beneficium
beneficium, a favor, benefit, service, kindness
BWL
your kindnesses to me
This is no kindness, to make war on the haughty and be sparing to subjects
- A benefaction, kindness, favor, benefit, service, εὐεργέτημα (sunt qui ita distinguunt, quaedam beneficia esse, quaedam officia, quaedam ministeria. Beneficium esse, quod alienus det: alienus est, qui potuit sine reprehensione cessare: officium esse filii, uxoris et earum personarum, quas necessitudo suscitat et ferre opem jubet: ministerium esse servi, quem condicio sua eo loco posuit, ut nihil eorum, quae praestat, imputet superiori, Sen. Ben. 3, 18, 1);—(in prose freq.; in poetry, for metrical reasons, only in play-writers; most freq. in Ter.).
- A In gen.: nullum beneficium esse duco id, quod, quoi facias, non placet, Plaut. Trin. 3, 2, 12 (638): beneficium accipere, Ter. Ad. 254: pro maleficio beneficium reddere, id. Phorm. 336: immemor beneficii, id. And. 44: cupio aliquos parere amicos beneficio meo, id. Eun. 149: beneficium verbis initum re comprobare, id. And. 824: nec enim si tuam ob causam cuiquam commodes, beneficium illud habendum est, sed feneratio, Cic. Fin. 2, 35, 117; id. Off. 2. 20, 70: beneficio adligari: beneficio victus esse, Cic. Planc. 33, 81; cf.: Jugurtham beneficiis vincere, Sall. J. 9, 3: collocare, Cic. Off. 1, 15, 49 al.; 2, 20, 69: dare, id. ib. 1, 15, 48; id. Fam. 13, 8, 3; deferre, id. Off. 1, 15, 49: conferre in aliquem, id. ib. 1, 14, 45: quia magna mihi debebat beneficia, Cael. ap. Cic. Fam. 8, 12, 1: in republicā multo praestat benefici quam malefici immemorem esse, Sall. J. 31, 28: senatus et populus Romanus benefici et injuriae memor esse solet, id. ib. 104, 5; Petr. 126, 4: in iis (hominibus) beneficio ac maleficio abstineri aecum censent, Liv. 5, 3, 8: immortali memoriā retinere beneficia, Nep. Att. 11, 5 al.—Of the favor of the people in giving their vote: quidquid hoc beneficio populi Romani atque hac potestate praetoriā possum, Cic. Imp. Pomp. 24, 69, and 71.—
- B Esp.
- 1 Beneficio, through favor, by the help, aid, support, mediation: beneficio tuo salvus, thanks to you, Cic. Fam. 11, 22, 1; 13, 35, 1: nostri consulatūs beneficio, by means of, id. Q. Fr. 1, 1, 1, § 6: servari beneficio Caesaris, Vell. 2, 71, 1: hoc beneficio, by this means, Ter. Heaut. 394: sortium beneficio, by the lucky turn of, Caes. B. G. 1, 53 Herz.: longissimae aetatis, Quint. 3, 1, 9: ingenii, id. 2, 11, 2; 5, 10, 121: eloquentiae, Tac. Or. 8 al.; cf.: fortunae beneficium, Planc. ap. Cic. Fam. 10, 4, 2.—
- β In gen., by the agency of: quod beneficio ejus contingit, Dig. 39, 2, 40, § 1: beneficio furis, ib. 47, 2, 46 pr.—
- 2 Alicujus beneficii facere (habere, etc.), to make dependent on one’s bounty or favor (post-Aug.): commeatus a senatu peti solitos benefici sui fecit, Suet. Claud. 23: ut munus imperii beneficii sui faceret, Just. 13, 4, 9; cf.: adeo quidem dominis servi beneficia possunt dare, ut ipsos saepe beneficii sui fecerint, Sen. Ben. 3, 18, 4: sed nihil habebimus nisi beneficii alieni? Quint. 10, 4, 6.—
- II Transf. to political life.
