ἀναφαίνω
ἀναφαίνω, to make to give light, make to blaze up
- cause to give light, make to blaze up, ξύλα, δαΐδας Od. 18.310.
- 2 bring to light, produce, ὄφιας Hdt. 4.105.
- b show forth, make known, display, θεοπροπίας, ἀρετήν, ἐπεσβολίας, Il. 1.87, 20.411, Od. 4.159; πραπίδων καρπόν Pi. Fr. 211; κἀνέφηνεν οὐ δεδειγμένα S. Fr. 432.7; ἀ. θυσίας E. IT 466; ὀργάν Id. Ba. 538; ἄστρα X. Mem. 4.3.4; ἡμέρᾳ καὶ ἡλίῳ . . χάριν οἶδα ὅτι μοι Κλεινίαν ἀ. Id. Smp. 4.12; rarely of sound, βοὰν ἀμφ. send forth a loud cry, A. Supp. 829; ἀ. μελέων νόμους Ar. Av. 745:—in Med., νίκαν ἀνεφάνατο Pi. I. 4(3).71.
- 3 proclaim, declare, βασιλέα ἀ. τινά Id. P. 4.62; νικάσαις ἀνέφανε Κυράναν ib. 9.73, cf. N. 9.12: c. part., τοὺς πολίτας ἀγαθοὺς ὄντας ἀ. Pl. Criti. 108c: c. inf., ἀναφαίνω σε τόδε . . ὀνομάζειν I proclaim that they call thee by this name, E. Ba. 528:—Med., in Dor. form ἀμφ-, adopt as oneʼs son, Leg.Gort. 10.34, al.
- b of things, appoint, institute, ὃς τελετὰς ἀνέφηνε καὶ ὄργια IG 3.713, cf. Marm.Par. 28; νῆσον ἀ. τινὶ οἰκεῖν Philostr. Her. 19.16.
- 4 ἀναφάναντες τὴν Κύπρον having sighted . ., Act. Ap. 21.3.
- II Pass., fut. ἀναφᾰνήσομαι Ar. Eq. 950, Pl. Prm. 132a, al.; but also -φανοῦμαι Id. Plt. 289c: pf. ἀναπέφασμαι, but -πέφηνα Hdt. (v. infr.), etc.: aor. ἀνεφᾰνην Ar. V. 124:—to be shown forth, appear plainly, ἀναφαίνεται ἀστήρ Il. 11.62; ἀ. αἰπὺς ὄλεθρος ib. 174; τῇ δεκάτῃ . . ἀνεφαίνετο πατρὶς ἄρουρα Od. 10.29; τὸ Δέλτα ἐστὶ νεωστὶ ἀναπεφηνός Hdt. 2.15, cf. S. OC 1222 (lyr.), etc.; ἀ. ὁ βλάπτων A. Ch. 328.
- b reappear, Hdt. 4.195; of rivers which flow underground, Id. 6.76, 7.30; simply, spring up, ib. 198.
- 2 ἀναφανῆναι μούναρχος to be declared king, Id. 3.82; στρατηγὸς ἀ. Pl. Ion 541e; κλέπτης τις ὁ δίκαιος . . ἀναπέφανται proved to be . ., Id. R. 334a, cf. Smp. 185a; ἀ. λογογράφος ἐκ τριηράρχου from a sea-captain to come out a romancer, Aeschin. 3.173:—also c. part., ἀναπέφανται ὢν ἀγαθός Pl. R. 350c; ἀναφαίνεσθαι ἔχων, σεσωσμένοι, to be seen or found to have, to be plainly in safety, etc., Id. Sph. 233c, X. Cyr. 3.2.15, etc.
- III the Act. intr. in later Greek, ἀνέφαινεν ἕσπερος Musae. 111 (v.l.), cf. Hld. 5.22:—ἀναφῆναι is prob.f.l. for ἀναφανῆναι in Hdt. 1.165.
A tr.
