accommodo

accommodo, to fit, adapt, put on, apply

accommodō, āvī, ātus, 1, a.: to fit one thing to another; to buckle, gird, 2.393. (ad and commodō)

ac-commŏdo, āvi, ātum (better, adc.), 1, v. a., to fit or adapt one thing to another, to lay, put, or hang on (in good prose, esp. in Cic., very freq.), constr. with ad, dat., or absol.

I Lit.: coronam sibi ad caput, Cic. de Or. 2, 61, 250: clupeum ad dorsum, Plaut. Trin. 3, 2, 93 (719): gladium dextrae, Lucil. ap. Cic. Tusc. 4, 21, 48; so, hastam dextrae, Sil. 5, 146: calauticam capiti, Cic. Fragm. Or. in Clod. 5; so, lateri ensem, Verg. A. 2, 393; absol.: insignia, Caes. B. G. 2, 21, 5.—
- B In gen., to prepare for any use: Arabus lapis dentifriciis adcommodatur crematus, Plin. 36, 21, 41, § 153.
II Trop., to adjust or adapt to, to accommodate to: meum consilium adcommodabo ad tuum, Cic. Fam. 9, 7; so id. Att. 10, 7; 12, 32; id. Leg. 3, 2 al.—Hence, with se, to adapt one's self to another's opinion, wishes, etc., to conform to, to comply with: omnes qui probari volunt, ad eorum qui audiunt arbitrium et nutum totos se fingunt et adcommodant, Cic. Or. 8, 24: alicui de aliqua re, to be compliant to one in any thing: peto a te ... ut ei de habitatione adcommodes, id. Fam. 13, 2. —
- B In gen., to bring a person or thing to something, to apply: testes ad crimen, Cic. Verr. 1, 18, 55: vim ad eloquentiam, id. Or. 7: curam pratis, etc., to apply, Quint. 1, 12, 7: nonnullam operam his studiis, id. 1, 10, 15; cf. 1, 8, 19: verba alicui (equival. to dare), id. 6, 1, 27; cf. 11, 1, 39 al.: intentionem his, Plin. Ep. 2, 5, 2 al.— Hence, with se (in a more general sense than above), to apply or devote one's self to, to undertake: se ad rem publicam et ad res magnas gerendas, Cic. Off. 1, 21; of property, to lend it to one for use: si quid iste suorum aedilibus adcommodavit, id. Verr. 2, 4, 57.
—Hence, accommŏdātus, a, um, P. a., fitted or adapted to, suitable, conformable, or appropriate to (only in prose; in poetry, accommodus is used), with ad or dat.: puppes ad magnitudinem fluctuum adcommodatae, Caes. B. G. 3, 13: oratio ad persuadendum adcommodata, Cic. Ac. 1, 8: quae mihi intelligis esse adcommodata, conformable to my interest, id. Fam. 3, 3. —Comp.: oratio contionibus concitatis adcommodatior, id. Clu. 1; so Caes. B. G. 3, 13: nobis accommodatior, Quint. 4, 1, 5; Suet. Ner. 8.—Sup.: exemplum temporibus suis adcommodatissimum, Cic. Fragm. Corn. 7; so Plin. 13, 3, 6, § 26; Plin. Ep. 5, 19, 7; Quint. 12, 10, 63 al.—Adv.: accommŏdāte, fitly, suitably, agreeably: dicere quam maxime adc. ad veritatem, Cic. de Or. 1, 33, 149.—Comp., id. Or. 33, 117.— Sup., id. Fin. 5, 9, 24.

