ὑπερήφανος
ὑπερήφανος, overweening, arrogant, haughty
- overweening, arrogant, Hes. Th. 149, Pi., B. ll. cc., A. Pr. 405 (lyr.), Isoc. 12.196, D. 4.9, Phld. Vit. p.10 J., etc.; Κύριος ὑπερηφάνοις ἀντιτάσσεται LXX Pr. 3.34; ὑβρισταὶ καὶ ὑ. Arist. Rh. 1390b33; -ώτεροι . . καὶ ἀλογιστότεροι ib. 1391a33; οἰκίαι -ώτεραι D. 13.30. Adv., -νως ἔχειν bear oneself proudly, Pl. R. 399b, Tht. 175b; ὑ. ζῶντες living sumptuously, prodigally, Isoc. 4.152, Pl. Lg. 691a; ὀψωνεῖν . . οὐχὶ μετρίως . ., ἀλλʼ ὑ. Diph. 32.20; of a dish, ὑ. ὄζειν Alex. 261.6 (but also, insolently, brutally, μαστιγοῦν τινα prob. in PCair.Zen. 80.4 (iii B. C.)).—This sense appears in Hom. in the part. ὑπερηφανέων (q. v.).
- 2 rarely in good sense, magnificent, splendid, σοφία, ἔργον, Pl. Phd. 96a, Smp. 217e; ὑ. τι διαπραττομένη Id. Grg. 511d; ποτήρια χρυσᾶ . ., ὑπερήφανα Philippid. 27; πράξεις ὑ. τὸ μέγεθος Plu. Fab. 26; sublime, Dam. Pr. 3. Adv. -νως, ἀγωνιζόμενος Plu. Ages. 34.
1. meestal ongunstig arrogant, hoogmoedig, bruut,
2. soms pos. schitterend, subliem:
3. adv.
• adv., ὑπερηφάνως ζῶντες, im Ggstz von ταπεινῶς, Isocr. 4.152 ; vgl. Plat. Legg. III.691a ; Plut. Thes. 16 ; ὑπερηφάνως ἔχειν, übermütig sein, Plat. Theaet. 175b ; im guten Sinne, ὑπερηφάνως ἀγωνίζεσθαι, Plut. Ages. 34.
Strong 5244
showing oneself above others;
(a) in good sense (Plat., al.), pre-eminent, splendid;
(b) more freq. in had sense, and so always in Scr., arrogant, haughty, disdainful (v. Westc.
b): Ro 1:30, II Ti 3:2; διανοίᾳ καρδίας, Lk 1:51; opp. to ταπεινός (as in Pr 3:34), Ja 4:6, I Pe 5:5
(LXX).†
- 1in bad sense, overweening, arrogant, haughty, Hes., Aesch., Dem.; οἰκίαι ὑπερηφανώτεραι Dem.;—so in adv., ὑπερηφάνως ἔχειν to bear oneself haughtily, Plat.; ὑπ. ζῆν to live prodigally, Isocr.
- 2in good sense, magnificent, splendid, Plat.
-
…καὶ Οὐρανοῦ ἐξεγένοντο τρεῖς παῖδες μεγάλοι τε καὶ ὄβριμοι, οὐκ ὀνομαστοί, Κόττος τε Βριάρεώς τε Γύης θʼ, ὑπερήφανα τέκνα. τῶν ἑκατὸν μὲν χεῖρες ἀπʼ ὤμων ἀίσσοντο, ἄπλαστοι, κεφαλαὶ δὲ ἑκάστῳ πεντήκοντα ἐξ ὤμων ἐπέφυκον ἐπὶ…
Hesiod, Theogony
-
