ταμίας

τᾰμῐ-ας, Ep. and Ion. τᾰμ-ίης, ου (rarely ταμία IG ΙΙ(2).287B 100 (Delos, iii B.C.), 42(1).77.14 (Epid., ii B.C.)), ὁ: old Att. dat. pl. ταμίᾱσιν ib. 12.232.3, 237.56: Aeol. τομίαις dub. in Alc. 87 (ταμίαις acc. to Gramm. in PBouriant 8.16):—

• prop. one who carves and distributes, dispenser, steward, ταμίαι παρὰ νηυσὶν ἔσαν, σίτοιο δοτῆρες Il. 19.44, cf. Ar. V. 613 (anap.), Ostr.Bodl. i 304 (ii B.C.); τ. ἀνδράσι πλούτου Pi. O. 13.7 (pl.).
• • • 2 of Zeus, as the dispenser of all things to men, Ζεύς, ὅς τʼ ἀνθρώπων τ. πολέμοιο τέτυκτο Il. 4.84; τ. ἀγαθῶν τε κακῶν τε Poet. ap. Pl. R. 379e; οὐκ ἔστιν πλὴν Διὸς οὐδεὶς τῶν μελλόντων τ. S. Fr. 590.4 (anap.); Ζῆνα, ὃς ὅρκων θνατοῖς τ. νενόμισται controller, E. Med. 170 (anap.); τῶν ὄμβρων καὶ τῶν αὐχμῶν τοῖς ἄλλοις ὁ Ζεὺς τ. ἐστίν Isoc. 11.13; also τ. ἀνέμων, of Aeolus, Od. 10.21 (hence of the lungs, τῶν πνευμάτων τῷ σώματι τ. Pl. Ti. 84d): freq. in Pi., of kings or persons in authority, controller, director, τ. Κυράνας, Σπάρτας, P. 5.62, N. 10.52; τ. κώμων master of the revels, I. 6(5).57; τ. Διός steward or priest of Zeus, O. 6.5; ταμίαι Μοισᾶν, i.e. poets, Fr. 1; οἶκος τ. στεφάνων that hath store of crowns, N. 6.26; also ἳν δʼ αὐτῷ θανάτου τ. Hes. Fr. 11; γνώμης τ. (fort. γλώσσης) one that is master of his judgement, Thgn. 504; ἀμφοτέρων (sc. νοῦ καὶ γλώσσης) Id. 1186; [φιλότητος] Id. 1242; ἅμα τῆς τε ἐπιθυμίας καὶ τῆς τύχης . . τ. γενέσθαι controller both of his desire and of fortune, Th. 6.78; τ. τριαίνης, of Poseidon, Ar. Nu. 566 (lyr.); ἁλὸς ταμίαι lords of the sea, Critias 2.12: abs., τὸν τ. Ἴακχον S. Ant. 1154 (lyr.).
  • II in Prose, controller of receipts and expenditure, treasurer, paymaster, τ. τῶν βασιλέος χρημάτων Hdt. 2.121.αʹ, cf. X. HG 3.1.27; τ. τοῦ ἱροῦ controller of the sacred treasure in the citadel of Athens, Hdt. 8.51; τ. τῆς θεοῦ Pl. Lg. 774b, Decr. ap. And. 1.77; τ. τῶν τῆς θεοῦ Lex ap. D. 43.71: abs., Lys. 9.6, Arist. Pol. 1321b33; οἱ τῶν τῆς Ἀθηναίας τ. IG 1(2).91.18; ταμίαι ἱερῶν χρημάτων τῆς Ἀθηναίας ib. 304.2; ὁ τ. τοῦ δήμου ib. 2(2).102.12, etc.; βουλῆς ταμίαι ib. 223C 7: freq. in other Greek states, SIG 249.9 (Delph., iv B.C.), etc.; παρὰ ταμιῶν Ἁλικαρνασσέων PCair.Zen. 36.25 (iii B.C.), cf. 317 (a). 17 (iii B.C.); τὸν ἐκ τοῦ ζυτοπωλίου τ. ib. 202.2 (iii B.C.).
  • • 2 = Lat. quaestor, SIG 700.4 (Lete, ii B.C.), D.H. 5.34, Plu. Publ. 12, etc.

