nobilis
nobilis, that is known, well-known, famous, noted, celebrated, renowned
BWL
they are of noble birth
Frieze-Dennison Vergil
Could not find Nobilium in Logeion dictionaries.
Nobilium Noun: masculine genitive plural, Adjective: neuter genitive plural, Adjective: masculine genitive plural, Adjective: feminine genitive plural of nobilis
- I In gen. (very rare): neque his umquam nobilis fui, Plaut. Ps. 4, 7, 9 (1111): addidit facinori fidem nobili gaudio, Tac. H. 3, 39.—
- II In partic.
- A Well-known, famous, noted, celebrated, renowned (freq. and class.; cf.: clarus, insignis, inclutus, illustris): die festo celebri nobilique, Aphrodisiis, Plaut. Poen. 3, 5, 13 (758): magnus et nobilis rhetor Isocrates, Cic. Inv. 2, 2, 7: illustre et nobile municipium, id. Verr. 2, 5, 16, § 40: oppidum clarum et nobile, id. ib. 2, 1, 24, § 63: ex doctrinā nobilis et clarus, id. Rab. Post. 9, 23: gladiatorum par nobilissimum, id. Opt. Gen. 6, 17: multi in philosophiā praeclari et nobiles, id. de Or. 1, 11, 46: ut arcendis sceleribus exemplum nobile esset, Liv. 2, 5: Corinthus aere, Ov. M. 6, 416: puerosque Ledae, Hunc equis, illum superare pugnis Nobilem, Hor. C. 1, 12, 25: palma nobilis, id. ib. 1, 1, 5: nobilis e tectis fundere gaesa rotis, Prop. 4 (5), 10, 42: tamquam Feceris ipse aliquid propter quod nobilis esses, Juv. 8, 41: aquae salubritate et medendis corporibus nobiles. Vell. 2, 25, 4: vitulis marinis ad multa nobile fel, Plin. 11, 37, 75, § 195: emplastra nobilia ad extrahendum fel, Cels. 5, 19: Cicero vir nobilissimae novitatis, Vell. 2, 34, 3.—In a bad sense, notorious: innocentes qui se scelere fieri nolunt nobiles, Plaut. Rud. 3, 2, 5 (619): mea (amica) est potens, procax, magnifica, sumtuosa, nobilis, Ter. Heaut. 227: ille nobilis taurus, quem Phalaris habuisse dicitur, Cic. Verr. 2, 4, 33, § 73; Liv. 39, 9, 5.—
- B High-born, of noble birth, noble, i.e. sprung from a family (either patrician or plebeian) many members of which had filled curule offices, and consequently possessing the jus imaginum (opp. homo novus or ignobilis; cf.: generosus, amplus): non facit nobilem atrium plenum fumosis imaginibus, Sen. Ep. 44, 5: quanta sit in invidiā apud quosdam nobilis homines novorum hominum virtus et industria, Cic. Verr. 2, 5, 71, § 181: Clodia mulier non solum nobilis sed etiam nota, id. Cael. 13, 31: nobili genere nati, id. Verr. 2, 5, 70, § 180: homines apud nos noti, inter suos nobiles, id. Fl. 22, 52; Liv. 22, 58.—Hence, subst.: nōbĭlis, is, m., a nobleman: nobiles nostri, Plin. Ep. 5, 17, 5; Vulg. Isa. 5, 13; id. Psa. 149, 8: Nobilissimus, most noble, under the later emperors, a title of the Caesars and of the members of the imperial family, Cod. Th. 10, 25, 1; Dig. 40, 11, 3.—
- C Of a noble kind, noble, excellent, superior: tres nobilissimi fundi, Cic. Rosc. Am. 35, 99: nobiliumque greges custos servabat equarum, Ov. M. 2, 690: nobilis hic (equus), quocumque venit de gramine, Juv. 8, 60.—Hence, adv.: nōbĭlĭter, famously, excellently, splendidly, nobly (mostly post-Aug.; not in Cic. or Caes.), Vitr. 7 praef.: nobiliter caelare argentum, Plin. 34, 8, 19, § 91.—Comp.: nobilius philosophari, Sid. Ep. 9, 9.—Sup.: ab exercitu nobilissime tumulatus, Liv. Epit. 54.