…· δακρυσίστακτα δʼ ἀπʼ ὄσσων ῥαδινὰν λειβομένα ῥέος παρειὰν νοτίοις ἔτεγξα παγαῖς · ἀμέγαρτα γὰρ τάδε Ζεὺς ἰδίοις νόμοις κρατύνων ὑπερήφανον θεοῖς τοῖς πάρος ἐνδείκνυσιν αἰχμάν. πρόπασα δʼ ἤδη στονόεν λέλακε χώρα, μεγαλοσχήμονά ἀρχαι οπρεπῆ ; ; στένουσι τὰν…
Aeschylus, Prometheus Bound
-
…τε καὶ χαυνότητα ἀνοήτου ψυχῆς ἀπαλλάττειν. ἐν ἅπασι δὴ τούτοις ὁ τοιοῦτος ὑπὸ τῶν πολλῶν καταγελᾶται, τὰ μὲν ὑπερηφάνως ἔχων, ὡς δοκεῖ, τὰ δʼ ἐν ποσὶν ἀγνοῶν τε καὶ ἐν ἑκάστοις ἀπορῶν. παντάπασι τὰ γιγνόμενα λέγεις…
Plato, Theaetetus
-
…ἑκάστοτε διαφθείρειν πρότερον, ἢ ἐν τοῖσιν δήμοις ; τὸ μὲν εἰκὸς καὶ τὸ πολύ, βασιλέων τοῦτʼ εἶναι νόσημα ὑπερηφάνως ζώντων διὰ τρυφάς. οὐκοῦν δῆλον ὡς πρῶτον τοῦτο οἱ τότε βασιλῆς ἔσχον, τὸ πλεονεκτεῖν τῶν τεθέντων νόμων ,…
Plato, Laws
-
…πρῶτον μέν, τὸ λεγόμενον, οἶνος ἄνευ τε παίδων καὶ μετὰ παίδων ἦν ἀληθής, ἔπειτα ἀφανίσαι Σωκράτους ἔργον ὑπερήφανον εἰς ἔπαινον ἐλθόντα ἄδικόν μοι φαίνεται. ἔτι δὲ τὸ τοῦ δηχθέντος ὑπὸ τοῦ ἔχεως πάθος κἄμʼ ἔχει. φασὶ…
Plato, Symposium
-
…ἔφη, ὦ Κέβης, νέος ὢν θαυμαστῶς ὡς ἐπεθύμησα ταύτης τῆς σοφίας ἣν δὴ καλοῦσι περὶ φύσεως ἱστορίαν · ὑπερήφανος γάρ μοι ἐδόκει εἶναι, εἰδέναι τὰς αἰτίας ἑκάστου, διὰ τί γίγνεται ἕκαστον καὶ διὰ τί ἀπόλλυται καὶ διὰ…
Plato, Phaedo
-
…ἢ τοὐναντίον ἄλλῳ δεομένῳ ἢ διδάσκοντι ἢ μεταπείθοντι ἑαυτὸν ἐπέχοντα, καὶ ἐκ τούτων πράξαντα κατὰ νοῦν, καὶ μὴ ὑπερηφάνως ἔχοντα, ἀλλὰ σωφρόνως τε καὶ μετρίως ἐν πᾶσι τούτοις πράττοντά τε καὶ τὰ ἀποβαίνοντα ἀγαπῶντα. ταύτας δύο ἁρμονίας…
Plato, Republic
-
…τὰ Πολυκράτους χρήματα Ἰσμηνίας ὁ Θηβαῖος, ἀλλὰ τῇ αὑτοῦ σοφίᾳ κτησάμενος καὶ ἐπιμελείᾳ, ἔπειτα καὶ τὰ ἄλλα οὐχ ὑπερήφανος δοκῶν εἶναι πολίτης οὐδὲ ὀγκώδης τε καὶ ἐπαχθής, ἀλλὰ κόσμιος καὶ εὐσταλὴς ἀνήρ · ἔπειτα τοῦτον εὖ ἔθρεψεν καὶ…
Plato, Meno
-
…ἐσχάτων κινδύνων, ὥσπερ ἡ ῥητορική. καὶ αὕτη μὲν προσεσταλμένη ἐστὶν καὶ κοσμία, καὶ οὐ σεμνύνεται ἐσχηματισμένη ὡς ὑπερήφανόν τι διαπραττομένη, ἀλλὰ ταὐτὰ διαπραξαμένη τῇ δικανικῇ, ἐὰν μὲν ἐξ Αἰγίνης δεῦρο σώσῃ, οἶμαι δύʼ ὀβολοὺς ἐπράξατο…
Plato, Gorgias
-
…παρόντα, δεικνὺς ὑπὸ τὴν ὄψιν τὸν Περσέα, μήτε μεγαλαυχεῖν ἐπὶ τοῖς κατορθώμασι παρὰ τὸ δέον μήτε βουλεύεσθαι μηδὲν ὑπερήφανον μηδʼ ἀνήκεστον περὶ μηδενός, μήτε καθόλου πιστεύειν μηδέποτε ταῖς παρούσαις εὐτυχίαις · ἀλλʼ ὅτε μάλιστά τις κατορθοίη κατὰ τὸν…
Polybius, Histories