ταμίας, ὁ, ep. u. ion. ταμίης, heteroklitischer dat. plur. ταμίᾱσι, Inscr. att. 137 ff.; vgl. Böckh Staatshaush. II p. 276 ; eigtl. der Vorschneider, der Jedem seinen Teil zumißt, zuwägt ; Haushalter, Wirtschafter, Schaffner ; ταμίαι, σίτοιο δοτῆρες, Il. 19.44 ; übh. Jeder, der irgendwomit schaltet u. waltet, Anordner, Gebieter, Ζεύς, ὅς τʼ ἀνθρώπων ταμίης πολέμοιο τέτυκται, 4.84, 19.224 ; κεῖνον γὰρ ταμίην ἀνέμων ποίησε Κρονίων, ἠμὲν παυέμεναι ἠδʼ ὀρνύμεν ὅνκʼ ἐθέλῃσιν, Od. 10.21 ; Κυράνας, Beherrscher, Pind. P. 5.58 ; ἀγώνων, N. 10.52, u. öfter, wie Soph. Ant. 1154 den Bacchus nennt ; ὅρκων, Eur. Med. 170 ; νεοχμῶν μύθων, Troad. 231, u. öfter ; τριαίνης, Poseidon, Ar. Nub. 558 ; ταμίης γνώμης, der seines Verstandes mächtig ist, ihn in seiner Gewalt hat, Theogn. 504 ; Κᾶρες ἁλὸς ταμίαι, die Herren des Meeres, Critias bei Ath. I.28 ; sp.D., κανόνα ταμίην γραμμῆς Paul.Sil. 50 (VI.64), u. öfter in der Anth. Auch in Prosa, τ. ἐπιθυμίας καὶ τύχης, Thuc. 6.78 ; ὁ τῶν πνευμάτων τῷ σώματι ταμίας πλεύμων, Plat. Tim. 84d. – Bes. Schatzmeister, Rendant ; τοῦ ἱροῦ, Verwalter des Tempelschatzes auf der Burg in Athen, Her. 8.51 ; Plat. Legg. VI.759e ; τῆς θεοῦ, Dem. 43.71 im Gesetz ; vgl. Hermann Staatsalterth. §.151.7 ; in Rom der Quästor, Plut. Poplic. 12 u. sonst.

τᾰμῐας (-ίας, -ίᾳ, -ίαν; -ίαι.)

• 1overseer, guardian, master εἰ δʼ εἴη μὲν Ὀλυμπιονίκας, βωμῷ τε μαντείῳ ταμίας Διὸς ἐν Πίσᾳ O. 6.5 πολλῶν ταμίας ἐσσί (sc. Ἱέρων) P. 1.88 ὄφρα μὴ ταμίᾳ Κυράνας ἀτελὴς γένοιτο μαντεύμασιν (sc. Βάττος) P. 5.62 εὐρυχόρου ταμίαι Σπάρτας (οἱ Διόσκουροι) N. 10.52 Φυλακίδᾳ γὰρ ἦλθον, ὦ Μοῖσα, ταμίας Πυθέᾳ τε κώμων I. 6.57 ταμίαι τε σοφοὶ Μοισᾶν ἀγωνίων τʼ ἀέθλων (the Aiginetans) I. 9.7 ]τι ταμίας[ Δ. 3. 23. met., ἕτερον οὔ τινα οἶκον ἀπεφάνατο πυγμαχία <πλεόνων> ταμίαν στεφάνων N. 6.26

ταμίας τᾰμίας, Ionic -ίης, ου, ὁ, τέμνω

• • Ione who carves and distributes, a dispenser, Il., Pind., Ar.:—of Zeus, as the dispenser of all things to men, Il.; so Aeolus is τ. ἀνέμων Od.:—of kings or rulers, a controller, director, Pind.; τ. κώμων master of the revels, Pind.; τ. Διός the priest of Zeus, Pind.: τ. Μοισᾶν, i. e. a poet, Pind.; οἶκος τ. στεφάνων that hath store of crowns, Pind.; τῆς τε ἐπιθυμίας καὶ τῆς τύχης τ. controller both of his desire and of fortune, Thuc.; τ. τριαίνης, of Poseidon, Ar.
  • IIin Prose, a controller of payments, treasurer, Hdt.; τ. τοῦ ἱροῦ the controller of the sacred treasure in the citadel of Athens, Hdt.
  • • 2at Rome, the quaestor, Plut.