sub tam ~i sinothis [v. l. ~is synodi ] testimonio
et corona inclita, clitan Grece, ~is Latine
vir ‥ ex pretioso vestium ‥ ornatu inter ceteros est ~is, id est notabilis
fuerunt ~ia hastiludia
aliorum nobilium pugnatorum ~is numerus
Creta, Graeciae insula centum quondam urbibus ~is
Macedonia, provincia ‥ ~issima et virtutibus Alexandri magni ~ior facta
Tarsum, Cilitie urbem ~em
vallata duorum ostiis ~ium fluminum Tamesis ac Sabrinae
super Sequanam vel Ligerim, ~es Gallie fluvios
de sub pede montis Bladine tres ~es fluvii nascuntur
est monasterium ~e in provincia Lindissi
~issimamque bibliothecam Eboraci constituit
tam ~e monasterium episcopus non multum pecuniosus fecerit
libitinam, Anglicea heeler , ornatam ~ioribus ornamentis universitatis
~i prosapia oriundus fuit
donabo ‥ ministris meis ~is generis
regia progenies produxit ~e stemma
ancilla Christi ‥ glorietur se ~ibus ortam natalibus
erat carnis origine ~is
[Margareta ] regaliter educata, ~i regi nobiliter copulata
quid est ~is homo nisi vilissime corruptionis generosa propago
si qui ‥ superstites essent de genere Karoli, utrum censendi essent ~es an ignobiles?
magnates nobiliores(
accepit rex ‥ cum cunctis gentis suae ~ibus ac plebe perplurima fidem
extinctos fuisse ‥ suae gentis ~issimos minime obliti sunt
cum totidem ~ioribus gentis sue ‥ obviam venit
propter ~es qui Kambricehucheilwer , quasi superiores viri, dicuntur
preditum ~em [sc Guidonem de Lezinguam ]
fervor zeli quem dictum ~em scimus erga rem publicam habuisse
rex Francie ex dono concessit domino comiti ‥ et aliis ~ibus de comitiva sua
de duodecimhyndo (qui est plene ~is) cujus wera sunt duodecies c solidi(
si dominus accusetur ‥ adlegiet se cum v tainis (id est ~ibus)(
twelfhindus est homo plene ~is, id est thainus(
~i Eadric appellatur vocabulo
Radulfus ~is
tale convivium facimus nos corpori et anime quia corpus est servus et anima ~is
vir ‥ longe animo quam carne ~ior
quartus igitur borealem [plagam ] ~i custodia ab omni hostis incursione servavit
specimen ~is militie ostentans
gloriam ‥ mundi propter Deum contempnere, ~is est superbia
~es ausus
superbia ‥ est vitium ~e: anima ‥ humana attendens suam ymaginem et se ad ymaginem Dei factam, et dedignatur se contempni
addidi que agentia possunt complere suas species et que non. nam agentia ~ia non possunt, ut angeli et celestia et homines
quod tam ~is olim fortitudo et milicia Gallicana si adhuc esset cor vel aliqua humanitas in eis non possent tolerare tanti dedecoris maculam
opima praeda invenitur, ~es equi
melior sit vilissima bestia, canis vivens, ~issima fera, leone mortuo [cf. ]Eccles. ix 4
falconem ~em in saxo quodam sedentem cum forte conspiceret
transmittimus vobis ad solatium et recreationem ‥ duos ~es gerofalcones altos
~iores ceteris vineae nascuntur
vinum ‥ pigmentorum ~ium admixtione conditum
carbunculus lapis in primis ~is
ex ‥ mutacione ~iora fient metalla
corpus humanum quod inter omnia elementa est ~issimum [] Trevisa nobilest
ignis ‥ ~issimum elementum est
ensis ‥ de ~issimo auro
~issimum illud iter alternans ut nunc ab individuis ‥ ascendat, nunc ‥ ad individua ‥ descendat
septimus modus ~issimus et dignissimus
~is quando ‥ aliud perficit ut ipsum perficiatur, indigens quando id in quod agit perficitur
racio qua potest fieri est quod ~ius accidens est potens ad se concipere minus ~e
ista sciencia honorabilissima, ergo est de subjecto ~issimo sub racione ~issima; hujusmodi est racio finis et boni
cognicionem practicam circa finem esse ~iorem omni speculativa
quod materia traheretur per medium pectoris, et ita ad membrum ~e
[rex ] fecit monetam novam, ~e, obulum, et quadrantem
monetam ‥ ordinavit novam ‥ et vocantur ~es, et digne, quia nobiles sunt pulchri et puri
scutorum quorum semper duo valebunt unum ~e, sc. sex solidos, octo denarios argenti
eodem tempore ~e et obolus etferthing de auro ceperunt florere in regno
incepit moneta de auro, sc. ~e seu scutum auri(
duos nobulos ipsius P. ‥ asportavit
visum est sibi invenisse septem aureos quos florenos sive ~es appellamus
Willelmus ‥ vi rapuit a depositoribus ‥ centum ~ia et ultra
usque ad summum xl millia scutorum annuatim, quorum duo semper valent unum ~e Anglicanum
georgius ~is pro vj s. viij d(v.
