ὑβρίζω

ὑβρίζω, Od. 18.381, etc., Dor. -ίσδω Theoc. 14.9: fut. Att. -ιῶ D. 21.221, (ἐν-) prob. in Ar. Th. 720 (-ίσεις cod. R): aor. ὕβρισα Hdt. 6.87, S. Aj. 560, etc.: pf. ὕβρικα Ar. Lys. 400, D. 21.128: plpf. ὑβρίκειν Id. 3.14:—Med., fut. ὑβριοῦμαι Ar. Ec. 666 (anap.):—Pass., fut. ὑβρισθήσομαι D. 21.222: aor. ὑβρίσθην S. Aj. 367, Pl. Lg. 885a: pf. ὕβρισμαι E. Cyc. 665, etc.: (ὕβρις):—

• wax wanton, run riot, in the use of superior strength or power, or in sensual indulgence, ὑβρίζοντες ὑπερφιάλως δοκέουσι δαίνυσθαι κατὰ δῶμα Od. 1.227; ὑβρίζοντες ἀτάσθαλα μηχανόωνται 3.207, 17.588; ἀλλὰ μάλʼ ὑβρίζεις 18.381; ὁππότʼ ἀνὴρ ἄδικος καὶ ἀτάσθαλος . . ὑβρίζῃ πλούτῳ κεκορημένος Thgn. 751; ἐνταῦθα νῦν ὕβριζε A. Pr. 82, cf. S. Ant. 480, etc.; esp. of lust, X. Mem. 2.1.30; opp. σωφρονεῖν, Id. Cyr. 8.1.30, Antipho 4.4.2.
• • • 2 of over-fed asses, neigh or bray and prance about, ὑβρίζοντες οἱ ὄνοι ἐτάρασσον τὴν ἵππον Hdt. 4.129; of horses, X. Cyr. 7.5.62; of elephants, Ael. NA 10.10.
    • 3 of plants, run riot, grow rank and luxuriant, Thphr. HP 2.7.6, CP 3.15.4.
    • 4 metaph., of a river that swept away and drowned a horse, Hdt. 1.189; so γῆ ὕβριστο had been carried away by river-floods, Emp. (?)154.
  • II trans., ὑ. τινά treat him despitefully, outrage, insult, maltreat, ἡμέας ὑβρίζοντες ἀτάσθαλα μηχανόωντο (v. infr. 2) Il. 11.695; ὑ. τοὺς ὑβρίζοντας χρεών A. Pr. 970; ὑ. γυναῖκα τὴν ἑαυτοῦ And. 4.15; με, ἐμέ, S. Ant. 840 (lyr.), Lys. 1.4; τὰς νήσους Isoc. 8.99: more freq. (esp. in Prose) ὑ. εἴς τινα(ς) commit an outrage upon or towards him (them), E. Ph. 620 (troch.), Hipp. 1073, Ar. Pl. 899; ὑ. εἰς (dub. l.) τοὺς θεούς Id. Nu. 1506; εἰς σὲ καὶ τὴν σὴν γυναῖκα Lys. 1.16; εἰς τὰς πατρίδας Isoc. 4.111; εἰς ταύτην τὴν παροιμίαν Pl. Smp. 174b (acc. to Luc. Sol. 10, ὑ. τινά was to do one a personal injury, ὑ. εἴς τινα to injure that which belongs to one; but the distinction was not observed): also ὑ. ἐν κακοῖσιν A. Ag. 1612, cf. S. Aj. 1151.
  • • 2 freq. c. acc. cogn., ὑ. ὕβριν A. Supp. 880 (lyr.); ὕβρεις E. Ba. 247; ὕβριν ἐς ἡμᾶς ὑ. Id. IA 961, cf. Heracl. 18; ὕ. ὑβρίζεις ἐπὶ θανοῦσι τοῖς ἐμοῖς Id. HF 708; ὕβρεις ἃς κατὰ τὴν ἀγορὰν ὕβριζεν D. 22.68: with neut. Adj., ὑ. τάδε commit these outrages, Hdt. 3.118; ὑ. τἄλλα Ar. Lys. 400; ὅσα περὶ θεοὺς ὑ. τις Pl. Lg. 885b, cf. 761e: and with other Nouns, τῶν ἀδικημάτων . ., τῶν ἐς Ἀθηναίους ὕβρισαν Hdt. 6.87 (so prob. θεοὶ τεισαίατο λώβην, ἣν οἵδʼ ὑβρίζοντες ἀτάσθαλα μηχανόωνται (v. supr. II.1) Od. 20.170): and c. dupl. acc., τοιαῦτα ὑ. τινά S. El. 613; τίνος δέ σʼ οὕνεχʼ ὕβρισʼ Αἴγισθος τάδε; E. El. 266, cf. Pl. Smp. 222a, X. An. 6.4.2, Cyr. 5.2.28:—Pass., ὕβριν ὑβρισθείς E. Ba. 1297, cf. D. 23.121; τάλαινʼ ἐγὼ τῆς ὕβρεος ἧς ὑβρίζομαι Ar. Pl. 1044; ὧν δʼ εἰς τὸ σῶμα ὑβρίσθαι φημί D. 21.25.
    • 3 in legal sense, commit a physical outrage on one (cf. ὕβρις II.2,3), Lys. 14.26, 24.18, Fr. 44, D. 21.6 (Pass.), etc.; so later, ἐμὲ δέ, ἐὰν δύνῃ, καὶ ὕβριζε καὶ ἄπαγε PCair.Zen. 454.9 (iii B. C.), cf. PEnteux. 79.7, al. (iii B. C.); γυναῖκες καὶ παῖδες ὑβρίζονται Th. 8.74; ὑβρισθῆναι βίᾳ Pl. Lg. 874c; τὰς γνάθους ὑβρισμένη mauled on the cheeks, Ar. Th. 903; ὑβριζομένους ἀποθανεῖν to die of ill-treatment, X. An. 3.1.13; ὑβρίσθαι to be mutilated, of eunuchs, Id. Cyr. 5.4.35: of acts, τὰ ὑβρισμένα outrages, Lys. 3.7.
    • 4 pf. part. Pass., of things, arrogant, ostentatious, σημεῖʼ ἔχων ὑβρισμένα E. Ph. 1112; στολὴ οὐδέν τι ὑβρισμένη X. Cyr. 2.4.5.