I
1 c. suj. no humano, de los astros iluminar, dejar ver
ἡμέρᾳ καὶ ἡλίῳ ... χάριν οἶδα ὅτι μοι Κλεινίαν ἀναφαίνουσιν
ἄστρα
2 tard. c. suj. humano avistar
τὴν Κύπρον
II c. suj. humano o divino
1 c. compl. de cosas que arden prender, encender
ξύλα
θυσίας
2 c. compl. de acciones, rasgos de carácter, etc. mostrar, descubrir, exhibir
ποδῶν ἀρετήν
κλυτὰ ἔργα
ἐσθλά
πραπίδων καρπόν
κἀνέφηνεν οὐ δεδειγμένα
ἄταν
ὀργάν
3 c. compl. de manifestaciones orales, sobre todo de oráculos, etc. emitir, entonar, pronunciar
θεοπροπίας
ἐπεσβολίας
βοάν
(cj. βοᾶν Page)μελέων Πανὶ νόμους
Φοῖβος γὰρ περὶ τῶν ὧδ' ἀνέφηνε πόλει
ἀναφαίνω σε τόδ' ... Θήβαις ὀνομάζειν
te revelo a Tebas ... para que te invoque con este nombreἀναφαίνειν· λέγειν
4 c. compl. de cosas reveladas, ordenadas instituir
τὰ μυστήρια
τελετὰς ... καὶ ὄργια
• prescribir, ordenar
τὸ πένθος ... τοῖς πολλοῖς
τὴν Λευκὴν νῆσον ... ἀνέφηνεν Ἀχιλλεῖ καὶ Ἑλένῃ οἰκεῖν
5 c. compl. de pers. (tb. fig.) y construcción predicativa proclamar
σε βασιλέ' ἄμφανεν
τοὺς παλαιοὺς πολίτας ἀγαθοὺς ὄντας
• en v. pas. ser proclamado
μούναρχος
στρατηγός
• c. un solo ac. en cont. agonales, de pers. proclamar como vencedor
νι]ν
Κυράναν
πόλιν
• en v. med.
ἀνεφάνατο νίκαν
proclamó la victoria
6 cret. en v. med. adoptar como hijo ICr.4.72.10.34, 11.37 (Gortina V a.C.),
ὁ ἀμπανάμενος
el adoptante
III producir, alumbrar
ὄφιας ... πολλοὺς ... ἡ χώρη ἀνέφαινε
B intr. (en v. med., aor. y fut. con -η-, perf. rad.)
I
1 aparecer, mostrarse, presentarse, llegar
ἀστήρ
ὄλεθρος
ἄτη
ὁ βλάπτων
Μοῖρα
ὁ δ' ἀνεφάνη κνεφαῖος
ἄλλο ἄρα εἶδος μεγέθους
διὰ τὴν παράλογον ... σωτηρίαν ἀναφανεῖσαν
κριὸν ἐξαίφνης ἀναφανῆναι
ἀκάτιον
• aparecer, verse, divisarse
πατρὶς ἄρουρα
κάρτος δ' ἀνεφαίνετο ἔργων
• formarse
τό γε Δέλτα ... ἐστὶ ... νεωστὶ ... ἀναπεφηνός
• de ríos nacer, brotar Hdt.7.198.
2 c. pred. resultar ser, aparecer como
κλέπτης ἄρα τις ὁ δίκαιος ... ἀναπέφανται
ἐκ τριηράρχου λογογράφος
• c. part.
ὁ ... δίκαιος ἡμῖν ἀναπέφανται ὢν ἀγαθός τε καὶ σοφός
δοξαστικὴν ... ἐπιστήμην ὁ σοφιστὴς ἡμῖν ἀλλ' οὐκ ἀλήθειαν ἔχων ἀναπέφανται
ἀναφαινόμεθα σεσωσμένοι
II reaparecer
ὑπὸ γῆν ἰὸν ἀναφαίνεται ἐν τῇ θαλάσσῃ
1. act. met acc., causat.
