ἐπώνυμος
ἐπώνυμος, given as a name
- given as a significant name, τῷ δʼ Ὀδυσεὺς ὄνομʼ ἔστω ἐπώνυμον Od. 19.409 (cf. ὀδυσσάμενος τόδʼ ἱκάνω ib. 407); Ἀλκυόνην καλέεσκον ἐπώνυμον, οὕνεκʼ.. Il. 9.562, cf. h.Ap. 373; Κύκλωπες δʼ ὄνομʼ ἦσαν ἐπώνυμοι, οὕνεκα.. Hes. Th. 144; τῷ μὲν ἐπώνυμον ἦεν [Χρυσάωρ], ὅτʼ.. ib. 282; when the reason is omitted, the name is itself significant, Ἀρήτη δʼ ὄνομʼ ἐστὶν ἐπώνυμον (ʼthe Desiredʼ) Od. 7.54; κάρτα δʼ ὢν ἐ., πομπαῖος ἴσθι, of Hermes, A. Eu. 90; Ζεὺς ἀλεξητήριος ἐ. γένοιτο may he become a defender according to his name, Id. Th. 9, cf. 405; ἐπωνύμῳ δὲ κάρτα Πολυνείκει λέγω ib. 658; ὦ Πολύνεικες ἔφυς ἄρʼ ἐ. rightly wert thou named.., E. Ph. 1494 (anap.).
- 2 surnamed, Ἀθηναίῃ ἐ. Κραθίῃ Hdt. 5.45; πολλῶν ὀνομάτων ἐ., of Aphrodite, S. Fr. 941.2; τόδʼ ἐπώνυμον this is her proper name (sc. Αἴγλα), Isyll. 47.
- 3 freq. c. gen., named after a person or thing, ἐμοῦ δʼ.. ἐπώνυμον γένος Πελασγῶν A. Supp. 252, cf. Pr. 850, S. OC 65; ἐ. ὄρνιχος called after it, Pi. I. 6(5).53, cf. Hdt. 7.11, S. Fr. 323, Euph. 34.3; τῇ Ἀρτέμιδι, ἧς ἐστιν ἐ. ἡ φρατρία Rev.Épigr. 1.239 (Naples, ii A.D.); ἔνθεν ἔστʼ ἐ. A. Eu. 689; ἐ. δεῖπνα Θυέστου E. Or. 1008 (anap.); πόλεις ἐ. βασιλέων Plu. Comp.Thes.Rom. 4; ἐ. τοῦ θανάτου τινὸς γενέσθαι Id. Flam. 21; ἐ. ἐπί τινος Hdt. 4.184; ἔκ τινος D.P. 779; ἀπό τινος Scymn. 547: c. dat., Ὀδυσσεύς εἰμʼ ἐ. κακοῖς S. Fr. 965 (s.v.l.); πόλιν ποιεῖν ἐ. τινι Pl. Lg. 969a; φυλὴν ἐ. ἐποίησαν Ἀττάλῳ Plb. 16.25.9; ἐ. ἑαυτῷ D.H. 1.9; χῶραι ἐ. local names of places, Plb. 5.21.7; = Lat. cognomen, D.H. 5.25 codd.; τῆς πράξεως ἐ., of Mummius, i.e. Achaïcus, Plu. Mar. 1; title, D.C. 72.22. Adv. -μως by being named after, ἔκ τινος Ath. 3.121a; ἐ. τῇ γεννώσῃ χώρᾳ Dsc. 3.23.
- II Act., giving oneʼs name to a thing or person, αὐτό μοι σύ, παῖ, λαβὼν ἐ. (sc. τὸ σάκος) which gives thee thy name (of Eurysaces), S. Aj. 574; τοῦ ἐ. τῆς πόλεως Διονύσου SIG 762.13 (Dionysopolis, i B.C.).
- 2 at Athens, οἱ ἐ. (sc. ἥρωες) the heroes who gave their names to the Attic φυλαί, Decr. ap. And. 1.83, Isoc. 18.61, D. 21.103, etc.
- b ἄρχων ἐ. the first Archon, who gave his name to the current year, IG 3.81, al., Poll. 8.89; also of the Spartan Ephors, Paus. 3.11.2; of the Roman consules ordinarii, IG 14.1389i34, Hdn. 1.16.3; οἱ τὰ ἐ. ἄρξαντες App. Syr. 51; ἄρξαντα τὴν ἐ. ἀρχήν SIG 872.6 (Eleusis, ii A.D.).
