ὕβρις

ὕβρις [ῠ by nature, ῡ by position in Ep. etc.], ἡ, gen. εως Ar. Lys. 425, Th. 465 (lyr.), εος Id. Pl. 1044, Eub. 67.9, Ep. and Ion. ιος Hes. Op. 217, Hdt. 1.189:—

• wanton violence, arising from the pride of strength or from passion, insolence, freq. in Od., mostly of the suitors, μνηστήρων, τῶν ὕ. τε βίη τε σιδήρεον οὐρανὸν ἵκει 15.329, 17.565; μνηστῆρες ὑπέρβιον ὕ. ἔχοντες 1.368, 4.321; λίην γὰρ ἀτάσθαλον ὕ. ἔχουσι 16.86, cf. Alc. Supp. 27.10; ὕβρει εἴξαντες Od. 14.262, 17.431; θεοὶ . . ἀνθρώπων ὕβριν τε καὶ εὐνομίην ἐφορῶντες ib. 487; δίκη ὑπὲρ ὕβριος ἴσχει Hes. l.c., cf. Archil. 88, IG 1(2).394 (vi B. C.), 4(2)(1).122.98 (Epid., iv B. C.); joined with ὀλιγωρίη, Hdt. 1.106; δυσσεβίας μὲν ὕβρις τέκος A. Eu. 533 (lyr.); ἐπιθυμίας . . ἀρξάσης ἐν ἡμῖν τῇ ἀρχῇ ὕ. ἐπωνομάσθη Pl. Phdr. 238a; in Poets freq. joined with κόρος (v. κόρος (A) 2): predicated of actions, ἆρʼ οὐχ ὕβρις τάδʼ; S. OC 883; ταῦτʼ οὐχ ὕβρις δῆτʼ ἐστίν; Ar. Nu. 1299, cf. Ra. 21, Pl. 886; ὕβρις τάδʼ ἐστί, κρείσσω δαιμόνων εἶναι θέλειν E. Hipp. 474; ὕβρει in wantonness or insolence, S. El. 881, Pl. Ap. 26e; ἐφʼ ὕβρει E. Or. 1581, D. 21.38, PCair.Zen. 462.9 (iii B. C.), etc.; διʼ ὕβριν D. 21.42; διὰ τὴν ὕ. X. HG 2.2.10; πρὸς ὕβριν Plu. Alc. 37, etc.
• • • 2 lust, lewdness, opp. σωφροσύνη, Thgn. 379, X. Cyr. 8.4.14.
    • 3 of animals, violence, Hdt. 1.189; ὕβρις ὀρθία κνωδάλων Pi. P. 10.36, cf. N. 1.50 (v. ὑβρίζω I.2); ἡ ἐκ τοῦ χαλινοῦ ὕ. D.Chr. 63.5.
  • II = ὕβρισμα, an outrage (though it is freq. difficult to separate this concrete sense from the abstract), Il. 1.203, 214; ὕβριν τεῖσαι Od. 24.352; ὑπὸ γυναικὸς ἄρχεσθαι ὕ. ἐσχάτη Democr. 111, cf. Xenoph. 1.17: sts., like ὑβρίζω, folld. by a Prep., Ἥρας μητέρʼ εἰς ἐμὴν ὕβρις her outrage towards . ., E. Ba. 9; ἡ κατʼ Ἀργείων (-ους codd. Priscian.) ὕ. S. Fr. 368; ἡ πρὸς τοὺς δημότας ὕ. Hdn. 2.4.1: c. gen. objecti, ὕ. τινός towards him, Id. 1.8.4, etc.: pl., wanton acts, outrages, Hes. Op. 146, E. Ba. 247, HF 741, Pl. Lg. 884a, etc.:—for ὕβριν ὑβρίζειν, cf. ὑβρίζω II.2.
  • • 2 an outrage on the person, esp. violation, rape, Pi. P. 2.28, Lys. 1.2, etc.; παίδων ὕβρεις καὶ γυναικῶν αἰσχύνας Isoc. 4.114, cf. Plb. 6.8.5; τὴν ὕ. τὴν εἰς τὸ ἑαυτοῦ σῶμα Aeschin. 1.116; τὴν τοῦ σώματος ὕβριν πεπρακώς ib. 188; so τὸ σῶμα ἐφʼ ὕβρει πεπρακώς ib. 29; γυναῖκας ἤγαγε δεῦρʼ ἐφʼ ὕβρει D. 19.309; γυναικῶν ὕβρεις ἢ εἰς αὑτοὺς ἢ εἰς υἱεῖς Arist. Rh. 1373a35.
    • 3 in Law, a term covering all the more serious injuries done to the person, Isoc. 20.2, Aeschin. 1.15, D. 37.33, 45.4; see esp. D. 21 (against Meidias); ὁ τῆς ὕβρεως νόμος ib. 35 (the text is given ib. 47); δίκη ὕβρεως ἢ πληγῶν PHal. 1.115 (iii B. C.), cf. PHib. 1.32.8 (iii B. C.), etc.
  • III used of a loss by sea, Pi. (v. ναυσίστονος), Act.Ap. 27.21.
• B as masc., = ὑβριστής, a violent, overbearing man, κακῶν ῥεκτῆρα καὶ ὕβριν ἀνέρα Hes. Op. 191.

