auxilior
auxilior, to give help, aid, assist, succor
- I In gen. (class. but rare; in Cic. perh. only once in his Epistt.), constr. with dat.: alicui, Plaut. Trin. 2, 2, 102 (377): nonne id flagitiumst te aliis consilium dare, tibi non potis esse auxiliarier? Ter. Heaut. 923; Cic. Fam. 5, 4; Caes. B. G. 7, 50 fin.; 4, 29; Sall. J. 24, 3; Plin. 10, 8, 9, § 22; Vulg. 4 Reg. 14, 26; ib. Psa. 88, 44; ib. Heb. 2, 18: nihil Numantinis vires corporis auxiliatae sunt, Auct. ad Her. 4, 27.—
- II Esp., of the aid of a physician, to aid, to relieve, heal, cure; constr. with dat. or contra: Nec (medicina) formidatis auxiliatur aquis, Ov. P. 1, 3, 24: ferulam quibusdam morbis auxiliari dicunt medici, Plin. 13, 22, 43, § 125: phalangites auxiliantur contra scorpionum ictus, id. 27, 12, 98, § 124.☞
- a Act. access. form auxĭlĭo, āre, to give aid, etc.: alicui, Gracch. ap. Diom. p. 395 P.; cf. Prisc. p. 797 P.—
- b Auxilior in pass. signif.: a me auxiliatus, Lucil. ap. Prisc. pp. 791 and 927 P.: consonantes sunt in quibus (vox) ab imis auxiliata egrediatur ad aures disertā verborum claritate, Vitr. 5, 8, 2.
➳ sens pass. v. auxilio.
- auxilium, to give help, aid, assist, succor: facultas auxiliandi, Cs.: alcui nil, T.: mihi, S.: (podagram) aquis, to cure, O.
-
…, semperque hostibus spes victoriae redintegraretur, eo magis, quod deustos pluteos turrium videbant nec facile adire apertos ad auxiliandum animadvertebant, semperque ipsi recentes defessis succederent omnemque Galliae salutem in illo vestigio temporis positam arbitrarentur, accidit inspectantibus nobis…
Julius Caesar, Gallic War
-
…ad hostium castra contendit. Ibi cum alii fossas complerent, alii multis telis coniectis defensores vallo munitionibusque depellerent, auxiliaresque, quibus ad pugnam non multum Crassus confidebat, lapidibus telisque subministrandis et ad aggerem caespitibus comportandis speciem atque opinionem…
Julius Caesar, Gallic War
-
…Vos data facultate vobis consulite. Simul in medios hostes irrupit duobusque interfectis reliquos a porta paulum summovit. Conantibus auxiliari suis Frustra, inquit, meae vitae subvenire conamini, quem iam sanguis viresque deficiunt. Proinde abite, dum…
Julius Caesar, Gallic War
-
…aquabantur aegre. frumenti copiam legionarii nonnullam habebant, quod dierum xxii ab Ilerda frumentum iussi erant efferre, caetrati auxiliaresque nullam, quorum erant et facultates ad parandum exiguae et corpora insueta ad onera portanda. itaque magnus eorum cotidie…
Julius Caesar, Civil War
-
…, et onerarias, quae ad ancoras erant deligatae, tempestas adflictabat, neque ulla nostris facultas aut administrandi aut auxiliandi dabatur. Compluribus navibus fractis, reliquae cum essent funibus, ancoris reliquisque armamentis amissis ad navigandum inutiles, magna…
Julius Caesar, Gallic War
-
…, omnibus in rebus me fore in tua potestate tibi confirmo. si mihi neque magistratum neque senatum neque populum auxiliari propter eam vim, quae me cum re p. vicit, licuerit, vide ne, cum velis revocare…
Cicero, Epistulae ad Familiares
-
…in umidis sunt, ex aceto vero collectiones sanant. baccar in medicinae usu aliqui ex nostris perpressam vocant. auxiliatur contra serpentes, capitis dolores fervoresque, item epiphoras. inponitur mammis tumentibus a partu et aegilopiis incipientibus ignibusque sacris…
Pliny the Elder, Natural History
-
…me iudicium foderunt mihi superbi foveas quae non erant iuxta legem tuam omnia mandata tua vera falso persecuti sunt me auxiliare mihi paulo minus consumpserunt me in terra ego autem non dimisi praecepta tua secundum misericordiam tuam vivifica me et custodiam…
Vulgate, Latin Vulgate
-
…in turribus conlocavit et in angulis murorum ut mitterent sagittas et saxa grandia egressumque est nomen eius procul eo quod auxiliaretur ei Dominus et corroborasset illum sed cum roboratus esset elevatum est cor eius in interitum suum et neglexit Dominum Deum…
Vulgate, Latin Vulgate
-
…aspiret aura ; intumescunt corpora, faciemque invadunt ignes sacri ; ob id cerato prius inlinunt. quibusdam tamen morbis auxiliari dicunt medici permixtam aliis, item alopeci i s suggillatisque ac liventibus, ceu vero remedia desint, ut scelera…
Pliny the Elder, Natural History