Thomas Stompys handles, et voluit sagittare pro noblem
ad valorem unius ~is Anglie vocate angelot et unus grossus ‥ valeat in Britannia iiij denarios Anglie et xx grossi ‥ valeant j ~e vocatumangelot
triginta millia aureorum ~ium Anglicorum, vocatorumangel nobillis
in ~ibus antiquis boni et justi ponderis ijm cccc ~ia, precii ~e viij s. iiij d., faciunt m li ‥
quod unum ~e regis Henrici valeret viij s. iiij d
decem antiqua ~ia Anglicana ad valorem singuli ~is viij s. iiij d
Rex Edwardus ‥ auxit valorem [(sc. nummismatis ] aurei, adeo ut unum ~e aureum valeret viij s. iiij d
pro novo auro ponderant’ s’ ~i x s. di.(nobyl et quadrant ‥ et pro nobili de vj s. viij d. di. nobil et quadrant’
in viginti quatuor ~ibus Anglie, precium ~is quindecim solidi, de secundo anno dicte financie ‥ . pro quinquaginta sex ~ibus Anglie, precium ~is decem et octo solidi, de financia ejusdem anni
- 1. (pre- en postklass.) kenbaar, duidelijk, zichtbaar [gaudium];
- 2. bekend [gladiator];
- 3. beroemd, geprezen, vermaard [rex; rhetor; oppidum];
- 4. berucht [taurus]; ➤ ~ clade Romanā Caudina pax; se scelere nolunt fieri nobiles (Plaut.);
- 5. voornaam, aristocratisch, van goede familie [gens; familia; iuvenis]; ➤ homo nobilissimus; nobili genere nati;
- 6. voortreffelijk, uitstekend [equae; phalerae; fundi].
貴。尊貴。出名。俊傑。精英。貴家子弟。— vitiis 其惡出名。Nobiles equi 駿馬。Emplastrum nobile 大效之膏藥。
Suggest a Translation
See an image
Nos Bruno Dei gratia Nobilis in Sman dictus de Quernvorde, etc.Alia Charta ejusdem Brunonis ibid. pag. 277 :
Ea propter nos Bruno Nobilis de Quernvorde, Dominus in Sman, etc.Quandoque etiam
Nobilesnude dicuntur regni Proceres, ut in Vita S. Leodegarii Augustod. Episc. non semel ; neque absimili notione Primores
Andegavæ civitatis, Nobilesvocat Aimoinus lib. 2. de Miraculis S. Benedicti cap. 24.
Sunt enim,. Capitulare Saxonum ann. 799. cap. 3 :ait ille, inter illos qui Edhilingi, sunt qui Frilingi ; sunt qui Lazzi illorum lingua dicuntur. Latina vero lingua hoc sunt, Nobiles, Ingenuiles, atque Serviles
Nobiliores Saxones solidos 12. ingenui 5. liti 4. componant.Adde cap. 5. Capitulatio Caroli M. de Partibus Saxoniæ cap. 14. de iisdem :
Et inter centum viginti homines Nobiles et ingenuos similiter et litos, servum et ancillam eidem Ecclesiæ tribuant.Adde cap. 16. 18. 19. 20. Lex Saxonum tit. 2. § 1 :
Qui Nobilem occiderit, etc.Adde § 3. 4. 7. et Legem Frision. tit. 1. 2. et 3.
Reliqua vero quod ibi traditum est, de genere Nobilium hominum esse videtur, etc.
Majores natu, apud Scriptores alios :
Principes autem et Nobiles natu, omnesque bellatores qui contra illum arma tulerunt, etc.