ac-commodo (ad-commodo), āvī, ātum, āre, etwas an etwas anpassen, anlegen, anfügen, aufsetzen, auflegen u. dgl., I) eig., insignia, Caes.: mit ad u. Akk. od. m. bl. Dat., dextrae gladium, Lucil. fr.: coronam sibi ad caput, Cic.: clipeum ad dorsum, Plaut.: calauticam capiti, Cic.: lateri ensem, Verg.: emplastra fracto capiti, Cels. – II) übtr.: A) etw. einer Sache anpassen = etw. nach etw. od. ihm gemäß einrichten, abmessen, einer Sache anbequemen, u. se acc. od. Pass. accommodari, sich zu od. nach etw. bequemen, sumptus ad mercedes, Cic.: testes ad crimen, angemessen od. beliebig beiziehen (heranziehen), Cic.: iusiurandum suum ad alcis testimonium, als Geschworener nach jmds. Zeugnis sein Urteil abgeben, Cic.: ad hanc praesensionem nihil video quod accommodem, was ich ihm entsprechend finden, was ich damit vereinigen könnte, Cic.: u. so acc. eum (Demosthenem) unum ad eam, quam sentiam, eloquentiam, Cic.: orationem auribus auditorum, Cic.: orandae litis tempus, günstig legen, Cic.: exordium in plures causas, auf mehrere Fälle anwenden, Cornif. rhet. u. Cic.: ut iidem versus alias in aliam rem posse accomodari viderentur, Cic.: acc. in omnem eventum consilia, Liv.: rationem secundum condicionem, Quint.: morem accommodari prout conducat, die Sitte bequeme sich nach dem jedesmaligen Bedürfnisse, Tac. – ad voluntatem alcis et arbitrium et nutum totum se fingere et accommodare, Cic.: se ad rem publicam et ad magnas res gerendas, Cic. – alci acc. de habitatione, sich gefällig erweisen, Cic. ep. 13, 2 M. – B) übh. an etwas heranbringen; dah. a) beilegen, diis effigiem, Curt.: alci verba, in den Mund legen, Quint. – b) zukommen lassen, α) übh., verwenden, anwenden, geben, hergeben, widmen, opem, consilium, ICt.: alci manum tantisper, behilflich sein, Apul.: curam pratis, Quint.: nonnullam operam his studiis, Quint.: lapis dentifriciis accommodatur, wird zu Zahnpulver verwendet, benutzt, Plin. – se od. animum alci rei, sich mit etwas befassen, in etwas einlassen (im guten u. üblen Sinne), Suet. Aug. 98, 5 u. Dom. 8, 1. – u. so se alci, sich mit jmd. einlassen, Suet. Tib. 48, 2. – se ducem alci, sich hergeben zum usw., Suet. Galb. 9. – β) leihweise zukommen lassen, leihen, tres panes, Augustin. quaest. euang. 2, 21: vel tunicam mihi accommoda vel etiam paenulam, Prisc. 16, 8.

…causa profectus pugnantibus occurrit. Temporis tanta fuit exiguitas hostiumque tam paratus ad dimicandum animus ut non modo ad insignia accommodanda sed etiam ad galeas induendas scutisque tegimenta detrahenda tempus defuerit. Quam quisque ab opere in partem casu devenit quaeque…

Julius Caesar, Gallic War
…de causa fieri ut is potissimum propter similitudinem veritatis adhibeatur in fabulis, quod ille dactylicus numerus hexametrorum magniloquentiae sit accommodatior. Ephorus autem, levis ipse orator et profectus ex optima disciplina, paeana sequitur aut dacty lum, fugit…

M. Tullius Cicero, Orator
…seiunctis scientiaque comprehensis, non mihi videtur ars oratoris esse ulla ; sunt enim varia et ad vulgarem popularemque sensum accommodata omnia genera huius forensis nostrae dictionis. Sin autem ea, quae observata sunt in usu ac tractatione dicendi ,…

Cicero, de Oratore
…revertar ad ius publicum dedicandi, quod ipsi pontifices semper non solum ad suas caerimonias sed etiam ad populi iussa adcommodaverunt, habetis in commentariis vestris C. Cassium censorem de signo Concordiae dedicando ad pontificum conlegium rettulisse, eique M…

Cicero, de Domo sua
…disputatum. Tota igitur ratio talium largitionum genere vitiosa est, temporibus necessaria, et turn ipsum et ad facultates accommodanda et mediocritate moderanda est. In illo autem altero genere largiendi, quod a liberalitate proficiscitur, non uno modo…

M. Tullius Cicero, De Officiis
…plane atque animadvertere quantum a quoque proficiscatur appareat. Tertium illud genus est studiorum voluntarium, quod agendis gratiis, accommodandis sermonibus ad eas rationes, propter quas quisque studiosus tui esse videbitur, significanda erga illos pari voluntate, adducenda…

Q. Tullius Cicero, Essay on Running for Consul
…ad rem publicam pertinet me et pacis et utriusque vestrum. .. et ad civium concordiam per te quam accommodatissimum conservari. ego cum antea tibi de Lentulo gratias egissem, cum ei saluti qui mihi fuerat fuisses, tamen…

Cicero, Epistulae ad Atticum
…pro omnibus nec cum omnibus eodem modo dicendum arbitror. is erit ergo eloquens qui ad id quodcumque decebit poterit accommodare orationem. Quod cum statuerit, tum ut quidque erit dicendum ita dicet, nec satura ieiune nec grandia minute…

M. Tullius Cicero, Orator
…, diligenterque conficias. Clodius ergo, ut ais, ad Tigranem velim Sirpiae condicione ; sed facile patior. accommodatius enim nobis est ad liberam legationem tempus illud, cum et Quintus noster iam, ut speramus, in otio…

Cicero, Epistulae ad Atticum

Frequency

2192nd

most frequent word

Most used by

Q. Tullius Cicero
Quintilian
Celsus
Suetonius
Tertullian

Collocations

etiam 40
natura 32
enim 29
autem 29
video 29
genus 29
idem 27
oratio 27
causa 25
magnus 25

accommodo

Saved

Recent