ψάμαθος

ψᾰμᾰθ-ος, ἡ (poet., also in a Homeric paraphrase, Plu. E apud Delph. 2.393e),

• sand of the sea-shore, ἔρειπε δὲ τεῖχος Ἀχαιῶν . ., ὡς ὅτε τις ψάμαθον πάϊς ἄγχι θαλάσσης . . συνέχευε Il. 15.362; ψαμάθῳ εἰλυμένα πολλῇ Od. 14.136; ἀμφὶ χλωρὰν ψ. S. Aj. 1064; παρακτία ψ. E. IA 165 (lyr.), cf. 1054 (lyr.); παρὰ ψ. καὶ θῖνʼ ἁλός Ar. V. 1520 (lyr.): freq. in pl., νῆα . . ἐπʼ ἠπείροιο ἔρυσσαν ὑψοῦ ἐπὶ ψαμάθοις Il. 1.486; ἐπὶ ψαμάθοις ἁλίῃσι Od. 3.38, cf. 4.438; of river-sand, Il. 21.202, 319.
• • • 2 prov. of a countless multitude, ὅσα ψ. τε κόνις τε ib. 9.385: pl., grains of sand, φύλλοισιν ἐοικότες ἢ ψαμάθοισιν 2.800; ὁπόσαι ἐν θαλάσσᾳ καὶ ποταμοῖς ψάμαθοι κλονέονται Pi. P. 9.47. (Perh. formed by combining ψάμμος and ἄμαθος; similarly ἄμμος (ἅμμος) by combining ἄμαθος and ψάμμος; ἄμαθος is cogn. with Engl. sand.)

ψάμαθος, ἡ, der Sand, bei Homer niemals vom Sande des Landes, sondern immer von dem durch Gewässer benetzten ; meistens vom Sande am Meeresufer, z.B. Il. 1.486, ἐπὶ ψαμάθοις ἁλίῃσιν Od. 3.38, ἐν ψαμάθοισι ἁλίῃσιν Od. 4.438 ; vom Flußsande Il. 21.202 und 319. Der Sand des Landes heißt bei Homer ἄμαθος und κόνις und κονία. Lehrs Aristarch. ed. 2 p. 123. – Ψάμαθοι κλονέονται ἐν θαλάσσᾳ καὶ ποταμοῖς Pind. P. 9.48 ; χλωρά Soph. Aj. 1043 ; παρακτία Eur. I.A. 165 ; παρὰ ψάμαθον καὶ θῖνʼ ἁλός Ar. Vesp. 1520. – Uebh. Staub, ὀλίγῃ θῆκαν ὑπὸ ψαμάθῳ Hegesipp. 4 (VII.276); νεκύων Gaetul. 9 (IX.409). – Als Bezeichnung der unendlichen Menge, des Unzählbaren, ὅσα ψάμαθός τε κόνις τε Il. 9.385, φύλλοισιν ἐοικότες ἢ ψαμάθοισιν 2.800 ; vgl. Pind. a.a.O.

ψάμαθος

-ου, ἡ

[cf. ἄμαθος and ψάμμος.]

• • 1

    Sand : ὡς ὅτε τις ψάμαθον πάϊς

    [ἐρείπῃ] (a sand-castle) Il. 15.362 : ψαμάθῳ εἰλυμένα Od. 14.136.

    In pl. in sim. sense : αὐτόν μιν εἰλύσω ψαμάθοισιν Il. 21.319. Cf. Il. 7.462, Il. 12.31.

  • 2

    Sand as commonly occurring by the sea or by rivers, the sand, the sands : ἐπὶ ψαμάθῳ ἔθεσαν Od. 13.119.

    In pl. : νῆα ἔρυσσαν ἐπὶ ψαμάθοις Il. 1.486. Cf. Il. 21.202, Il. 23.15, 853 : Od. 3.38, Od. 4.426, 438, 539, Od. 9.546= Od. 12.5, Od. 13.284, Od. 22.387.

    The particles considered separately with reference to their number : ὅσα ψάμαθός τε κόνις τε Il. 9.385.

    In pl. : ψαμάθοισιν [ἐοικότες] Il. 2.800.

ψᾰμᾰθος

• 1sand, pebbles “χὠπόσαι ἐν θαλάσσᾳ καὶ ποταμοῖς ψάμαθοι κύμασιν ῥιπαῖς τʼ ἀνέμων κλονέονται” P. 9.47

ψάμαθος : sand, sands; to designate the strand, or the sand - hills of the shore, Od. 4.426; as simile for a countless multitude, Il. 2.800.

ψάμαθος ψάμᾰθος (ψᾰ), ἡ, poetic form of ψάμμος

• • • 1sand, sea-sand, Hom., Soph., etc.; in pl., νῆα ἐπὶ ψαμάθοις on the sands, Hom.
    • 2proverb. of a countless multitude, ὅσα ψάμαθός τε κόνις τε Il.; in pl. grains of sand, Il.