ὕβρις, εως, ἡ (ὑπέρ), das Hinausgehen über das rechte Maß, also übermütige Gewalttätigkeit, jede Verletzung göttlicher und menschlicher Rechte, die aus gesetzloser Uebergewalt, aus übertriebenem Kraftgefühl (z.B. οἱ δʼ ὕβρει εἴξαντες, ἐπισπόμενοι μένεϊ σφῷ Od. 14.262), oder aus dem Uebergewichte sinnlicher Triebe, auch aus Trunkenheit entspringt ; Hom. in der Od. von dem gewalttätigen Frevel der Freier, die des abwesenden Odysseus Vermögen verschwelgen, vgl. 1.368, 4.321, 627 ; μνηστήρων, τῶν ὕβρις τε βίη τε σιδήρεον οὐρανὸν ἵκει, 15.329 ; Ggstz ist εὐνομίη, 17.487 ; u. δίκη, Hes. O. 215 ; – Mißhandlung, Il. 1.203, 214 ; auch im plur., übermütige Handlungen ; Pind. nennt personifiziert Ὕβριν Κόρου ματέρα θρασύμυθον, Ol. 13.10, u. vrbdt ὕβρις νιν ὦρσεν εἰς αὐάταν, P. 2.28 ; auch κνωδάλων ὕβριν ὀρθίαν ὁρῶν, ἄμυνεν, P. 10.36 ; N. 1.50 ; Tragg.; Eur. Hipp. 474 sagt λῆξον δʼ ὑβρίζουσʼ· οὐ γὰρ ἄλλο πλὴν ὕβρις τάδʼ ἐστί, κρείσσω δαιμόνων εἶναι θέλειν ; ὕβρεις ὑβρίζειν, Herc.Fur. 741, Bacch. 247 ; ὕβρεως ἄποινα κἀθέων φρονημάτων, Aesch. Pers. 794 ; δυσσεβίας μὲν ὕβρις τέκος, Eum. 506, u. öfter ; ταῦτʼ οὐχ ὕβρις ἐστί ; Ar. Nub. 1281 ; καὶ ὀλιγωρίη, Her. 1.106. – Uebh. Ggstz von σωφροσύνη, wie Xen. Cyr. 8.4.14 ; bes. Zügellosigkeit in sinnlichen Begierden, Ausgelassenheit ; dah. auch Entehrung, Schändung, Notzucht u. Unzucht übh., bes. ὕβρεις παίδων, Knabenschändung, Isocr. 4.114, wie αἱ τῶν γυναικῶν ὕβρεις, Pol. 6.8.5, stuprum ; vgl. γυναῖκας ἐλευθέρας δεῦρʼ ἤγαγεν ἐφʼ ὕβρει, Dem. 19.309 ; ἐφʼ ὕβρει μισθοῦσθαί τινα, Aesch. 1.88 ; τὴν τοῦ σώματος ὕβριν πεπρακώς, 1.188 ; worauf sich ὁ ὕβρεως νόμος bezieht, 1.15, der aber auch allgemeiner jede gesetzwidrige, willkürliche, entehrende Behandlung eines freien Bürgers betrifft ; nach Plat. def. 415e ὕβρις ἀδικία πρὸς ἀτιμίαν φέρουσα ; mit ἀλαζονεία vrbdn, Phaedr. 253e ; καὶ τρυφή, Gorg. 525a ; καὶ ἀκολασία, Rep. III.403a ; καὶ ἀναρχία, VIII.560e ; Ggstz εὐνομία, Soph. 216b ; ὕβρεως γραφή u. δίκη, Injurienklage, Oratt.; vgl. z.B. Dem. 21.47, wo das Gesetz angeführt ist ; καὶ ἀδικίαι, Pol. 10.37.8 ; ὕβρεις καὶ παρανομίαι, 11.6.7. – Von Tieren, Ausgelassenheit, Wildheit, Her. 1.189 ; καὶ σκίρτημα, Ael. H.A. 11.18 ; auch von leblosen Dingen, οἴνου ὕβρις, das Gähren und Brausen des Weins, Ael. – Hes. O. 193 ist es als adj. mit ἀνήρ gebraucht = ὑβριστής, dem δίκαιος u. ἀγαθός entggstzt.

