nobilitas
nobilitas, celebrity, fame, renown
- Celebrity, fame, renown (very rare): eam nobilitatem amittundam video, Plaut. Mil. 4, 8, 14 (1324): praedicationem nobilitatemque despicere, Cic. Arch. 11, 26: repentina, Liv. 1, 34; cf.: aliquem nobilitate praecurrere, Nep. Thras. 1, 3.—
- II High or noble birth, nobility: ad illustrandam nobilitatem suam, Cic. Brut. 16, 62: nobilitate sui municipii facile primus, id. Rosc. Am. 6, 15; Ov. P. 4, 16, 44; Juv. 8, 20.—
- B Meton., the nobility, the nobles, the aristocracy: nobilitatis fautor, Cic. Rosc. Am. 6, 16: omnis noster nobilitas interiit, Caes. B. G. 7, 38: nobilitas rempublicam deseruerat, Liv. 26, 12; opp. plebs, id. 6, 42: superbia commune nobilitatis malum, Sall. J. 64, 1; Luc. 3, 77.—With verb in plur.: namque coepere nobilitas dignitatem in dominationem vertere, Sall. J. 41, 5. —
- β Plur.: Claudius nobilitatibus externis mitis, princes, Tac. A. 12, 20.—
- III Noble or excellent quality, nobleness, excellence, superiority: cum florere Isocratem nobilitate discipulorum videret, Cic. de Or. 3, 35, 141: eloquio tantum nobilitatis inest, Ov. P. 2, 5, 56; Vell. 1, 4, 2: nobilitate ingenitā, Tac. A. 1, 29: prima croco Cilicio, Plin. 21, 6, 17, § 31: locorum, id. 3, 5, 6, § 40: columbarum, id. 10, 37, 53, § 110: obstetricum nobilitas (i. e. nobilissimae obstetrices), id. 28, 6, 18, § 67.—Prov.: nobilitas sola est atque unica virtus, Juv. 8, 20.
singularis generosae virginitatis ~as
quanta ~ate vigebat in armis
discipolos [v. l. discipulos ] ex piscatoribus facit, ut non ex sanguine ~atis
de generis ~ate gloriantes
~atem vero illam, quam ad saeculum videbatur habere, totam ad nanciscendam supernae gloriam dignitatis ‥ convertit
quod si ~as est, ‥ laus veniens de meritis parentum, quis in hac ~ate ‥ eminentior me inveniri poterit?
nebulo cui ~as opes pepererat
gloriabantur ‥ Hebraei de ~ate generis sui
neque libertas neque ~as ‥ vite diuturnitatem aut sanitatem confert
tot ~atis gradibus roboratum
mecum tota ~as West Saxonicae gentis ‥ consentiunt
Radulfus comes ‥ multaque ~as Francie affuit
~atis oppressor existens, in terre sue magnates ‥ deseviebat
~as erat servituti subjecta, et rusticitas ad dominationis fastigium sublimata
pene tota ~as milicie Gallicane
omnis pene juventutis ex Anglia et Normannia ~as
cum ‥ ~ate ‥ magistrorum et clericorum(v.
rogo ne despiciat vestra dives ~as
litteras igitur vestre ~ati transmittimus
nobilissime rex, delata est imperio meo missa littera tue ~atis ‥ in qua scripsisti ‥
~ati vestre notificamus
premissa ‥ velit vestra ~as debite ponderare
non possumus aliud vestre ~ati rescribere
regalis ~as stricta obsidionis indagine circumcinxit utrumque
~as regia ‥ fedus inivit
fratri regis ‥ regalis ~as ‥ assignavit custodiam
te de Dei caritate ammoneo et ~atem imaginis illius serva
non ad ~atem animi sed sanguinis nostra ‥ se transfert consideratio
honeste generacionis ~atem
indelebili macula ~atem suam respersit
absit ut mea ~as maculetur proditione nefaria
de ~atibus, sapienciis, et prudenciis regum
regnorum Anglie et Francie ~ates, modos et gesturas ‥ videre desiderat
~atem religionis non minore quam parentes et cognati virtute devotionis exercuit
sunt ‥ quedam nomina locorum inhabitatorum que causa ~atis singulare non habent sed tantum plurale, ut Athene, Londinie, et consimilia
finaliter nobis hujus legis ~as et omnia ejus carismata inde luculentissime redundabunt
- 1. beroemdheid, roem; ➤ alqm nobilitate praecurrere;
- 2. hoge geboorte, voorname stand of positie; ➤ adulescens summā nobilitate;
- 3. (meton.) aristocratie, de adellijken; plur. (Tac.) nobilitates externae hooggeplaatste buitenlandse personen, buitenlandse vorsten;
- 4. (postklass.) adellijke gezindheid of houding; ➤ nobilitate ingenitā;
- 5. voortreffelijkheid [discipulorum]; ➤ signa summā nobilitate.