a. laten schijnen, ontsteken:
b. laten verschijnen, tonen:
c. voortbrengen:
d. openbaren, verkondigen, bekendmaken, met dat.:
2. med.-pass., intrans., perf. meestal act. -πέφηνα
a. verschijnen, tevoorschijn komen:
b. met pred. bep. zich ontpoppen als …, … blijken te zijn:
c. weer tevoorschijn komen:
Pass. (mit dem aor. ἀνεφάνην, u. fut. pass., κακὸν ἀναφανησόμενον Antiph. 1.13 ; oft bei Plat.; doch auch fut. med., Polit. 289c, Legg. V.744a), sichtbar werden, sich zeigen, erscheinen, ἐκ νεφέων – ἀστήρ Il. 11.62 ; πατρὶς ἄρουρα Od. 10.29 ; ὄλεθρος Il. 17.244 ; ἀνεφάνη μούναρχος, er wurde plötzlich, zeigte sich als Alleinherrscher, Her. 3.82 ; vgl. 1.36 ; ἀνεφάνη δεσπότης Plat. Gorg. 484a. Vom act. kommt der aor. I. in intr. Bdtg vor, Her. 1.165 πρὶν τὸν μύδρον τοῦτον ἀναφῆναι, ehe diese Masse zum Vorschein käme (richtiger wohl als transit. zu nehmen); Mus. 111 u. Sp.; u. nur so perf. II. ἀναπέφηνα, Soph. O.C. 1225 ; Her. 2.15 ; Xen. Cyr. 3.2.7, Hell. 3.5.8 ; κονιορτὸς ἀναπέφηνε, wird so genannt, Anaxandr. Ath. VI.242d ; Plat. aber κλέπτης τις ὁ δίκαιος ἀναπέφανται, mit hervortretender passiv. Beziehung, Rep. I.334a.
[ἀνα- 6.]
Aor. infin. ἀναφῆναι Od. 4.254.
- 1
To reveal, make known Il. 1.87.
To betray, denounce Od. 4.254.
To display: ἐπεσβολίας Od. 4.159.
To make a display of: ἀρετήν Il. 20.411.
- 2
To afford light Od. 18.310.
- 3
In pass., to appear, be seen: οἷος ἀναφαίνεται ἀστήρ Il. 11.62. Cf. Od. 10.29.
Of destruction, to be manifested, come upon one Il. 11.174, Il. 17.244.
- 1
a
κλῦθί μοι ... ὁ ἀναφανεὶς ἐν Πηλουσίῳ, ἐν Ἡλίου πόλει, κατέχων ῥάβδον σιδηρᾶν
escúchame tú, el que apareció en Pelusion, en Heliópolis, sosteniendo un cetro de hierro
ὁ πρ[ὸ τ]ῶ<ν> ὅλων ἀναφανείς
tú que apareciste antes de todas las cosas
- Ito make to give light, make to blaze up, ξύλα Od.
- 2to bring to light, shew forth, display, Hom., Attic; ἀν. μελέων νόμους Ar.
- 3to proclaim, declare, βασιλέα ἀν. τινά Pind.; ἀν. πόλιν to proclaim it victor in the games, Pind.:—c. inf., ἀναφανῶ σε τόδε ὀνομάζειν I proclaim that they call thee by this name, i. e. order that thou be so named, Eur.
- 4of things, to appoint, νόμους Ar.
- 5ἀναφάναντες τὴν Κύπρον having opened, come in sight of, Cyprus, NTest.
- IIPass., with fut. mid. ἀναφανήσομαι or -φανοῦμαι: perf. ἀναπέφαμμαι, or in mid. form -πέφηνα:— to be shewn forth, come to light or into sight, appear plainly, Hom., etc.
- 2to reappear, Hdt.
- 3ἀναφανῆναι μούναρχος to be declared king, Hdt.; ἀναφαίνεσθαι σεσωσμένος to be plainly in safety, Xen.
