ὑπέρχομαι
ὑπέρχομαι, to go or come under; creep up, sneak in
- go or come under, get under, c. acc., ὑπήλυθε θάμνους Od. 5.476; ὑπήλθετε δῶμʼ Ἀΐδαο 12.21; ἐπεί κε μέλαθρον ὑπέλθῃ 18.150, cf. Berl.Sitzb. l.c.; ὄφρʼ ἂν γᾶν ὑπέλθῃ A. Eu. 339 (lyr.); [ἡ μήτρα] ὅλη [τὴν κύστιν] ὑπελήλυθεν Sor. 1.7: with a Prep., ὑπὸ τὴν φορὰν τοῦ ἀκοντίου come within its range, Antipho 3.2.5; εἰς τὴν ὁδὸν τοῦ ἀκοντίου Id. 3.4.5; ὑπὸ τὸ βέλος ibid.: rarely c. dat., τοῖς στενοῖς enter (come under the mountains), Plu. Comp.Per.Fab. 2.
- II of involuntary feelings, come upon, steal over one, c. acc., Τρῶας δὲ τρόμος αἰνὸς ὑπήλυθε γυῖα Il. 7.215, 20.44; φρίκης αὐτὸν ὑπελθούσης Hdt. 6.134; ὥς μʼ ὑπῆλθέ τις φόβος S. Ph. 1231, cf. El. 1112; θαῦμά τοί μʼ ὑπέρχεται ib. 928; ὥσθʼ ἵμερός μʼ ὑπῆλθε . . E. Med. 57, cf. Philem. 79.1; οὐ γάρ τις οἶκτος σῆς μʼ ὑ. φυγῆς E. Hipp. 1089; ἐς δʼ ἄκραν δεῖμʼ ὑπῆλθε κρατὸς φόβαν, of fear causing the hair to stand up, S. OC 1465 (lyr.); ἐκ ποδῶν δʼ ἄνω ὑ. σπαραγμὸς εἰς ἄκρον κάρα A. Fr. 169; ὑπελήλυθέν τέ μου νάρκα τις ὅλον τὸ δέρμα Men. 498.
- III of persons, creep or insinuate oneself into anotherʼs good graces, fawn upon, εἶδες οἷʼ ὑπέρχεται ἡμᾶς; Ar. Eq. 269 (troch.); οἱ κριταὶ ὑ. Ἀλκιβιάδην And. 4.21; ὑ. τὰς ἀρχάς, τοὺς πολεμίους, X. Lac. 8.2, Ath. 2.14; ὑ. πάντας ἀνθρώπους καὶ δουλεύων Pl. Cri. 53e; ὑ. καὶ θεραπεύειν D. 23.8; ὑ. δώροις καὶ κολακείαις Plu. Luc. 6.
- 2 entrap, beguile, λάθρᾳ μʼ ὑπελθών S. OT 386; οἷ αὖ μʼ ὑπῆλθες Id. Ph. 1007; δόλῳ μʼ ὑπῆλθες E. Andr. 435, cf. Supp. 138, IA 67; τὸν ἄνδρα ποικίλως ὑ. ἐν λόγοισιν Ar. Eq. 459.
- IV c. acc. rei, seek by base arts, τυραννίδα Plu. Dio 7; φιλίαν D.Chr. 74.5.
- V advance slowly, of an army, X. An. 5.2.30; cf. ὑπάγω A. III.
- VI recede, give way, ὑπελθόντος τοῦ ἀέρος Arist. Cael. 295a22 (s. v.l.).
- VII of excrements, pass, Gal. 18(2).147, Orib. Eup. 1.9.10; ὑπέρχεται ῥᾳδίως, of laxative food, Gal. 6.629; also of semen, καθεύδοντι ὑπέρχεται Ruf. ap. Orib. 6.38.29.
- VIII undertake, assume, ὑπελθεῖν τοὔνομα καὶ τὸ ἔργον assume the title and the duty, Lib. Or. 49.5.
1. onder ... gaan, binnengaan,
2. zich opdringen aan,
1) daruntergehen, -kommen, hineingehen, θάμνους, δῶμα, μέλαθρα, Od. 5.476, 12.21, 18.150 ; ὄφρʼ ἂν γᾶν ὑπέλθῃ Aesch. Eum. 324 ; seltner c. dat., s. Meineke quaest. Men. p. 385 ; ὑπὸ τὸ ἀκόντιον, Antiph. 3 β 4.
