly about the gods, Eur.:—in speaking, to use sophistical arguments, to quibble, περί τι Plat.; καίπερ οὕτω τούτου σεσοφισμένου though this man has dealt thus craftily, Dem.
- 2c. acc. rei, to devise cleverly or skilfully, Hdt., Ar.; ἀλλότρια σ. to meddle with other menʼs craft, Ar.; τὸ τοῦτο δεῖ σοφισθῆναι this one must gain by craft, Soph.:—perf. part. σεσοφισμένος in pass. sense, craftily devised, NTest.
- 3c. acc. pers. to deceive, Anth.