ἐπιτρέπω

ἐπιτρέπ-ω, Ion. ἐπιτράπω [ᾰ] Hdt. 3.81: fut. -τρέψω; Dor. 3 pl. -τρέψοντι Pi. O. 6.21; Cret. inf. -τραψῆν GDI 5039.21,5024.12: aor. 1 -έτρεψα Il. 10.116, etc.: aor. 2 -έτραπον ib. 59: pf. -τέτρᾰφα Plb. 30.6.6:—Med., fut. -τρέψομαι (v.l. -τράψ-) Hdt. 3.155: aor. 2 -ετρᾰπόμην Od. 9.12:—Pass., fut. -τετράψομαι Pisistr. ap. D.L. 1.54: aor. 1 -ετρέφθην Antipho 4.3.5; Ion. -ετράφθην, part. -τραφθείς Hdt. 1.7: aor. 2 -ετράπην [ᾰ] Th. 5.31: pf. (v. infr. I.6):—

• prop. to turn to or towards, used by Hom. in aor. 2 Med., σοὶ .. θυμὸς ἐπετράπετο εἴρεσθαι thy mind inclined itself to ask, Od. 9.12.
• • • • b to overturn upon, τινί τι Luc. Lex. 8.
    • 2 turn over to, transfer, bequeath, παισὶν ἐπιτρέψειεν ἕκαστος κτήματʼ ἐνὶ μεγάροισι Od. 7.149.
    • 3 commit, entrust to another as trustee, guardian, or vicegerent, οἱ.. ἐπέτρεπεν οἶκον ἅπαντα 2.226; ἐπιτρέψειας ἕκαστα δμῳάων [ἐκείνῃ] ἥ τις ..ἀρίστη 15.24, cf. Il. 17.509; θεοῖσι μῦθον ἐπιτρέψαι leave it to them, Od. 22.289, cf. 19.502; so κάκοισι θῦμον ἐπιτρέπην (Aeol. inf.) Alc. 35.1; σμικραῖς ἑαυτοὺς ἐ. ἐλπίσιν E. Fr. 921; freq. in Prose, ἐ. τινὶ τὰ πρήγματα Hdt. 6.26; τὴν πόλιν Id. 4.202; Νάξον Λυγδάμι Id. 1.64; τὰ πάντα Th. 2.65; πλεῖστα τῷ ἀλογίστῳ Id. 5.99; τὴν ἀρχήν X. An. 6.1.31, etc.; also a son for education, Pl. La. 200d: c. dat. et inf., τινά τινι γερονταγωγεῖν Ar. Eq. 1098: freq. in Att., refer a legal issue to any one, τινὶ δίαιταν D. 59.45; διάγνωσις -τετράφθω τῷ ἐπιμελητῇ Pl. Lg. 936a; οἷς (attracted for ἃ) ἂν ἐπιτρέψωσιν οἱ δὲ τάξωσι, τούτοις ἐμμένειν, i.e. acquiesce in the court and abide by its decision, ib. 784c (for the constr. cf. And. 3.34 fin.).