貴。尊贵。諸大臣。 Venire in nobilitatem 得名聲。 Eloquio tantum nobilitatis inest 可見口才何高貴也。
Suggest a Translation
See an image
Nobilitatistitulo compellantur Reges Fr. in Epist. 34. et 52. ex iis quæ habentur tom. 4. Hist. Franc. Adde Joannem VIII. PP. Epist. 1. 73. Gregor. VII. lib. 1. Epist. 18. 19. 38. 45. et alibi passim.
Promittimus... quod... de dicta terra et castro de Baucio cavalcatam faciemus vobis et heredibus vestris secundum quod Nobilitas nostra, et possibilitas terræ et Constitutiones Provinciæ requirunt.
Nobilitatem vestram monendam duximus, etc.Marchio Montisferrati a Greg. X. PP. in Epist. ann. 1272. Instr. tom. 6. Gall. Christ. col. 70 :
Nobilitatem tuam rogamus et hortamur, etc.Abbas monasterii Ambrosiani Mediolanensis in Charta ann. 957. apud Murator. tom. 3. Antiq. Ital. med. ævi col. 718 :
Vestra magnificentissima Nobilitas scriptio facere dignetur, etc.
Dom. de Cliçon institutus in officio Constabularii Franciæ ad nobilitates, jura, vadia et emolumenta consueta per literas Regias datas 28. die Novemb. 1380.
Des Noblesces qu'il fist, si comme nous lison, Et du contenement qui i ert en sa meson, De chandelle et de vin et d'autre livroison, Porroit un sage clerc fere une grande lechon.
Feudum nobileet
honoratum, prædium rusticum illudque præcipuum. Chron. Mediol. ad ann. 976. apud Murator. tom. 4. Antiq. Ital. med. ævi col. 160 :
Et tunc isti omnes capitanei, derelicta civitate, terras et Nobilitates suas inhabitantes, numquam de cetero bene fuerunt civitatis habitatores. Noblecevel
Noblesse, nostris alias, idem quod Jus domini capitalis, prærogativa. Charta ann. 1353. in Reg. 82. Chartoph. reg. ch. 256 :
Item la NobleceLit. ann. 1371. tom. 5. Ordinat. reg. Franc. pag. 415 :du haule, que le seigneur d'Ault a de deffendre à vendre poissons, jusques il en y ait pris ce que à lui en appartient pour son hostel... Item la Noblece que lidiz sires a sur les poissons royaulx et sur les gros poissons.
Les fiez, arrefiez, seignories, Nobleces, hommes, vassaulx, etc.Charta ann. 1454. ex Chartul. 21. Corb. :
Ouquel fief et en ce qui en estoit tenu, il avoit toute justice et seigneurie haulte, moyenne et basse, avec tous drois, prouffis et Noblesses appartenans à icellui justice.Adde tom. 1. Probat. Hist. Brit. col. 793.
nobilesdecet. Elmham. in vita Henr. V. reg. Angl. edit. Hearn. cap. 31. pag. 73 :
Regnorum Angliæ et Franciæ Nobilitates, modos et gesturas, quorum fama laudabilis digno laudis præconio, multorum assertione fideli, suis auribus frequencius insonabat, cognoscere et videre desiderat(Sigismundus) .
Quantumcumque habuit(Stephanus dux) in provincia Lemovicensi, ipsi sanctissimo viro tradidit, ut faceret exinde Nobilitatem ecclesiarum, quas esset fabricaturus, et suppleret omnem indigentiam clericorum, qui in eisdem Deo essent servituri.