-
…δεινός. ὡς γοῦν ὁ λόγος, ἔφη, σημαίνει. κλέπτης ἄρα τις ὁ δίκαιος, ὡς ἔοικεν, ἀναπέφανται, καὶ κινδυνεύεις παρʼ Ὁμήρου μεμαθηκέναι αὐτό · καὶ γὰρ ἐκεῖνος τὸν τοῦ Ὀδυσσέως πρὸς μητρὸς πάππον Αὐτόλυκον ἀγαπᾷ τε…
Plato, Republic
-
…, ᾧ γε ὅμοιος ἑκάτερος εἴη, τοιοῦτον καὶ ἑκάτερον εἶναι. ὡμολογοῦμεν γάρ. ὁ μὲν ἄρα δίκαιος ἡμῖν ἀναπέφανται ὢν ἀγαθός τε καὶ σοφός, ὁ δὲ ἄδικος ἀμαθής τε καὶ κακός. ὁ δὴ Θρασύμαχος ὡμολόγησε μὲν πάντα…
Plato, Republic
-
…ἐκτελέειν · αὐτῶν γὰρ ἀπωλόμεθʼ ἀφραδίῃσιν. ἐννῆμαρ μὲν ὁμῶς πλέομεν νύκτας τε καὶ ἦμαρ, τῇ δεκάτῃ δʼ ἤδη ἀνεφαίνετο πατρὶς ἄρουρα, καὶ δὴ πυρπολέοντας ἐλεύσσομεν ἐγγὺς ἐόντες · ἔνθʼ ἐμὲ μὲν γλυκὺς ὕπνος ἐπήλυθε κεκμηῶτα, αἰεὶ γὰρ…
Homer, Odyssey
-
…φρόνημα τοῦ θανόντος οὐ δαμάζει πυρὸς ἡ μαλερὰ γνάθος, φαίνει δʼ ὕστερον ὀργάς · ὀτοτύζεται δʼ ὁ θνῄσκων, ἀναφαίνεται δʼ ὁ βλάπτων. πατέρων τε καὶ τεκόντων γόος ἔνδικος ματεύει τὸ πᾶν ἀμφιλαφής ταραχθείς. κλῦθὶ νυν, ὦ…
Aeschylus, Libation Bearers
-
…με φεύγεις ; ἔτι ναὶ τὰν βοτρυώδη Διονύσου χάριν οἴνας, ἔτι σοι τοῦ Βρομίου μελήσει. οἵαν οἵαν ὀργὰν ἀναφαίνει χθόνιον γένος ἐκφύς τε δράκοντός ποτε Πενθεύς, ὃν Ἐχίων ἐφύτευσε χθόνιος, ἀγριωπὸν τέρας, οὐ φῶ τα βρότειον…
Euripides, Bacchae
-
…μετὰ παισὶ νεώτατος ἔσκε γόνοιο, καί οἱ φίλτατος ἔσκε, πόδεσσι δὲ πάντας ἐνίκα δὴ τότε νηπιέῃσι ποδῶν ἀρετὴν ἀναφαίνων θῦνε διὰ προμάχων, εἷος φίλον ὤλεσε θυμόν. τὸν βάλε μέσσον ἄκοντι ποδάρκης δῖος Ἀχιλλεὺς νῶτα παραΐσσοντος, ὅθι…
Homer, Iliad
-
…ἐγὼ λόεον καὶ χρῖον ἐλαίῳ, ἀμφὶ δὲ εἵματα ἕσσα καὶ ὤμοσα καρτερὸν ὅρκον μὴ μὲν πρὶν Ὀδυσῆα μετὰ Τρώεσσʼ ἀναφῆναι, πρίν γε τὸν ἐς νῆάς τε θοὰς κλισίας τʼ ἀφικέσθαι, καὶ τότε δή μοι πάντα νόον κατέλεξεν Ἀχαιῶν…
Homer, Odyssey
-
…ὅδʼ υἱὸς ἐτήτυμον, ὡς ἀγορεύεις · ἀλλὰ σαόφρων ἐστί, νεμεσσᾶται δʼ ἐνὶ θυμῷ ὧδʼ ἐλθὼν τὸ πρῶτον ἐπεσβολίας ἀναφαίνειν ἄντα σέθεν, τοῦ νῶι θεοῦ ὣς τερπόμεθʼ αὐδῇ. αὐτὰρ ἐμὲ προέηκε Γερήνιος ἱππότα Νέστωρ τῷ ἅμα πομπὸν ἕπεσθαι…
Homer, Odyssey
-
…αὐτοῦ. τέλος δὲ ἀπικόμενοι παρὰ τὸν Κροῖσον τῶν Μυσῶν ἄγγελοι ἔλεγον τάδε · ὦ βασιλεῦ, ὑὸς χρῆμα μέγιστον ἀνεφάνη ἡμῖν ἐν τῇ χώρῃ, ὃς τὰ ἔργα διαφθείρει. τοῦτον προθυμεόμενοι ἑλεῖν οὐ δυνάμεθα. νῦν ὦν προσδεόμεθά σευ…
Herodotus, The Histories
-
…δὲ ξύλα κάγκανα θῆκαν, αὖα πάλαι, περίκηλα, νέον κεκεασμένα χαλκῷ, καὶ δαΐδας μετέμισγον · ἀμοιβηδὶς δʼ ἀνέφαινον δμῳαὶ Ὀδυσσῆος ταλασίφρονος. αὐτὰρ ὁ τῇσιν αὐτὸς διογενὴς μετέφη πολύμητις Ὀδυσσεύς · δμῳαὶ Ὀδυσσῆος, δὴν οἰχομένοιο ἄνακτος ,…
Homer, Odyssey