2) heimlich, unvermerkt hinunter-, hineingehen, τὸ φρούριον, Parthen. 7.2 ; sich einschleichen, überkommen, beschleichen, bes. von Gemütszuständen, c. accus., Τρῶας τρόμος ὑπήλυθε γυῖα, Furcht überkam die Troer an den Gliedern, Il. 7.215, 20.44 ; ὑπέρχεταί με φόβος, θαῦμα, δέος, οἶκτος, Soph. Phil. 1215, El. 916 Eur. Hipp. 1089 ; ἵμερός μʼ ὑπῆλθε Med. 57 ; ὑπέρχεταί με φρίκη Her. 6.134 ; καί τι τῶν τότε ὑπῆλθεν αὐτὸν δειμάτων Plat. Phaedr. 251a ; Sp., einfallen, Plut. Ages. 6.
3) langsam vorgehen (vor Einem fort), Xen. An. 5.2.30.
4) sich an Jem. anschleichen, ihm schmeicheln, ihn durch Dienstbezeigungen zu gewinnen suchen, sich unterwürfig gegen Jem. bezeigen, Ἀλκιβιάδην, Andoc. 4.21 ; καὶ δουλεύων Plat. Crit. 53e ; ehren, Xen. Lac. 18.2 ; fürchten, οἱ γεωργοῦντες ὑπέρχονται τοὺς πολεμίους μᾶλλον Ath. 2.14 ; καὶ θεραπεύειν Dem. 23.8 ; Sp. – sich mit List an Einen machen, ihn angreifen, Einen betrügen, hintergehen, Soph. O.R. 386, vgl. Phil. 995 ; δόλῳ μʼ ὑπῆλθες Eur. Andr. 136 ; Ar. Eq. 269 ; – heimlich, listig wonach trachten, τυραννίδα, sich erschleichen, Plut. Dion. 7.
[ὑπ-, ὑπο- 8 11.]
3 sing. aor. ὑπήλυθε Il. 7.215, Il. 20.44: Od. 5.476.
2 pl. ὑπήλθετε Od. 12.21.
3 sing. subj. ὑπέλθῃ Od. 18.150.
To go or make one’s way under or beneath, enter.
With acc.: δοιοὺς θάμνους (slipped under them) Od. 5.476, μέλαθρον Od. 18.150. Cf. Od. 12.21.
Fig.: Τρῶας τρόμος ὑπήλυθε γυῖα (γυῖα acc. of part affected, seized their limbs) Il. 7.215=Il. 20.44.
- IDep. with aor2 and perf. act.:— to go or come under, enter, Lat. subire, c. acc., Od., Aesch.
- IIof involuntary feelings, to come upon, steal over one, c. acc., Τρῶας τρόμος ὑπήλυθε Il.; ὑπῆλθέ με φόβος Soph., etc.
- IIIof persons, to creep into anotherʼs good graces, to fawn on, cringe to, c. acc., Ar., Plat.
- 2to undermine, beguile, Soph., Eur.
- IVto advance slowly, of an army, Xen.
-
…, ἂν μή τινα λυπῇς · εἰ δὲ μή, ἀκούσῃ, ὦ Σώκρατες, πολλὰ καὶ ἀνάξια σαυτοῦ. ὑπερχόμενος δὴ βιώσῃ πάντας ἀνθρώπους καὶ δουλεύων τί ποιῶν ἢ εὐωχούμενος ἐν Θετταλίᾳ, ὥσπερ ἐπὶ δεῖπνον ἀποδεδημηκὼς εἰς Θετταλίαν ;…
Plato, Crito
-