- A A distinction, support, favor, promotion (esp. freq. after the Aug. per.): coöptatio collegiorum ad populi beneficium transferebatur, Cic. Lael. 25, 96; id. Phil. 2, 36, 91: quibus omnia populi Romani beneficia dormientibus deferuntur, id. Verr. 2, 5, 70, § 180: in beneficiis ad aerarium delatus, among those recommended to favor, id. Arch. 5, 11 Halm. ad loc.; id. Fam. 7, 5, 3: cum suo magno beneficio esset, under great obligation to his recommendation, id. Phil. 8, 6 Wernsd.; Flor. 4, 2, 92; cf. Suet. Tit. 8.—So,
- 2 Esp. freq. of military promotions (whence beneficiarius, q. v.): quod scribis de beneficiis, scito a me et tribunos militaris et praefectos... delatos esse, Cic. Fam. 5, 20, 7: ut tribuni militum... quae antea dictatorum et consulum ferme fuerant beneficia, Liv. 9, 30, 3: beneficia gratuita esse populi Romani, id. 45, 42, 11; Auct. B. Afr. 54, 5: per beneficia Nymphidii, promoted, advanced through the favor of Nymphidius, Tac. H. 1, 25; 4, 48 Lips.: beneficii sui centuriones, i.e. his creatures, Suet. Tib. 12: Liber beneficiorum or Beneficium, the book in which the public lands that were bestowed were designated, Hyg. Limit. Const. p. 193 Goes.; Arcad. ib. p. 260.—So, SERVVS. A. COMMENTARIIS. BENEFICIORVM., Inscr. Grut. 578, 1.—
- B A privilege, right (post-Aug.): anulorum, Dig. 48, 7, 42: religionis, ib. 3, 3, 18: militaris, ib. 29, 1, 3.—Hence, liberorum, a release from the office of judge, received in consequence of having a certain number of children, Suet. Claud. 15; Dig. 49, 8, 1, § 2.—
- C Personified, as a god: duos omnino (deos credere), Poenam et Beneficium, Plin. 2, 7, 5, § 14.
caelestis ~ii munificentia
multi sunt qui ampliora a te ~ia quam ego et majores accipiunt dignitates
de ~iis et judiciis divinis
reor indignum benefīcia tanta latere / aetatem
~ium, i. donum,freme, gife
Willelmus Dei ~io rex Anglorum(
est autem assisa illa [sc. magna ] regale quoddam ~ium clementia principis ‥ populis indultum
~ium,freomo
hoc manerium dedit rex W. monachis pro ~io suo
renunciantes ~io restitutionis in integrum super preteritis detencionibus
quod ‥ aque benedicte ~ia solis scolaribus assignentur
ejectis a domo ‥ omne ~ium domus ‥ denegetur
arbitror ‥ illos in legis humane ~iis minorandos quos ‥ postponit ecclesia in ~iis suis
dicunt quod ipsi clerici sunt et petunt quod ~ium clericale eis allocetur
ut fures et parricidae convicti, qui ~io trium literarum, hoc est, quod legere sciant, servantur, stigmatiae fierent
paulatim aliorum ~io ad subtiliora consurgunt
multiplicate majestatis ~io magni fieri possumus
fratres Thornensis cenobii me ‥ concesserunt collegam fieri et in cunctis ~iis suis simul secum eque perpetuo participari, unde ‥ pro tanti ~ii adeptione ecclesiam de G. ‥ largitus sum
pro hac ‥ donatione concesserunt mihi ‥ monachi commune ~ium domus sue
receperunt eum in singulis ~iis et oracionibus que fiunt in ecclesia sua
abbas et conventus ipsum dominum R. et A. uxorem suam et liberos suos in ~iis spiritualibus que fiunt in ecclesia de Oseneya in perpetuum admiserunt participes
ut animam ‥ Johannis, qui ‥ ab hac ‥ luce ‥ transivit, ‥ in communibus ~iis vestris recipiatis
idem Robertus habet xlij domus hospitatas in Oxeneford’ ‥ et pro j manerio tenet cum ~io S. Petri
episcopi statuerunt ‥ ut ‥ presbyteri qui ‥ preeligerent cum mulieribus habitare ‥ omni ecclesiastico ~io privati extra chorum ponerentur