1. vernoemd, genoemd naar:
2. naam gevend:
2) seinen Namen einem Andern gebend ; bes. in Athen die Heroen, nach denen die zehn von Klisthenes eingerichteten Phylen benannt sind, οἱ τῆς πόλεως ἐπώνυμοι Dem. 24.8 ; πρόσθεν τῶν ἐπωνύμων ἐκθεῖναι νόμον ib. 18, Lept. 94, denn auf dem Platze der Versammlungen der Fünfhundert standen die Bilder dieser Heroen. – Später heißt der erste Archon, nach dem das Jahr benannt wird, ἐπώνυμος, wie in Rom die Konsuln ἀρχαὶ ἐπ., Hdn. 1.16.17. – In Sparta ἔφορος ἐπώνυμος, Paus. 3.11.2.
[ἐπ-, ἐπι- 4 + ὄνυμα, Aeolic form of ὄνομα.]
Of a name, given on account of some particular circumstance: Ἀλκυόνην καλέεσκον ἐπώνυμον, οὕνεκα . . . Il. 9.562: Ἀρήτη ὄνομʼ ἐστὶν ἐπώνυμον Od. 7.54 (app. because she had been prayed for, fr. ἀρή1), Ὀδυσεὺς ὄνομʼ ἔστω ἐπώνυμον Od. 19.409 (the reason for the name being given in the preceding lines).
- 1with the name of c. gen. “καί νιν ὄρνιχος φανέντος κέκλευ ἐπώνυμον εὐρυβίαν Αἴαντα” (Herakles speaks of Aias, who is to be called after the eagle αἰετός) I. 6.53 ζαθέων ἱερῶν ἐπώνυμε πάτερ (ὁμώνυμε v. l.: i. e. Hieron, by paronomasia) fr. 105. 2.
- Igiven as a name, τῷ Ὀδυσεὺς ὄνομʼ ἐπώνυμος Odysseus is the name given him, Od.; Ἀλκυόνην καλέεσκον ἐπώνυμον Alcyone they called her by name, Il.; Ἀρήτη δʼ ὄνομʼ ἐστὶν ἐπώνυμον Arete (the Desired) is the name given her, Od.
- 2named besides, surnamed, Hdt.
- 3named after a person or thing, c. gen., Hdt., Trag.; also, ἐπ. ἐπί τινος Hdt.
- IIact. giving oneʼs name to a thing or person, ἐπώνυμον (sc. τὸ σάκος) , which gives thee thy name (of Eurysaces), Soph.
- 2at Athens, οἱ ἐπώνυμοι (sc. ἥρωες) , the heroes after whom the Attic φυλαί had their names, Dem.
- bἄρχων ἐπ. the first Archon, who gave his name to the current year.
-
…ἀρωγὰ προσταχθέντα τάς τε πυρφόρους Ἀρτέμιδος αἴγλας, ξὺν αἷς Λύκιʼ ὄρεα διᾴσσει · τὸν χρυσομίτραν τε κικλήσκω, τᾶσδʼ ἐπώνυμον γᾶς, οἰνῶπα Βάκχον εὔιον, Μαινάδων ὁμόστολον, πελασθῆναι φλέγοντʼ ἀγλαῶπι πεύκᾳ ʼπὶ τὸν ἀπότιμον ἐν θεοῖς θεόν .…
Sophocles, Oedipus Tyrannus
-
…σοι. ἔα · τί χρῆμα λεύσσω ; καὶ σὺ δὴ πόνων ἐμῶν ἥκεις ἐπόπτης ; πῶς ἐτόλμησας, λιπὼν ἐπώνυμόν τε ῥεῦμα καὶ πετρηρεφῆ αὐτόκτιτʼ ἄντρα, τὴν σιδηρομήτορα ἐλθεῖν ἐς αἶαν ; ἦ θεωρήσων τύχας ἐμὰς ἀφῖξαι καὶ συνασχαλῶν…