ὑβρίζω, fut. ὑβριῶ, bei Ar. Eccl. 666 auch ὑβριεῖται in ders. Bdtg,
1) intr., übermütig, frech sein, reden, handeln, freveln ; ὑβρίζοντες ὑπερφιάλως δοκέουσιν δαίνυσθαι κατὰ δῶμα, Od. 1.227 ; οἵ τέ μοι ὑβρίζοντες ἀτάσθαλα μηχανόωνται, 3.207 ; ἀλλὰ μάλʼ ὑβρίζεις, καί τοι νόος ἐστὶν ἀπηνής, 18.381, u. öfter ; Tragg., z.B. ἐνταῦθα νῦν ὕβριζε Aesch. Prom. 82 ; – εἰς τοὺς θεούς, Ar. Nub. 1489 ; Eur. Hec. 1257 u. öfter ; εἰς τὴν πατρίδα, Isocr. 4.111 ; εἰς τὴν πόλιν, Dem. 59.107 ; Lys. 20.3 ; εἰς παῖδα, Aesch. 1.15 (s. unten 2 u. ὕβρις); vgl. Dem. 21.47 ; Sp., wie Plut. Sol. 11, der auch πρός τινα verbindet ; ὅσα λόγῳ καὶ ὅσα ἔργῳ περὶ θεοὺς ὑβρίζει τις λέγων ἢ πράττων, Plat. Legg. X.885b ; Symp. 174b. – Ueberh. im Ggstz von σωφρονεῖν, wie Xen. Cyr. 8.1.30 ; seinen Lüsten und Begierden sich zügellos hingeben, über das rechte Maß hinausgehen in Worten u. Werken ; bes. von jedem aus Ueberfluß u. Uebermacht entspringenden Uebermut u. der damit verbundenen Hoffart u. Verachtung göttlicher und menschlicher Rechte. – Auch von Tieren, die sich unbändig gebehrden, weil ihnen zu wohl ist, von stößigen Ochsen, ausschlagenden Pferden, springenden Eseln u. dgl.; Her. 4.129 ; Xen. Cyr. 7.5.62 ; VLL erkl. σκιρτᾶν ; vgl. Koen Greg. p. 542. – Selbst von leblosen Dingen, z.B. vom üppigen Treiben der Pflanzen, vom Gähren des Weins, Ael. H.A.; vom Uebertreten der Ströme, z.B. bei Her. 1.189, wo es einem heiligen Pferde den Untergang bringt.
2) trans., Einen übermütig, frech behandeln, ihn mißhandeln (εἴς τινα u. τινὰ ὑβρίζειν unterscheidet Luc. Soloec. 10); ἡμέας ὑβρίζοντες, Il. 11.695, wie Od. 20.370 ; Aesch. Prom. 972 ; Soph. οὔτοι σʼ Ἀχαιῶν, οἶδα, μήτις ὑβρίσῃ στυγναῖσι λώβαις, Aj. 557 ; Eur. Or. 436 u. öfter ; u. in Prosa : Lys. 1.4 ; ὡραῖον ὄντα, 14.26, von sinnlicher Ausschweifung, schänden, vgl. das Gesetz Aesch. 1.15 u. ὕβρις ; auch der accus. der Sache, des Frevels, den man verübt, ὕβριν ὑβρίζειν, Eur. Suppl. 528 u. öfter ; ὕβριζʼ ὑβρισμοὺς οὐκ ἐναισίους ἐμοί, Aesch. frg. 166 ; ὕβριν ὑβρίζειν εἰς τοὺς οἰκέτας, Plat. Legg. VI.777d ; ὑβρίσας τάδε, Her. 3.118 ; ἀδικήματα ὑβρίζειν εἴς τινα, 6.87 ; πρός τινα, Dem.; daher auch mit doppeltem accus., Soph. ἥτις τοιαῦτα τὴν τεκοῦσαν ὕβρισεν, El. 603 ; vgl. Eur. El. 264 ; Xen. An. 6.2.2 ; pass., οἷον ὑβρίσθην ἄρα, Soph. Aj. 360 ; El. 780 ; Ar. τάλαινʼ ἐγὼ τῆς ὕβρεος ᾑς ὑβρίζομαι, Plut. 1044 ; ὕβρισμαι, ich bin gemißhandelt worden, Dem. Mid. 7 ; ὑβρίζεσθαι τὰς γνάθους, durch Ohrfeigen, Ar. Th. 903 ; bei Xen. Cyr. 5.4.35 von Eunuchen, verstümmelt sein ; ὑβριζόμενος ἀποθνῄσκει, er stirbt an Mißhandlungen, An. 3.1.13 ; στολὴ οὐδέν τι ὑβρισμένη, ein in keiner Beziehung mit Prunk überladenes Kleid, Cyr. 2.4.5.