abbas ‥ ad vacans ~ium ‥ archiepiscopo personam vel vicarium presentabit(
dabit ‥ Roberto ‥ dim. m. ad se vestiendum quousque assignaverit ipsi R. in certo ecclesiastico ~io c s. redditus
clericos per subtractionem ~ii et officii volumus coherceri
precipimus ut omnes rectores ecclesiarum et vicarii residenciam faciant in suis ~iis
legatus J. episcopum Wynton’ ab officio et ~io suspendit
ecclesie parochiales seu ~ia prebendalia(
papa ‥ ~ia pinguia in Anglia ei [sc. nepoti suo ] dedit
omnes domus rectorie sunt pro statu ~ii competentes
~ium ecclesiasticum non potest licite sine institutione canonica obtineri
quorum [beneficiorum ] quatuor sunt dignitates, viz. decanatus, cantoria, cancellaria et thezauraria, quintum vero, viz. archidiaconatus, officium est; ‥ et ista quinque ~ia tanquam incompassibilia cum aliis iis nuncupantur
[J. Wiclif ] juste privatus exstiterat per archiepiscopum Cant’ quodam ~io ‥ in universitate Oxon’ situato
ut nos ‥ possessiones ipsas modo sacerdotia modo ~ia vocemus
pro primitiis spiritualium suorum ~iorum
quod ‥ fratres [(de Bello Loco ] ‥ decimas ‥ infra parochiam de Abertarf ‥ habeant ‥ nomine simplicis ~ii in puram et perpetuam eleemosynam ‥ sicut aliquod simplex ~ium in diocesi nostra
nomine simplicis ~ii in ecclesia de H.
de aliquo ~io ecclesiastico competenti cum cura vel sine cura
si homicide ‥ concederet [papa ] facultatem plura ~ia curata retinendi
~ium curatum et non curatum(
concessimus ‥ ecclesie ‥ de Gipeswic’ et canonicis ibidem Deo servientibus ‥ ~ium vj marcarum argenti per annum in ecclesia de Gretingheham, salva nobis ‥ presentacione et electione clerici qui ‥ instituetur, qui securitatem prestabit quod jamdictum ~ium ‥ persolvet
E. fuit inde persona ‥ reddendo ‥ per annum eidem abbati dim. m. nomine ~ii
reddendo annuatim nomine pensionis dim. m.
dedimus ‥ ecclesie ‥ Malmesbyri et monachis ibidem Deo servientibus omnes decimas in parochia ecclesie de C. nomine perpetui ~ii possidendas
W. ‥ admissus est in ea [ecclesia ] canonice persona institutus salvis lx s. annuis priori et canonicis [de Huntingdon ] de eadem ecclesia nomine perpetui ~ii per manum dicti W. et successorum suorum percipiendis
ego Æðelbald ‥ rex ‥ concedo ‥ ipsam terram ‥ episcopo ‥ Wentanae aecclesiae; ‥ et nullus jam licentiam ulterius habeat ‥ terram predictam alicui dandi ‥ neque ‥ rogandi in ~ium
concedo ‥ medietatem insule que dicitur Gener’ [(] ‥ et ex altera medietate quam ‥ fidelis noster nomine Nigellus in ~io tenet omnia quecunque ex ipso ~io meis usibus proveniunt Guernsey
in cujus regis W. carta continebantur hujusmodi libertates, viz. quod ‥ abbas et monachi Fiscann’ habeant terram de Staninges [] ‥ cum omnibus ‥ liberis consuetudinibus, quia hoc totum regale ~ium est Steyning, Suss
precepit rex ut ‥ civitas Cantuaria, quam Lanfrancus ‥ in ~io a rege tenebat, ‥ in alodium ecclesie Christi Cant’ ‥ transiret
➳ la forme benificium se trouve dans des inscriptions et chez certains auteurs, par ex. Sall. C. 9, 5 ; 31, 7 ; 54, 2.
- 1. weldaad, genade, gunst, dienst; ➤ -um alci dare (en tribuere, offerre) of in alqm conferre of -o alqm afficere; -um ab alqo accipere; -i causa of per -um uit vriendelijkheid, uit barmhartigheid; (abl.) beneficio met hulp van, dankzij [-o deorum, sortium, silvarum, tuo];
- 2. onderscheiding, begunstiging, bevordering;
- 3. (postklass.) voorrecht, privilege [consulum];
- 4. (Mel.) leen (een stuk land).