Notabilitas, ni fallor ; dicitur de re quavis resplendente. Stat. Mss. eccl. S. Petri Insul. ann. 1388. ex Tabul. ejusd. :
Nullus portet sotulares rostratos, laqueatos, decisos vel desuper fenestratos, neque caligas albas, rubeas aut virides, aut minus notabilis coloris ; de qua Nobilitate stabitur simplici dicto quatuor personarum.Nostri
Nobloizde pompa et magnifico apparatu dixerunt. Chron. S. Dion. tom. 3. Collect. Histor. Franc. pag. 240 :
Rigonde la fille le roi Chilperic, qui en Espaigne s'en aloit à tel Nobloiz, com vous avez oy.Vitæ Patrum Mss. :
A lendemain à grant Noblois Emmena sa fame li rois... Un hermitage ot en chel bois, Lès un castel de grant Noblois.
- nobilis, celebrity, fame, renown: nobilitatem despicere: repentini, L.: eum nobilitate praecurrere, N.—High birth, noble origin, nobility: sua: nobilitate sui municipi facile primus.—The nobility, nobles, aristocracy: nobilitatis fautor: omnis noster nobilitas interiit, Cs.: nobilitas rem p. deseruerat, L.: superbia commune, nobilitatis malum, S.—Nobleness, excellence, superiority: florere nobilitate discipulorum: eloquio tantum nobilitatis inest, O.: nobilitas sola est virtus, Iu.: nobilitate ingenitā, Ta.
-
…milium numerum. Cum his Haeduos eorumque clientes semel atque iterum armis contendisse ; magnam calamitatem pulsos accepisse, omnem nobilitatem, omnem senatum, omnem equitatum amisisse. Quibus proeliis calamitatibusque fractos, qui et sua virtute et populi Romani…
Julius Caesar, Gallic War
-
…ditissimus Orgetorix. Is M. Messala, et P. M. Pisone consulibus regni cupiditate inductus coniurationem nobilitatis fecit et civitati persuasit ut de finibus suis cum omnibus copiis exirent perfacile esse, cum virtute omnibus praestarent ,…
Julius Caesar, Gallic War
-
…tela coicerent, in muro consistendi potestas erat nulli. Cum finem oppugnandi nox fecisset, Iccius Remus, summa nobilitate et gratia inter suos, qui tum oppido praeerat, unus ex iis qui legati de pace ad Caesarem venerant…
Julius Caesar, Gallic War
-
…, dein largiundo atque pollicitando magis incendere, ita ipsi clari potentesque fieri. Contra eos summa ope nitebatur pleraque nobilitas senatus specie pro sua magnitudine. Namque, uti paucis verum absolvam, post illa tempora quicumque rem publicam agitavere…
Sallust, Catilina
-
…, murum ascendere, conspici, dum tale facinus faceret, properabat. Eas divitias, eam bonam famam magnamque nobilitatem putabant. Laudis avidi, pecuniae liberales erant, gloriam ingentem, divitias honestas volebant. Memorare possum, quibus…
Sallust, Catilina
-
…fieret ; Cethegus Ciceronis ianuam obsideret eumque vi aggrederetur, alius autem alium, sed filii familiarum, quorum ex nobilitate maxuma pars erat, parentis interficerent ; simul caede et incendio perculsis omnibus ad Catilinam erumperent. Inter haec parata…
Sallust, Catilina
-
…narravit. Ea res in primis studia hominum accendit ad consulatum mandandum M. Tullio Ciceroni. Namque antea pleraque nobilitas invidia aestuabat et quasi pollui consulatum credebant, si eum quamvis egregius homo novus adeptus foret. Sed ubi periculum…
Sallust, Catilina
-
…abire domum ; nec iam pallorem totiens mirabere nostrum, aut cur sim toto corpore nullus ego. nec tibi nobilitas poterit succurrere amanti nescit Amor priscis cedere imaginibus. quod si parva tuae dederis vestigia culpae, quam cito de…
Propertius, Elegies
-
…sint. sic enim conferamus. est tuum nomen utraque familia consulare. num dubitas igitur quin omnes qui favent nobilitati, qui id putant esse pulcherrimum, qui imaginibus, qui nominibus vestris ducuntur, te aedilem fecerint equidem non…
Cicero, pro Plancio
-
…si qua in re me non modo consilio verum etiam casu lapsum esse arbitrabuntur, vos universos qui me antetuleritis nobilitati vituperaturi. mihi autem, Quirites, omnia potius perpetienda esse duco quam non ita gerendum consulatum ut in omnibus…
Cicero, de Lege Agraria