σοφίζω

σοφ-ίζω,

• make wise, instruct, LXX Ps. 18(19).8; τινὰ εἰς σωτηρίαν 2 Ep.Ti. 3.15.
• • • 2 Pass., become or be clever or skilled in a thing, c. gen. rei, ναυτιλίης σεσοφισμένος skilled in seamanship, Hes. Op. 649; Μοίσαι σεσοφισμέναι Ibyc. Oxy. 1790.23; so ἐν τοῖς ὀνόμασι σ. X. Cyn. 13.6: abs., to become or be wise, freq. in LXX, Ec. 7.24(23), al.; βέλτερος ἀλκήεντος ἔφυ σεσοφισμένος ἀνήρ Ps.-Phoc. 130.
    • 3 Med., teach oneself, learn, ἐσοφίσατο ὅτι . . he became aware that . ., LXX 1 Ki. 3.8.
  • II Med. σοφίζομαι, with aor. Med. and pf. Pass. (v. infr.), practise an art, Thgn. 19, IG 1(2).678; play subtle tricks, deal subtly, E. IA 744, D. 18.227, etc.; οὐδὲν σοφιζόμεσθα τοῖσι δαίμοσι we use no subtleties in dealing with the gods, E. Ba. 200; to be scientific, speculate, περὶ τὸ ὄνομα Pl. R. 509d, cf. Plt. 299b, Muson. Fr. 3 p.12 H., etc.; σοφιζόμενος φάναι to say rationalistically, Pl. Phdr. 229c; καίπερ οὕτω τούτου σεσοφισμένου though he has dealt thus craftily, D. 29.28; σοφίσασθαι πρός τι to use fraud for an end, Plb. 6.58.12; οἱ ἰητροὶ σοφιζόμενοι ἔστιν οἳ ἁμαρτάνουσι when they deal in subtleties, Hp. Fract. 1; οἱ μυθικῶς σοφ. Arist. Metaph. 1000a18, cf. HA 582a35, D. 35.56; σ. πρὸς τὸν νόμον evade it, Plu. Dem. 27.
  • • 2 c. acc. rei, devise cleverly or skilfully, Hdt. 2.66, 8.27, cf. 1.80; καινὰς ἰδέας σοφίζεσθαι Ar. Nu. 547; χαρίεντα καὶ σοφά Id. Av. 1401; ἀλλότρια σ. meddle with other menʼs craft, Id. Eq. 299; with internal acc., ἀνόητα σ. exercise oneʼs skill without νοῦς, Pl. Hp.Ma. 283a, cf. X. Mem. 1.2.46; ὅσα . . σοφίζονται πρὸς τὸν δῆμον Arist. Pol. 1297a14; ἀλλʼ αὐτὸ τοῦτο δεῖ σοφισθῆναι this is the very thing one must gain by craft, S. Ph. 77; οἶνον ἀπὸ τῶν φοινίκων σ. make spurious wine, Philostr. VA 2.6; πορφύραν παρὰ τῆς κόχλου Id. Her. 19.15:—Pass., σεσοφισμένοι μῦθοι craftily devised, 2 Ep.Pet. 1.16.
    • • b σ. νόμον evade it, Philostr. VA 2.40, cf. Ael. VH 2.41, Palaeph. 50, OGI 383.208 (Commagene, i B.C.).
    • 3 c. acc. pers., deceive, τὸν Τίτον J. BJ 4.2.3; μή με σοφίζου AP 12.25 (Stat. Flacc.); τὸν δῆμον Hdn. 7.10.7; also σ. τὴν αἴσθησιν Aret. SD 1.15.
    • 4 ‘counter’ by a device, σοφίζεται τὴν βίαν τοῦ μηχανήματος J. BJ 3.7.20.

σοφίζω, Einen geschickt machen, unterrichten, ihn klug und weise machen ; im act. selten u. nur bei Sp., wie 2 Timoth. 3.15, LXX ; – pass., οὔτε τι ναυτιλίης σεσοφισμένος, οὔτε τι νηῶν, Hes. O. 649, der Schifffahrt nicht kundig ; ἀλλʼ αὐτὸ τοῦτο δεῖ σοφισθῆναι, klug erwägen, Soph. Phil. 77, kann aktivisch und passivisch genommen werden ; in andern Stellen zweifellos dep., = klug, verständig sein, reden und handeln, u. mit dem acc. der Sache, Etwas geschickt, künstlich ersinnen, verständig machen u. einrichten ; aor. med. Ar. Av. 1401 χαρίεντα ἐσοφίσω καὶ σοφά ; Eur. I.A. 744, Bacch. 200, wie Ar. Eq. 718 ; ἀλλότρια, 299 ; Her. 2.66, 8.27 ; σεσόφισμαι mit aktiv. Sinne 1.80 ; οὐκ οἶδʼ, ἅττα σοφίζει, Plat. Gorg. 497a ; περί τι, Rep. VI.509d, Polit. 299b ; im entschieden guten Sinne, τοιαῦτα καὶ ἐμελετῶμεν καὶ ἐσοφιζόμεθα, Xen. Mem. 1.2.46 ; καί περ οὕτω τούτου σεσοφισμένου, Dem. 29.28, u. öfter ; aor. med., ὁ σοφισάμενος πρὸς τὸ λῦσαι τὸν ὅρκον, Pol. 6.58.12, wie ein Sophist, listig sprechen und handeln ; πρὸς τὸν νόμον, gegen das Gesetz listig handeln, es schlau umgehen, Plut. Dem. 27 ; a.Sp., μή με σοφίζου, täusche, überliste mich nicht, Flacc. 2 (XII.25).

σοφίζω, fut. -σω σοφός

• • Ito make wise, instruct, NTest.
  • • 2Pass. to be clever or skilled in a thing, c. gen., ναυτιλίης σεσοφισμένος skilled in seamanship, Hes.:—absol. to pursue wisdom, be well instructed, Xen.
    • 3Mid. to teach oneself, learn, τι Xen.
  • IIσοφίζομαι, as Dep., with aor1 mid. and perf. pass. to play subtle tricks, deal subtly, Theogn., Eur., etc.; οὐδὲν σοφιζόμεσθα τοῖσι δαίμοσι we argue not subtly about the gods, Eur.:—in speaking, to use sophistical arguments, to quibble, περί τι Plat.; καίπερ οὕτω τούτου σεσοφισμένου though this man has dealt thus craftily, Dem.
  • • 2c. acc. rei, to devise cleverly or skilfully, Hdt., Ar.; ἀλλότρια σ. to meddle with other menʼs craft, Ar.; τὸ τοῦτο δεῖ σοφισθῆναι this one must gain by craft, Soph.:—perf. part. σεσοφισμένος in pass. sense, craftily devised, NTest.
    • 3c. acc. pers. to deceive, Anth.