恩。贈。陞官。養廉。 Meo beneficio 托我之恩。 — facere vel dare ei 施恩與彼。 Eum beneficio complecti vel afficere 施恩與彼。Centuriones beneficii sui 以己恩陞之把總?。Beneficio ejus contigit 以其罪有此事。
Suggest a Translation
See an image
Beneficioac liberalitate illud possideat. Unde hæc loquendi formula in Testam. Hadoindi Ep. Cenoman.
Villa... quam Lupus quondam per Beneficium nostrum tenere visus fuit.Infra :
Quam fidelis noster per nostrum Beneficium habere videtur.Rursum :
Similiter villa.... quam ex munificentia nostra ipsi fideli nostro Caddono Defensori nostro concessimus.
Quam fidelis noster per nostrum Beneficium habere videtur.Ubi observandum de iis villis disponere ac decernere, quas
in Beneficium, id est, ad usumfructum concesserat. Charta Guillelmi Ducis Aquitan. apud Beslium pag. 255 :
De quadam silvula, quam præfatus Bego habere videbatur de nostro Beneficio, etc.Et in Tabular. Burguliensi Ch. 31. apud eumdem pag. 277 :
Cum consensu et voluntate Comitis Odonis eamdixit Marculfus lib. 1. form. 12.(curtim) ex nostro Beneficio tenere. Ex munere regio,
Beneficiaappellarunt, et librum in quo ea describebantur,
Librum Beneficiorum. Hygenus de Limitib. agror.
Si qua Beneficia concessa aut assignata coloniæ fuerint, in libro Beneficiorum ascribemus.Dolobella :
Quæris si in libro Beneficiorum regionis illius Beneficium alicui Augustus dedit.Atque hic liber erat penes
Primiscrinium Beneficiorum, sub dispositione Comitis Rerum privatarum domus divinæ, de quo Notitia Imp. ; vel penes eum qui
a commentariis Beneficiorumappellatur in veteri Inscriptione.
Notum est.... quod milites sæculi Beneficia temporalia a temporalibus dominis accepturi, prius militaribus sacramentis obligantur, et dominis suis fidem se servaturos profitentur.
Beneficiorumconditio, ut qui ea impetrabant, aut quibus conferebantur, et fidem præstarent, seu, ut tunc loquebantur,
se in Vassaticos commendarent, et servitium militare facerent iis qui ea conferebant.
Beneficiarii honores, prædia in
Beneficium, seu
feudumconcessa. Annales Franc. Bertiniani ann. 839 :
Suorum quoque complures non solum proprietatibus, verum etiam Beneficiariis donavit honoribus.
Beneficia publica, quæ et
Regia, nempe quæ ex regalibus prædiis conferebantur, apud Monachum Sangallensem in Carolo Mag. lib. 1. cap. 32.
Beneficia regalia, in Capitul. 2. ann. 813. cap. 4.
Accipere Beneficium a seniore suo, in Concilio Compendiensi ann. 757. cap. 6.
Et ei Abbatias et Comitatus in Beneficium dedit, ut ei fidem servaret.Præterea conferebantur
Beneficia, ut qui iis donati erant, servitium militare præstarent, si bella ingruerent. Unde
Beneficia Militariadicuntur in Charta Ragenfredi Episcopi Carnotensis ann. 954. Vide Leges Longobard. lib. 3. tit. 9. § 9.
Beneficia ad vitam. Tabular. Angeriacense apud Beslium pag. 257 :
Præfatam Ecclesiam cum omni integritate, quandiu advixerit, teneat.Unde
proprietatibuspassim opponuntur. Codex Carolinus Epist. 62 :
Tam de propriis, quam de Beneficiis per testamentum.... concessis.Charta Conradi Burgundiæ
Cuidam Luitfredo nomine prædictum Monasterium concessum est in Beneficium : sed non post longa tempora, non per Beneficium, sed per proprietatem in posteram ejus progeniem divisum, etc.Charta Odonis Regis in Tabular. S. Cyrici Nivernens :
Si ea quæ inter se fideles loci temporisve commoda opportunitate ex rebus propriis, aut jure Beneficii sibi commissis, causa augmenti vel meliorationis juste ac legaliter agendum deliberaverint, nostris confirmamus edictis.Ditmarus lib. 5 :
Hujus vitæ cursum quam probabiliter egit, hoc etiam testificatur, quod apud dominum suimet Beneficii maximam partem acquisivit in proprietatem.Capitul. Caroli Calvi tit. 6. § 20.