ὑβρίζω

[ὕβρις.]

(ἐφ-)

• • 1

    To show ὕβρις, act without regard to right or decency, exhibit an overbearing spirit or demeanour, bear oneself with wantonness : ὑβρίζοντες ἀτάσθαλα μηχανόωνται Od. 3.207. Cf.Od. 1.227, Od. 17.245, 588, Od. 18.381.

    With cognate acc. : λώβην, ἣν ὅδʼ ὑβρίζοντες . . . Od. 20.170.

  • 2

    To treat with wanton despite, maltreat Il. 11.695 : Od. 20.370.

ὑβρίζω

• 1be arrogant ἔμαθε δʼ ὑβρίζοντα μισεῖν P. 4.284 ]δʼ ὑβρίσαι αι[ fr. 215b, col. 2. 20.

ὑβρίζω : be insolent or arrogant; trans., insult, outrage; w. cognate acc., λώβην, ‘perpetrate wantonly,’ Od. 20.170.

ὑβρίζω ὕβρις

• • Ito wax wanton, run riot, Od., Aesch., etc.; opp. to σωφρονεῖν, Xen.
  • • 2of over-fed horses or asses, to neigh or bray and prance about, Lat. lascivire, Hdt., Xen.
    • 3metaph. of a rapid rushing river, Hdt.
  • IIin dealing with other persons, ὑβρ. τινά to treat him despitefully, to outrage, insult, affront, maltreat, Il., Aesch.; more commonly, ὑβρ. εἴς τινα to commit an outrage upon or towards him, Eur., Plat.; ὑβρ. ἐπί τινα to exult over a fallen foe, Eur.
  • • 2c. acc. cogn., ὑβρ. ὕβριν Aesch., Eur., etc.: —with a neut. adj., ὑβρ. τάδε to commit these outrages, Hdt.; so, τῶν ἀδικημάτων τῶν ἐς Ἀθηναίους ὕβρισαν Hdt.; and with double acc., ὕβριν ὑβρίζειν τινά Eur.:— hence in Pass., ὕβριν ὑβρισθῆναι Eur., Dem.
    • 3at Athens in legal sense, to do one a personal outrage, to maltreat, assault, Oratt.:—Pass., γυναῖκες καὶ παῖδες ὑβρίζονται Thuc.; ὑβριζόμενος ἀποθνήσκει he dies of ill-treatment, Xen.;—and of acts, τὰ ὑβρισμένα outrages, Lys.
    • 4perf. pass. part., of things, arrogant, ostentatious, σημεῖʼ ἔχων ὑβρισμένα Eur.; στολὴ ὑβρισμένη Xen.