    • 4 c. dat. only, rely upon, leave to, τοῖσιν γὰρ ἐπετράπομέν γε μάλιστα Il. 10.59; ἐπιτρέψαι δὲ θεοῖσιν Od. 21.279; ἐ. τῇ ὀλιγαρχίῃ Hdt. 3.81; ὥς οἱ (sc. ἰατρῷ) ἐπέτρεψε ib. 130: c. dat. et inf., σοὶ ἐπέτρεψεν πονέεσθαι he left it to you to work, Il. 10.116, cf. 421, Hdt. 9.10: freq. in Att., refer the matter to a person, leave it to his arbitration, Ar. Ach. 1115, V. 521, Ra. 811; τινὶ δικαστῇ to one as a judge, Th. 4.83; τῷ ἐν Δελφοῖς μαντείῳ Id. 1.28; ἐ. τῷ θεῷ περί τινος Pl. Grg. 512e, cf. Alc. 1.117e; ὑμῖν ἐπιτρέπω καὶ τῷ θεῷ κρῖναι Id. Ap. 35d; Ἀθηναίοις ἐ. περὶ σφῶν αὐτῶν πλὴν θανάτου to leave their case to the A. save as to the penalty of death, Th. 4.54; περὶ ὧν διαφερόμεθα τοῖς οἰκείοις ἐ. D. 27.1:—Pass., δίκης Λακεδαιμονίοις ἐπιτραπείσης Th. 5.31.
    • 5 Med., entrust oneself, leave oneʼs case to, τινί Hdt. 1.96; διαιτητῇ Id. 5.95, cf. X. An. 1.5.8; also, to entrust what is oneʼs own to another, Hdt. 3.155, 157.
    • 6 Pass., to be entrusted, ᾧ λαοί τʼ ἐπιτετράφαται (3 pl. pf. for ἐπιτετραμμένοι εἰσί) Il. 2.25; τῇς (sc. Ὥραις) ἐπιτέτραπται μέγας οὐρανός heavenʼs gate is committed to them (to open and to shut), 5.750, cf. Hdt. 3.142; ὑπό τινων ἐπιτρεφθῆναι (sc. ἰατρῷ), of a patient, Antipho 4.3.5: c. acc. rei, ἐπιτρέπομαί τι I am entrusted with a thing, ἐπιτραφθέντες τὴν ἀρχήν Hdt. 1.7; ἐπιτετραμμένοι τὴν φυλακήν Th. 1.126.
  • II give up, yield, Ποσειδάωνι δὲ νίκην πᾶσαν ἐπέτρεψας Il. 21.473; later ἐ. τινί c. inf., permit, suffer, Ar. Pl. 1078, Pl. Chrm. 171e, etc.: c. acc. et inf., X. An. 7.7.8; also ἐ. Θηβαίοις αὐτονόμους εἶναι Id. HG 6.3.9; οὐδενὶ ἐ. κακῷ εἶναι Id. An. 3.2.31; ἐ. ἀδικέοντι τῷ ἀδελφεῷ Hdt. 2.120; μὴ ἐ. τῷ ἀσεβοῦντι Pl. Euthphr. 5e: abs., give way, Pi. O. 6.21, Ar. Nu. 799, Pl. 915, Th. 1.71, Pl. Ap. 35b:— Pass., ἄνευ τοῦ ἐπιτραπῆναι without leave, POxy. 474.40 (ii A.D.).
  • • 2 intr., give way, οὐ μὲν ἐπέτρεπε γήραϊ λυγρῷ Il. 10.79; indulge, μὴ πάντα ἡλικίῃ καὶ θυμῷ ἐπίτρεπε Hdt. 3.36; ταις ἡδοναῖς καὶ ἐπιθυμίαις Pl. Lg. 802c; τῇ ὀργῇ D.H. 7.45.
  • III command, τὴν μὲν [τάξιν] ἐπὶ τῷ δεξιῷ ἐπέτρεψεν ἐφέπεσθαι X. An. 6.5.11: elsewh. c. dat., PLond. 3.1173.3 (ii A.D.), etc.:—Pass., ἐπετράπην ὑπὸ σοῦ POxy. 51.5 (ii A.D.).