In Beneficiario jure, aut in alode adsumptum habetur.Ita tit. 31. cap. 22.
Quandam nostri juris villam, quam ipse hactenus jure Beneficiario per nostram largitionem obtinuisse visus est.Alia ejusdem Caroli ann. 877. ibidem :
Quidam fidelis noster Hildebertus culminis nostri adiens serenitatem, deprecatus est, ut quasdam villas,.... quæ sitæ sunt in Comitatu Lemovicensi, jure usufructuario et Beneficiario omnibus diebus vitæ suæ, et filio suo post eum, per hoc præceptum nostræ auctoritatis concederemus, etc.Alia ejusdem Principis :
Ut eis quandam villam.... usufructuario et jure Beneficii omnibus diebus vitæ suæ concederemus.Marculfus lib. 2. form. 5 :
Nobis ad Beneficium usufructuario ordine excolendum tenere permisistis.
Ratgis habet in Beneficio mansos ingenuilesIbid. fol. 107. verso col. 2. (** Br. 21. c. 93.) :iii. habentes de terra arabili bun.xxxviii.
Sunt mansi ingenuilesVide Acta SS. Benedict. sæc. 1. pag. 413. sæc. 3. part. 1. pag. 124. sæc. 4. part. 1. pag. 602.xlviiii. et duo dati in Beneficio.
In Beneficio tenere et precario more, in Pancharta nigra Turon. cap. 97.
Beneficiali more, in Synodo Ravennensi ann. 877. cap. 17. Baldricus Noviomensis lib. 1. cap. 85 :
Villam... quam Hasbanienses more Beneficiali tenebant. Jure Beneficii tenere,in Annalib. Franc. Fuld. ann. 850. et apud Aimoin. lib. 1. Hist. cap. 14. Adde Capitula Caroli Calvi tit. 10. cap. ult.
Liutfrit..... quicquid predii habuit in Eichhohe marchia..... monasterio S. Cyriaci ad Aldorph... tradidit... ea videlicet ratione, ut ipse et ejus uxor idem prædium in sua potestate et utilitate Jure Beneficiali retinerent et annuatim quatuor denarios inde ad prefatum monasterium persolverent, quandiu viverent, post obitum vero illorum in potestatem et utilitatem fratrum nullo contra dicente rediret. Idem autem Liutfrit a domno.... abbate.... viniferos agros duos lege precaria recepit.Adverte Beneficium oblatum, precariam concessam.
Agrum quem H. liber homo in meo Beneficio ante habuit.
Ecclesiæ siquidem nobis a Deo commissæ non talia sunt Beneficia, et hujusmodi Regis proprietas, ut pro libitu suo inconsulte illas possit dare, vel tollere.Non temere tamen, nec sine legali judicio auferebantur. Synodus Ticinensis ann. 855 :
Denique quia Christi custodiente clementia neminem injuste privavimus, sed neque privari absque legali sanctione aliquem nostrorum fidelium voluimus Beneficio : jubemus ne quis suum depravet ullo modo, sed instauret securiter, etc.
Victoriam ut Caroli esse dedicit, filium suum Willelmum ad illum direxit, et si honores quos idem in Burgundia habuit, eidem donare vellet, ut se illi commendaret, præcepit.Regino ann. 940 :
Uto comes obiit, qui permissu Regis quidquid beneficii aut Præfecturarum habuit, quasi hæreditatem inter filios divisit.
Imperator... in Italia.... nonnullos exauctoravit, et Beneficia, quæ illi et patres et avi et atavi illorum tenuerant, multo vilioribus dedit personis.Consule Eichhorn. Hist. Jur. Germ. § 141.
consensuset
consiliinomine donatus legitur.
