ἡμιόλιος
ἡμιόλιος, containing 1.5, 150%, vessel with a bank and a half of rowers
ἡμιόλ-ιος, α, ον, hyperdor. ἁμ-, ον, (ὅλος)
- containing one and a half, half as much or as large again, Pl. Tht. 154c; περίμετρος Plb. 6.32.7; ηὔξησε τὰ δόρατα ἡμιολίῳ μεγέθει D.S. 15.44: c. gen., τὰς περόνας ἡμιολίας . . τοῦ τότε κατεστεῶτος μέτρου half as large again as . ., Hdt. 5.88; [γωνία] ἁμιόλιος τᾶς μέσας Ti.Locr. 98a; [ὁ γνήσιος ἀετὸς] ἡ. τῶν ἀετῶν Arist. HA 619a13; neut., half as much again, ἡμιόλιον οὗ πρότερον ἔφερον X. An. 1.3.21; ἡμιόλιον ὀφλέτω ὅ τι συλάσαι let him be fined half as much again as the amount he seized, IG 9(1).333.5 (Locr., v B.C.); of numbers, half as many again, ποιήσας ἡμιολίους τοὺς ναύτας ἢ πρόσθεν Plb. 10.17.12.
- II in the ratio of one and a half to one (3:2), as in musical sounds, ἡμιολίαι διαστάσεις Pl. Ti. 36a; τὸ διʼ ὀξειᾶν ἡ. Philol. 6; ἡ ἡμιολία this ratio, τὴν ἡ. τοῦ τιμήματος Pl. Lg. 956d; ἀποτίνειν τὴν φέρνην σὺν τῇ ἡ. Mitteis Chr. 280.15 (ii B.C.). Adv. -ίως Nicom. Ar. 2.20, Procl. in Ti. 2.223 D.
- III ἡμιολία ναῦς a light vessel with one and a half banks of oars, D.S. 19.65; also ἡμιολία alone, Thphr. Char. 25.2, D.S. 16.61, Mus.Belg. 14.20 (but -ίους Plb. 5.101.2, -ιον Hsch.), etc.; used by pirates, Thphr. Char. l.c.; ἡ. λῃστρικαί Arr. An. 3.2.5, etc.; expld. by δίκροτος (q.v.) ναῦς, Hsch.
- IV τροχαϊκὸς ἡ. (sc. στίχος) trochaic verse consisting of a metre and a half, Heph. 15.2.
ἡμι·όλιος, α, ον :
I formé d’un entier et demi, c. à d. d’une moitié en sus (lat. sesquialter); λόγος ἡμιόλιος, Plat. Theæt. 154c, rapport d’un et demi à un, de trois à deux, etc. ; avec le gén. ἡμ. τοῦ κατεστεῶτος μέτρου, Hdt. 5, 88, une fois et demie plus grand que la mesure antérieure ; avec ἤ : ναῦται ἡμ. ἢ πρότερον, Pol. 10, 17, 12, une fois et demie plus de matelots qu’auparavant ||
II subst.
1 ἡ ἡμιολία, quantité dans le rapport de un et demi à un, c. à d. un entier plus un demi (lat. pars sesquialtera) Plat. Leg. 956d ; ναῦς ἡμιολία, DS. 19, 65 ; ou simpl. ἡμιολία, Th. Char. 25 ; DS. 16, 61 ; Arr. An. 3, 2, 5, vaisseau léger, particul. barque de pirates avec un rang et demi de rameurs ||
2 ὁ ἡμιόλιος, barque de pirates, c. ἡμιολία, Pol. 5, 101, 2 ; ou (s. e. στίχος) vers d’une mesure et demie, Héph. 15, 2 ||
➳ Fém. dor. ἁμιόλιος [ᾱ] T. Locr. 98a.
Étym. ἡμι-, ὅλος.
ἡμιόλιος, auch 3 Endgn, Her. 5.88, anderthalb (das andere Ganze nur halb habend), z.B. 4 : 6, Plat. Theaet. 154c ; διαστάσεις, Tim. 36a, öfter ; μισθός, οὗ πρότερον ἔφερον, einhalbmal mehr als früher, Xen. An. 1.3.21, wie τῶν αἰετῶν ἡμ., anderthalbmal so groß wie, Arist. H.A. 9.32 ; ηὔ. ξησε τὰ δόρατα ἡμιολίῳ μεγέθει DS. 15.44 ; – ὁ ἡμιόλιος, Pol. 5.101.2, = ἡμιολία 2), v.l. τοὺς ἡμιόλους.
ἡμιόλιος
ἡμι-όλιος, α, ον
ὅλος
- Icontaining one and a half, half as much again, Lat. sesquialter, Plat.:—c. gen. half as large again as, half as much again as, Hdt., Xen.
- IIἡμιολία ναῦς a ship with one and a half banks of oars, Theophr.