ἐπιτρέπω, aor. ἐπέτρεψα, Hom. auch ἐπέτραπον, u. im med. nur ἐπετραπόμην, aor. I. pass. ἐπετρέφθην, ion. ἐπιτράπω, zuwenden ;
1) hingeben, übergeben, überlassen, anvertrauen, οἶκόν τινι, zur Aufsicht Einem das Haus übergeben, Od. 2.226 ; ἐπίτρεψον θεοῖσιν 19.502 ; c. inf., Τρωσὶν γὰρ ἐπιτραπέουσι φυλάσσειν Il. 10.421 ; pass., ᾧ λαοί τʼ ἐπιτετράφαται καὶ τόσσα μέμηλεν 2.25, wie Ὁραιτῇς ἐπιτέτραπται μέγας οὐρανός 5.750 ; παισὶ κτήματα, den Kindern zuwenden, hinterlassen, Od. 7.149 ; αὑτοὺς σμικραῖς ἐλπίσιν Eur. frg.; oft in Prosa, τὰ πρήγματά τινι Her. 6.26 ; ὑμῖν ἐπιτρέπω καὶ τῷ θεῷ κρῖναι περὶ ἐμοῦ Plat. Apol. 35d ; εἰ τὸ σῶμα ἐπιτρέπειν σε ἔδει τῳ Prot. 313a ; ἐπιτρέψαι τῷ θεῷ περὶ τούτων Gorg. 512e ; ἀρχήν τινι Xen. An. 5.9.31, Folgde, pass., ἰατρῷ ἐπιτρεφθείς Antiph. IV β 4 ; παρὰ τούτων Ἡρακλεῖδαι ἐπιτραφθέντες ἔσχον τὴν ἀρχήν Her. 1.7, vgl. 2.121.1 ; bes. als Statthalter übergeben, 1.64 u. oft ; οἱ ἐπιτετραμμένοι τὴν φυλακήν, denen die Wache anvertraut ist, Thuc. 1.126, wie οἱ τὰς πόλεις ἐπιτετραμμένοι Luc. Nigr. 34.
2) zulassen, einräumen, νίκην τινί Il. 21.473 ; gestatten, vergönnen, οὐκ ἄν ποτʼ ἄλλῳ τοῦτό γʼ ἐπέτρεπον ποιεῖν Ar. Plut. 1078 ; εἰ βουλοίμεθά τῳ ἐπιτρέψαι παῖδας ἄρρενας παιδεῦσαι Xen. Mem. 1.5.2 ; τινὶ χώραν διαρπάσαι An. 1.2.19 ; τούτοις ὁπότερʼ ἂν ψηφίσωνται 7.7.18 ; οὔτε τοῖς ἄλλοις ἐπιτρέπομεν ποιεῖν Plat. Charm. 171e ; Symp. 219c u. öfter ; absolut, ταῖς ἡδοναῖς καὶ ἐπιθυμίαις μὴ ἐπιτρέποντες Legg. VII.802b. Auch τινὶ κακῷ εἶναι Xen. An. 3.2.31 ; οὐδʼ αὐτοῖς Θηβαίοις ἐπετρέπετε αὐτονόμους εἶναι Hell. 6.3.9 ; ἀδικέοντι τῷ ἀδελφεῷ Her. 2.120 ; vgl. μὴ ἐπιτρέπων τῷ ἀσεβοῦντι sc. ἀσεβεῖν, Plat. Euthyphr. 5e ; c. acc. c. inf., ἡμᾶς οὐδʼ ἐναυλισθῆναι ἐπιτρέπεις Xen. An. 7.7.8, wie Ath. XIII.565f ; mit der Negation, nicht gestatten, verbieten, verhindern, ἢν δέ τις μαλακύνῃ, μὴ ἐπιτρέπετε Xen. Cyr. 3.2.5 ; Thuc. 1.71 ; σὺ δʼ ἐπέτρεπες ; du ließest es zu ? Ar. Nub. 799. – Jemandem Vollmacht geben, Jemandes Ausspruch, Entscheidung Etwas anheimstellen, ἤθελον τῷ ἐν Δελφοῖς μαντείῳ ἐπιτρέψαι Thuc. 1.28, Schol. τὴν ἐπιτροπὴν τῆς κρίσεως δοῦναι ; vgl. 4.83 ; Xen. Mem. 3.5.12 ; οἱ δικασταί, οἷς ἂν ἐπιτρέψητε Dem. 7.7 ; mit περί, Ἀθηναίοις ἐπιτρέψαι περὶ σφῶν αὐτῶν πλὴν θανάτου, sie stellten sich der Entscheidung der Athener, nur sollten diese nicht Todesstrafe verhängen dürfen, Thuc. 4.54 ; τῷ θεῷ περὶ τούτων Plat.; Dem. u. A.; περὶ τῶν ὅλων, unumschränkte Vollmacht, Pol. 1.62.3 ; τινί, Einem die Vormundschaft übertragen, Lys. bei Harp., s. Meineke IV p. 119.
3) auftragen, anbefehlen, οἷς ἂν ἐπιτρέψωσιν οἵδε καὶ τάξωσιν, τούτοις ἐμμένειν Plat. Legg. VI.784c ; τὴν τάξιν ἐπὶ τὸ δεξιὸν ἐπέτρεψεν ἐφέπεσθαι Xen. An. 6.3.11.
4) intr., wo man ἑαυτόν ergänzen kann, τοῖσιν γὰρ ἐπετράπομέν γε μάλιστα, auf diese vertrauten wir am meisten, Il. 10.59 ; ὥς οἱ ἐπέτρεψε, als er sich ihm anvertraut hatte, Her. 3.130 ; τοῖς ὅρκοις II. Hal. 7.40 ; – γήραϊ, dem Alter nachgeben, unterliegen, Il. 10.79 ; Sp., ὀργῇ Dion.Hal. 7.45 ; ἀήταις Opp. Hal. 1.350.
5) Med. sich wohin wenden, neigen, σοὶ θυμὸς ἐπετράπετο εἴρεσθαι Od. 9.12 ; – sich anvertrauen, τινί, d.i. sich an Einen als Schiedsrichter wenden, Her. 1.96, 5.95 ; ἐπίστευον αὐτῷ αἱ πόλεις ἐπιτρεπόμεναι, sich seinem Schutze anvertrauend, Xen. An. 1.9.8 ; übh. anvertrauen, τὰ ἄλλα ἐμοὶ ἐπιτράψονται Her. 3.155 ; – ἐπιτετράψεται DL. 1.54.