Vassiaut
Vassalli dominicidicebantur. Annales Franc. Bertin. ann. 837 :
Episcopi, Abbates, Comites, et Vassalli dominici in memoratis loci Beneficia habentes.Ita ann. 869. pag. 234. et in Capit. Caroli M. lib. 3. cap. 73.
Milites, ut in Legib. Longob. lib. 3. tit. 8. § 4. Sed de horum vocabulorum notionibus agetur
Beneficia, seu prædia, beneficii jure Nobilibus darentur a Rege vel Principe,
Regaliaappellata sunt. Capitula Caroli M. lib. 1. cap. 132 :
Ut omnes Episcopi, Abbates, Abbatissæ, Optimates et Comites seu Domestici, et cuncti fideles qui Beneficia Regalia, tam de rebus Ecclesiasticis, quam quæ et de reliquis habere videntur unusquisque suo beneficio suam familiam nutricare faciat, et de sua proprietate propriam familiam nutriat.Ex quibus patet
Beneficia Regalia, non modo dicta fiscalia Regum prædia quæ concedebantur, sed etiam Ecclesiastica, quæ viris militaribus, ita invalescente hacce tempestate usu, vel potius abusu, ab ipsis Regibus dabantur in
Beneficium, ratione quorum militia et servitium militare Regi præstabatur. Rursum ex his eruitur
Beneficia RegaliaEpiscopis et Abbatibus concessa fuisse : unde cum postmodum ea in proprietatem transissent,
Regaliaappellari cœpere quævis Ecclesiarum prædia ac dominia, utpote a Regibus primitus
in beneficiumconcessa, ac temporis successu proprietatis jure retenta. Id firmat Radulfus de Diceto ann. 1093. ubi ait Willelmum II. Regem Angl.
præcepisse ut investiretur Anselmus omnibus ad Archiepiscopatum Cantuaricensem pertinentibus, atque ut civitas Cantuariæ, quam Lanfrancus suo tempore a Rege in beneficio tenebat, et Abbatia S. Albani, quam non solum Lanfrancus, sed et antecessores ejus habuerant, in alodium Ecclesiæ Cantuariensis pro remedio animæ suæ perpetuo jure transirent.
Beneficiamorientibus possessoribus ad regem redibant ; ita Beneficia, quæ Episcopis et Abbatibus dabantur, iis perinde decedentibus, ad Regem revertebantur, qui iis gaudebat, quousque successores eorum iisdem beneficiis investirentur. Atque hæc fuit, ni fallor,
RegaliumEcclesiasticorum origo, quibus vacante sede Episcopali Reges gaudere solent. Beneficiorum regalium occurrit præterea mentio in iisdem Capitulis Caroli Mag. lib. 3. cap. 19. 20. 71.
Beneficiumprimitus appellatum est, postmodum
feudinomen accepit. Charta Ottonis Comitis Viromandensis apud Hemereum in Augusta Viromand. ann. 1025 :
Tenebat, inquam, aquam illam ex me loco Beneficii, sub nomine feodi.Charta Balduini Hierosol. Comitis Hannoniæ ann. 1078. apud Miræum in Donat. Belg. lib. 2. cap. 28 :
Excepto quod Abbas vel successor suus pro molendino suo unoquoque anno solvat Militibus quibus contingit Beneficium, quod vulgo dicitur Feodum, 5. modios... annonæ, etc.Hadrianus PP. apud Radevicum lib. 3. cap. 32 :
Licet enim hoc nomen quod est Beneficium, apud quosdam in alia significatione, quam ex impositione habeat, assumatur ; tunc tamen in ea significatione accipiendum fuerat, quam nos ipsi posuimus : hoc enim nomen ex bono et facto est editum, et dicitur Beneficium apud nos, non feudum sed bonum factum.Ita
Beneficiumet
feudumpromiscue usurpantur in libris feudorum.
Honoresdicuntur. Vide supra.
Videlicet foris murum ipsius civitatis(Lugdunensis)
Ecclesiam S. Laurentii(cum)
Beneficiolo ad illam pertinente.
Itaque prædictas res sub Beneficio præstariæ cum omni integritate eo tenore concedimus, ut quamdiu præfatus Artoldus et Adalaia futura ejus uxor, et nascituri ex eis hæredes vixerint, usumfructum exinde percipiant, etc.