Aeschylus, Prometheus Bound
-
…. εἰ γὰρ θανόντι νὺξ ἐπʼ ὀφθαλμοῖς πέσοι, τῷ τοι φέροντι σῆμʼ ὑπέρκομπον τόδε γένοιτʼ ἂν ὀρθῶς ἐνδίκως τʼ ἐπώνυμον, καὐτὸς καθʼ αὑτοῦ τήνδʼ ὕβριν μαντεύσεται. ἐγὼ δὲ Τυδεῖ κεδνὸν Ἀστακοῦ τόκον τῶνδʼ ἀντιτάξω προστάτην πυλωμάτων, μάλʼ…
Aeschylus, Seven Against Thebes
-
…πολλοῖσιν γὰρ ἐγώ γε ὀδυσσάμενος τόδʼ ἱκάνω, ἀνδράσιν ἠδὲ γυναιξὶν ἀνὰ χθόνα πουλυβότειραν · τῷ δʼ Ὀδυσεὺς ὄνομʼ ἔστω ἐπώνυμον · αὐτὰρ ἐγώ γε, ὁππότʼ ἂν ἡβήσας μητρώϊον ἐς μέγα δῶμα ἔλθῃ Παρνησόνδʼ, ὅθι πού μοι κτήματʼ ἔασι…
Homer, Odyssey
-
…. τὴν δʼ αὐτοῦ κατέπυσʼ ἱερὸν μένος Ἠελίοιο, ἐξ οὗ νῦν Πυθὼ κικλήσκεται · οἳ δὲ ἄνακτα Πύθειον καλέουσιν ἐπώνυμον, οὕνεκα κεῖθι αὐτοῦ πῦσε πέλωρ μένος ὀξέος Ἠελίοιο. καὶ τότʼ ἄρʼ ἔγνω ᾗσιν ἐνὶ φρεσὶ Φοῖβος Ἀπόλλων ,…
NA, Homeric Hymns
-
…θρασυσπλάγχνως σε χρὴ λιποῦσαν αὐλῶνʼ ἐκπερᾶν Μαιωτικόν · ἔσται δὲ θνητοῖς εἰσαεὶ λόγος μέγας τῆς σῆς πορείας, Βόσπορος δʼ ἐπώνυμος κεκλήσεται. λιποῦσα δʼ Εὐρώπης πέδον ἤπειρον ἥξεις Ἀσιάδʼ ·. ἆρʼ, ὑμῖν δοκεῖ ὁ τῶν θεῶν τύραννος ἐς…
Aeschylus, Prometheus Bound
-
…ἰχθυβόλῳ Ποσειδάων μαχανᾷ, ἐπίλυσιν φόβων, ἐπίλυσιν δίδου. σύ τʼ, Ἄρης, φεῦ, φεῦ, πόλιν ἐπώνυμον Κάδμου φύλαξον κήδεσαί τʼ ἐναργῶς. καὶ Κύπρις, ἅτʼ εἶ γένους προμάτωρ, ἄλευσον · σέθεν γὰρ ἐξ αἵματος…
Aeschylus, Seven Against Thebes
-
…εὐθαρσὴς ἐμοί. τοῦ γηγενοῦς γάρ εἰμʼ ἐγὼ Παλαίχθονος ἶνις Πελασγός, τῆσδε γῆς ἀρχηγέτης. ἐμοῦ δʼ ἄνακτος εὐλόγως ἐπώνυμον γένος Πελασγῶν τήνδε καρποῦται χθόνα. καὶ πᾶσαν αἶαν, ἧς διʼ ἁγνὸς ἔρχεται Στρυμών, τὸ πρὸς δύνοντος ἡλίου…
Aeschylus, Suppliant Women
-
…ἦλθον Θησέως κατὰ φθόνον στρατηλατοῦσαι, καὶ πόλιν νεόπτολιν τήνδʼ ὑψίπυργον ἀντεπύργωσαν τότε, Ἄρει δʼ ἔθυον, ἔνθεν ἔστʼ ἐπώνυμος πέτρα, πάγος τʼ Ἄρειος · ἐν δὲ τῷ σέβας ἀστῶν φόβος τε ξυγγενὴς τὸ μὴ ἀδικεῖν σχήσει τό τʼ…
Aeschylus, Eumenides
-
…ἀστῶν τινʼ ἄλλον τῆσδε δεσπόζειν φόβης ; ἀλλʼ οὐδὲ μήν νιν ἡ κτανοῦσʼ ἐκείρατο, ἐμὴ δὲ μήτηρ, οὐδαμῶς ἐπώνυμον φρόνημα παισὶ δύσθεον πεπαμένη. ἐγὼ δʼ ὅπως μὲν ἄντικρυς τάδʼ αἰνέσω, εἶναι τόδʼ ἀγλάισμά μοι τοῦ φιλτάτου βροτῶν…
Aeschylus, Libation Bearers