ἐπιτρέπω

[ἐπι- 11].

2 sing. aor. ἐπέπρεψας Il. 21.473.

3 sing. -ε Il. 10.116.

2 sing. opt. ἐπιτρέψειας Od. 15.24.

3 sing. -ειε Od. 7.149.

Imp. ἐπίτρεψον Od. 19.502.

Infin. ἐπιτρέψαι Od. 21.279, Od. 22.289.

1 pl. aor. ἐπετράπομεν Il. 10.59.

Imp. pl. ἐπιτράπετε Il. 17.509.

3 sing. aor. mid. ἐπετράπετο Od. 9.12.

3 sing. pf. pass. ἐπιτέτραπται Il. 5.750, Il. 8.394.

3 pl. ἐπιτετράφαται Il. 2.25, 62.

• • 1

    In mid., of the mind, etc., to be turned or inclined in a specified direction, to be bent or set on doing.

    With infin.: σοὶ θυμὸς ἐπετράπετο εἴρεσθαι (is set on . . .) Od. 9.12.

  • 2

    With dat.

  • • a

      To turn over, commit, entrust, leave to: ᾧ λαοὶ ἐπιτετράφαται Il. 2.25 = 62: μέντορι οἶκον Od. 2.226. Cf. Il. 5.750 = Il. 8.394, Il. 17.509: Od. 15.24, Od. 22.289.

    • b

      To leave or bequeath to: παισὶ κτήματα Od. 7.149.

    • c

      To commitor leave an indicated duty to: τοῖσι μάλιστα Il. 10.59.

    • d

      To leave it to (a person) to do: σοὶ οἴῳ πονέεσθαι Il. 10.116..

    • e

      To leave a matter to, leave oneself in the hands of: θεοῖσιν Od. 19.502, Od. 21.279.

  • 3

    With dat., to yield or give up to: Ποσειδάωνι νίκην Il. 21.473.

    To yield or give in to: γήραϊ Il. 10.79.

ἐπιτρέπω

• 1entrust c. dat. & inf., τοῖς γὰρ ἐπέτραπεν θαητὸν ἀγῶνα νέμειν O. 3.36 abs., allow, approve, μελίφθογγοι δʼ ἐπιτρέψοντι Μοῖσαι O. 6.21 c. acc. ( & dat.) τῷ] Κάδμου στρατὸν καὶ Ζεάθου πόλιν, ἀκερσεκόμα πάτερ, ἀνορέας ἐπέτρεψας ἕκατι σαόφρονος (τῷ supp. G-H: i. e. to Teneros) Pae. 9.46

ἐπιτρέπω , aor. 1 ἐπέτρεψα, aor. 2 ἐπέτραπον, imp. 2 pl. ἐπιτράφεθ, mid. aor. 2 ἐπετραπόμην, pass. perf. ἐπιτέτραμμαι, 3 pl. ἐπιτετράφαται: act., turn or give over to, commit, intrust, pass., Il. 2.25, Il. 5.750; of ‘leaving’ the victory to another, Il. 21.473; intr., ‘give up,’ ‘give in to,’ γήραϊ, Il. 10.79; mid. (met.), be inclined, θῦμός, Od. 9.12.

ἐπιτρέπω Ionic -τράπω fut. -τρέψω aor1 -έτρεψα Ionic -έτραψα aor2 -έτραπον Pass. and Mid., Ionic aor1 -ετράφθην Pass. Ionic aor1 -ετράφθην aor2 pass. -ετράπην mid. -ετραπόμην

• • Iproperly to turn towards, in aor2 mid., θυμὸς ἐπετράπετο εἴρεσθαι thy mind inclined itself to ask, Od.
  • • 2to turn over to, to commit or entrust to another as trustee, guardian, or vicegerent, Hom., Hdt., Attic; c. inf., σοὶ ἐπέτρεψεν πονέεσθαι he left it to you to work, Il.
    • 3c. dat. only, to trust to, rely upon, Hom., Hdt.: to refer the matter to a person, leave it to his judgment, Ar., Thuc.:—so in Mid. to entrust oneself, leave oneʼs case to, τινι Hdt.
    • 4Pass. to be entrusted, ᾧ λαοί τʼ ἐπιτετράφαται (3rd pl. perf. for ἐπιτετραμμένοι εἰσί) Il.; τῇς (sc. Ὥραις) ἐπιτέτραπται οὐρανός heavenʼs gate is committed to them (to open and to shut), Il.;—also c. acc. rei, ἐπιτρέπομαί τι I am entrusted with a thing, Hdt., Thuc.
  • IIto give up, yield, Ποσειδάωνι νίκην ἐπέτρεψας Il.; ἐπ. τινί c. inf. to permit, suffer, Hdt., Attic
  • • 2intr. to yield, give way, Il., Hdt.
  • IIIto command, τινὶ ποιεῖν τι Xen.