Ansigisus Flaviacum monasterium... a domno rege Carolo in precarium accepit anno 807.... Dum prædictum Flaviacense cœnobium jure precarii ac Beneficii teneret, etc.Formul. Goldastin. 78 :
In Beneficium et in censum concessimus.Conf. Eichhorn. Hist. Jur. Germ. § 194. Bignon. ad Marculf. lib. 2. cap. 5.
beneficiumdatur, ut monent post Maffeum Istor. Diplom. pag. 84. Auctores novi Tract. de Re diplom. tom. 1. pag. 353. Rescript. Constant. imper. in Cod. lib. 1. tit. 23. lib. 4 :
Si qua Beneficia personalia, sine die et consule fuerint deprehensa, auctoritate careant.Adde Cod. Theodos. lib. 6. tit. 2. leg. 15. Vide mox Beneficiaria.
beneficiumdare. Arno Salisburgensis Episcopus :
Quod fuit eis ex causa dominica Beneficiatum.Formulæ veteres cap. 38 :
Ad tuam petitionem nostra decrevit voluntas, ut tibi res nostras vel Sancti illius in pago illo Beneficiare usufructuario ordine deberemus, etc.Concil. Rotomagense ann. 1050. cap. 10 :
Ut Episcopus Clericorum Ecclesiæ stipendia, aut terras laïcis Beneficiare minime præsumat. Res Beneficiatæ,in Capitulis Caroli M. lib. 5. cap. 3.
Pro qualicunque occasione seu donandi, seu Beneficiandi ipsas res.Ch. 135...
Quas uxori meæ quandiu vivet, ego Galfredus Beneficiavi.Wolfardus Hasenrietanus de S. Walpurga :
Cæteri omnes Beneficiati sunt ex hujus Abbatiæ bonis.Vide formulas secundum Legem Roman. cap. 38. Chronicon Laurisham. pag. 89. Hincmarum tom. 2. pag. 603. Concil. Dusiac. I. pag. 268. Burchardum de Casib. S. Galli cap. 3. pag. 115. Chronicon S. Benigni pag. 422. Sigebertum ann. 1007. tom. 2. Hist. Franc. pag. 665. Doubletum in Hist. Sandionys. pag. 712. Bibliothecam Sebusian. lib. 1. cap. 1. Chiffletium in Probat. Hist. Tornut. pag. 285. Flodoard. lib. 3. cap. 4. Baldricum lib. 1. Chron. Camerac. cap. 8. 92. 112. 114. 115. lib. 2. cap. 10. lib. 3. cap. 2. Harigerum in Vita Landoaldi num. 14. Wolfardum de Miracul. S. Walpurgæ, Leonem III. PP. Epist. 9. etc.
Facta est Beneficiaria ista in mense Januar... anno 12. quod Lodoïcus Rex cœpit regnare.
Inbeneficiati.
in beneficium dare, in Charta Ludovici Pii apud Beslium in Regibus Aquitan. pag. 19. Burchardus de Casib. S. Galli cap. 3 :
Simoniace Ecclesias vendidit, res Ecclesiæ Inbeneficiavit, etc.Cap. 4 :
Omnia antiquitus Inbeneficiata exosus plurima de sua diligentia ad se retraxit.Charta Hattonis Episcopi Moguntini ann. 910. apud Browerum lib. 3. Antiquitat. Fuldens. :
Deprecor... ut nunquam alicui hominum Inbeneficientur, sed ad generales usus Fratrum perpetuo conserventur.Alia Eberardi Episcopi Bambergensis in Chronico Reichersperg. ann. 1151 :
Ita ut alveus ejus per terram prænotatam prædicto Marchioni Inbeneficiatam transeat.Alia ejusdem Episc. ann. 1160 :
Eumdem locum laicis Inbeneficiando.Adde Monachum Pegaviensem ann. 1040. 1112. Bertholdum Constantiensem ann. 1077. Acta Murensis Monast. pag. 65. Arnold. Lubecens. lib. 3. cap. 12. Chronicon Constantiense pag. 624. 625. Librum de fundatione Monasterii Gozecensis pag. 225. 229. Libr. de fundat. Cœnobii Bigaugiensis pag. 251. etc.