Gentilshommes de nom et d'armes,de quibus integram dissertationem instituimus ad Joinvillam. Sed non desunt viri doctissimi, qui eam quam hic protulimus conjecturam, non omnino amplectuntur, aliasque subnectunt ; sed ultra harum probabilior, eruditorum erit decernere.
Cum in casu eminentis periculi certi barones et Nobiles terrerii dictæ civitatis nuncupati, cum suis arnesiis, familia et victualibus in dicta civitate nobis serviendo residere habeant, periculo durante.Vide Terrerius.
- GNA-, that is known, well-known, famous, noted, celebrated, renowned: frater eius, T.: rhetor: oppidum: in philosophiā: famā, Cs.: nobilior vir factis quam genere, L.: Corinthus aere, O.: propter alqd, Iu.: (puer) superare pugnis, H.: e rectis fundere gaesa rotis, Pr.—Notorious: sumptuosa, nobilis, T.: taurus.—High-born, of noble birth, noble(usu. of families from which the high offices of state had been filled): homines (opp. novi homines): nobili genere nati: Carthaginiensis, L.—Noble, excellent, superior, splendid: tres nobilissimi fundi: equae, O.: nihil erat eā picturā nobilius.
-
…solum domi, sed etiam apud finitimas civitates largiter posse, atque huius potentiae causa matrem in Biturigibus homini illic nobilissimo ac potentissimo conlocasse ; ipsum ex Helvetiis uxorem habere, sororem ex matre et propinquas suas nuptum in alias civitates…
Julius Caesar, Gallic War
-
…erat ad Genavam, iubet rescindi. Ubi de eius adventu Helvetii certiores facti sunt, legatos ad eum mittunt nobilissimos civitatis, cuius legationis Nammeius et Verucloetius principem locum obtinebant, qui dicerent sibi esse in animo sine ullo maleficio…
Julius Caesar, Gallic War
-
…ut semel Gallorum copias proelio vicerit, quod proelium factum sit ad Magetobrigam, superbe et crudeliter imperare, obsides nobilissimi cuiusque liberos poscere et in eos omnia exempla cruciatusque edere, si qua res non ad nutum aut ad voluntatem…
Julius Caesar, Gallic War
-
…et eam partem Oceani quae est ad Hispaniam pertinet ; spectat inter occasum solis et septentriones. Apud Helvetios longe nobilissimus fuit et ditissimus Orgetorix. Is M. Messala, et P. M. Pisone consulibus regni cupiditate…
Julius Caesar, Gallic War
-
…et sua virtute et populi Romani hospitio atque amicitia plurimum ante in Gallia potuissent, coactos esse Sequanis obsides dare nobilissimos civitatis et iure iurando civitatem obstringere sese neque obsides repetituros neque auxilium a populo Romano imploraturos neque recusaturos quo minus…
Julius Caesar, Gallic War
-
…his regionibus, sese illum non pro amico sed pro hoste habiturum. Quod si eum interfecerit, multis sese nobilibus principibusque populi Romani gratum esse facturum id se ab ipsis per eorum nuntios compertum habere, quorum omnium gratiam atque…
Julius Caesar, Gallic War
-
…in popina nullum rei publicae motum adferre poterat reliquit quos viros, quanto aere alieno, quam valentis, quam nobilis itaque ego illum exercitum prae Gallicanis legionibus et hoc dilectu quem in agro Piceno et Gallico Q. Metellus habuit…
Cicero, in Catilinam
-
…, Cynthia, Bais, qua iacet Herculeis semita litoribus, et modo Thesproti mirantem subdita regno proxima Misenis aequora nobilibus, nostri cura subit memores a ducere noctes ecquis in extremo restat amore locus an te nescio quis simulatis ignibus…
Propertius, Elegies
-
…delata per ignis occidit, Argivae fama pudicitiae. quarum nulla tuos potuit convertere mores, tu quoque uti fieres nobilis historia. desine iam revocare tuis periuria verbis, Cynthia, et oblitos parce movere deos ; audax a nimium…
Propertius, Elegies
-
…cuiquam id compertum foret, haec fama valebat. Iam primum adulescens Catilina multa nefanda stupra fecerat, cum virgine nobili, cum sacerdote Vestae, alia huiusce modi contra ius fasque. Postremo captus amore Aureliae Orestillae, cuius praeter…
Sallust, Catilina