ὕβρις

ἡ.

Wanton disregard of decency or of the rights or feelings of others, an overbearing or domineering spirit or demeanour, a spirit of wanton aggression or violence, wantonness, violence : τῶν ὕβρις οὐρανὸν ἵκει Od. 15.329 = Od. 17.565. Cf. Od. 1.368 = Od. 4.321, Od. 4.627 = Od. 17.169, Od. 14.262 = Od. 17.431, Od. 16.86, 410, 418, Od. 17.487, 581, Od. 23.64, Od. 24.352.

A manifestation of such a spirit : ὕβριος εἵνεκα τῆσδε (this insult) Il. 1.214. Cf. Il. 1.203.

ὕβρις (-ις, -ιος, -ιν.)

• • a arrogance ὕβριος ἐχθρὰν ὁδὸν εὐθυπορεῖ O. 7.90 ναυσίστονον ὕβριν ἰδὼν τὰν πρὸ Κύμας (v. Fränkel, D & P, 520²⁴) P. 1.72 ἀλλά νιν ὕβρις εἰς ἀυάταν ὑπεράφανον ὦρσεν P. 2.28 “ὑπερφιάλου ἁγεμόνος δείσαντες ὕβριν P. 4.112 τιθεῖς ὕβριν ἐν ἄντλῳ (sc. Ἡσυχία) P. 8.12 τίς ἄκρον ἑλὼν ἡσυχᾷ τε νεμόμενος αἰνὰν ὕβριν ἀπέφυγεν; P. 11.55 τοὶ μὲν ὦν λέγονται πρόξενοί τʼ ἀμφικτιόνων κελαδεννᾶς τʼ ὀρφανοὶ ὕβριος I. 4.9
  • b violence καὶ γὰρ αὐτὰ ποσσὶν ἄπεπλος ὀρούσαισʼ ἀπὸ στρωμνᾶς ὅμως ἄμυνεν ὕβριν κνωδάλων (of the snakes which attacked Herakles) N. 1.50
  • c offensiveness γελᾷ θʼ ὁρῶν ὕβριν ὀρθίαν κνωδάλων P. 10.36
  • d pro pers. ἐθέλοντι δʼ ἀλέξειν Ὕβριν, Κόρου ματέρα θρασύμυθον O. 13.10

ὕβρις , ιος (cf. ὑπέρ): insolence, arrogance, wanton violence. (Od. and Il. 1.203, 214.)

ὕβρις

• • Iwantonness, wanton violence or insolence, Od., Hdt., etc.; of actions, ἆρʼ οὐχ ὕβρις τάδʼ; Soph.; ταῦτʼ οὐχ ὕβρις ἐστί; Ar.:—adv. usages, ὕβρει in wantonness or insolence, Soph.; ἐφʼ ὕβρει Eur.; διʼ ὕβριν Dem.
  • • 2of lewdness, opp. to σωφροσύνη. Theogn., Xen.
    • 3of over-fed horses, riotousness, restiveness, Hdt., Pind.
  • II= ὕβρισμα, Hom.; sometimes like ὑβρίζω, foll. by a prep., Ἥρας μητέρʼ εἰς ἐμὴν ὕβρις her outrage towards . ., Eur.; ἡ κατʼ Ἀργείους ὕ. Soph.; ἡ πρὸς τοὺς δημότας ὕ. Hdt.; also c. gen. objecti, ὕ. τινός towards him, Hdt., etc.:—in pl. wanton acts, outrages, Hes., Eur., etc.
  • • 2an outrage on the person, violation, Pind., Attic
    • 3in Attic law, ὕβρις comprehended all the more serious injuries done to the person, grievous assault, the slighter kind being αἰκία [ῑ]: hence ὕβρις was remedied by public indictment (γραφή), αἰκία by private action (δίκη).
  • IIIa loss, damage, NTest.
• Bas masc. = ὑβριστής, a violent, overbearing man, ὕβριν ἀνέρα Hes.