…ἐμοὶ πόλις δωρητόν, οὐκ αἰτητόν, εἰσεχείρισεν, ταύτης Κρέων ὁ πιστός, οὑξ ἀρχῆς φίλος, λάθρᾳ μʼ ὑπελθὼν ἐκβαλεῖν ἱμείρεται, ὑφεὶς μάγον τοιόνδε μηχανορράφον, δόλιον ἀγύρτην, ὅστις ἐν τοῖς κέρδεσιν μόνον δέδορκε, τὴν τέχνην…
Sophocles, Oedipus Tyrannus
-
…κρέα πολλὰ καὶ αἴθοπα οἶνον ἐρυθρόν. ἡ δʼ ἐν μέσσῳ στᾶσα μετηύδα δῖα θεάων · σχέτλιοι, οἳ ζώοντες ὑπήλθετε δῶμʼ Ἀίδαο, δισθανέες, ὅτε τʼ ἄλλοι ἅπαξ θνῄσκουσʼ ἄνθρωποι. ἀλλʼ ἄγετʼ ἐσθίετε βρώμην καὶ πίνετε οἶνον αὖθι…
Homer, Odyssey
-
…κληδόνʼ · ἀλλά μοι γέρων ἐφεῖτʼ Ὀρέστου Στρόφιος ἀγγεῖλαι πέρι. τί δʼ ἔστιν, ὦ ξένʼ ; ὥς μʼ ὑπέρχεται φόβος. φέροντες αὐτοῦ σμικρὰ λείψανʼ ἐν βραχεῖ τεύχει θανόντος, ὡς ὁρᾷς, κομίζομεν. οἲ ʼγὼ τάλαινα ,…
Sophocles, Electra
-
…τεῖος Ἀχαιοὶ μὲν μέγα κύδανον, οὕνεκʼ Ἀχιλλεὺς ἐξεφάνη, δηρὸν δὲ μάχης ἐπέπαυτʼ ἀλεγεινῆς · Τρῶας δὲ τρόμος αἰνὸς ὑπήλυθε γυῖα ἕκαστον δειδιότας, ὅθʼ ὁρῶντο ποδώκεα Πηλεΐωνα τεύχεσι λαμπόμενον βροτολοιγῷ ἶσον Ἄρηϊ. αὐτὰρ ἐπεὶ μεθʼ ὅμιλον Ὀλύμπιοι ἤλυθον…
Homer, Iliad
-
…κέρδιον εἶναι · βῆ ῥʼ ἴμεν εἰς ὕλην · τὴν δὲ σχεδὸν ὕδατος εὗρεν ἐν περιφαινομένῳ · δοιοὺς δʼ ἄρʼ ὑπήλυθε θάμνους, ἐξ ὁμόθεν πεφυῶτας · ὁ μὲν φυλίης, ὁ δʼ ἐλαίης. τοὺς μὲν ἄρʼ οὔτʼ ἀνέμων διάη…
Homer, Odyssey
-
…ἤϊε μακρὰ βιβάς, κραδάων δολιχόσκιον ἔγχος. τὸν δὲ καὶ Ἀργεῖοι μὲν ἐγήθεον εἰσορόωντες, Τρῶας δὲ τρόμος αἰνὸς ὑπήλυθε γυῖα ἕκαστον, Ἕκτορί τʼ αὐτῷ θυμὸς ἐνὶ στήθεσσι πάτασσεν · ἀλλʼ οὔ πως ἔτι εἶχεν ὑποτρέσαι οὐδʼ ἀναδῦναι ἂψ…
Homer, Iliad
-
…ὁππότε νοστήσειε φίλην ἐς πατρίδα γαῖαν · οὐ γὰρ ἀναιμωτί γε διακρινέεσθαι ὀΐω μνηστῆρας καὶ κεῖνον, ἐπεί κε μέλαθρον ὑπέλθῃ. ὣς φάτο, καὶ σπείσας ἔπιεν μελιηδέα οἶνον, ἂψ δʼ ἐν χερσὶν ἔθηκε δέπας κοσμήτορι λαῶν. αὐτὰρ…
Homer, Odyssey
-
…γὰρ λάχος διανταία Μοῖρʼ ἐπέκλωσεν ἐμπέδως ἔχειν, θνατῶν τοῖσιν αὐτουργίαι ξυμπέσωσιν μάταιοι, τοῖς ὁμαρτεῖν, ὄφρʼ ἂν γᾶν ὑπέλθῃ · θανὼν δʼ οὐκ ἄγαν ἐλεύθερος. ἐπὶ δὲ τῷ τεθυμένῳ τόδε μέλος, παρακοπά, παραφορὰ φρενοδαλής, ὕμνος…
Aeschylus, Eumenides
-
…τοῦ τάδʼ ἤκουσας βροτῶν ; τοῦ πλησίον παρόντος, ἡνίκʼ ὤλλυτο. καὶ ποῦ ʼστιν οὗτος ; θαῦμά τοί μʼ ὑπέρχεται. κατʼ οἶκον, ἡδὺς οὐδὲ μητρὶ δυσχερής. οἴμοι τάλαινα · τοῦ γὰρ ἀνθρώπων ποτʼ ἦν τὰ πολλὰ πατρὸς…
Sophocles, Electra