Si quis præstitum aut conductum habuerit caballum, vel bovem, aut canem, vel quodlibet peculium, et dum in ipso Beneficio et conductura est, homicidium fecerit, etc.
Prælatisin
Beneficiumdatæ essent, ut in Synodo Suessionensi sub Carolo C. cap. 11. et in Lege Longob. lib. 2. tit. 44. § 2.
Beneficia Ecclesiarum, lib. 1. cap. 163.
Capellæ et Casæ Dei in Beneficium datæ, in eadem Synodo.
Monasterium in Beneficium concessum, in Charta Conradi Regis Burgund. ann. 957. tom. 7. Spicileg. Acheriani pag. 187.
Res Ecclesiæ in Beneficium retinere, habere, in Capitulis Caroli M. lib. 5. cap. 146.
Sed quid de venditione loquimur ? cum non modo ea quæ emphyteoseos sunt locata contractu, vel jure proveniant, sive etiam quæ libellario nomine pensitantur : sed illa quoque quæ sub nudo Beneficii vocabulo sæculares accipiunt, revocari de cætero atque restitui Ecclesiis nullo modo possunt.
id exigente reipublicæ necessitate, a Concilio Aquisgranensi II. ann. 836. cap. 3. can. 19.
quousque opportunitas id permitteret plenius emendari.Horum vero beneficiorum Ecclesiasticorum possessores tenebantur
nonas et decimasiisdem Ecclesiis quotannis persolvere,
et restaurationes earumfacere, ut ex Capitulis Caroli M. colligitur lib. 5. cap. 145. 146.
beneficiumdarentur. Charta Hildegardæ Francorum Reginæ apud Meurissium :
Ideo interdicimus omnibus Abbatibus seu Custodibus ejusdem venerabilis loci,... ut jam dictas res nunquam præsumant alicui Beneficio tribuere, nec per precariam, ut fieri assolet, præbere.Tradit. Fuld. lib. 1 :
Ut nulli Clericorum aut Laïcorum quæ tradidi in Beneficium præstentur, etc.Adde Chron. S. Benigni pag. 422. Chron. Mindense pag. 745. Bibliothecam Sebusianam lib. 1. cap. 1. pag. 5. Chiffletium in Probat. Hist. Tornut. pag. 285. Catellum in Hist. Tolosanorum Comitum pag. 69. etc.
Si quod Beneficium Archiep. sive Abbas cuidam prestiterint omnino irritum sit, nisi solis ministerialibus.
Clericorum habentium Beneficia. Quæ quidem possessiones Ecclesiarum ita ad vitam Clericis concessæ,
Beneficiadici cœperunt, inquit Baronius ann. 502. n. 36. eo quod, ut habet Symmachus in hac Epistola, bene meritis tantummodo concedi liceret : ea quippe tempestate,
in Galliæ provincia ab aliquibus personis Ecclesiastica prædia diversis titulis alienabantur, ut ait idem Pontifex in alia Epistola, quam descripsit idem Baronius. Ex quibus patet morem in beneficiandi prædia Ecclesiastica viguisse, stante etiam prima Regum nostrorum stirpe : quod præterea colligitur ex Testamento Hadoindi Episcopi Cenomanensis sub ann. 652. quod descripsit Brissonius lib. 7. Form. Verum etsi id caverit Symmachus, aut ab eo Cæsarius obtinuerit, ut prædia Ecclesiarum non aliis distraherentur quam Clericis ad vitam ; mos tamen is invaluit, ut Laicis perinde ac Clericis distraherentur, ex seculi labentis abusu. At cum in beneficium Laicis data Ecclesiarum prædia temporum successu ad easdem Ecclesias redirent, sive ex beneficii usufructuaria conditione, sive ex possessorum voluntaria restitutione, eadem postmodum Clericis ad vitam perinde concessa sub servitii Ecclesiastici onere,
Beneficiinomen retinuere. Unde etiamnum videmus prædia quædam ex Ecclesiasticis, certis et denominatis beneficiis seu personatibus attributa, quia videlicet primitus ejusmodi beneficiariis ad vitam utenda concessa fuerant, quod postmodum in successores transiit. Charta anni 1031. apud Barthol. Fizen in Hist. Leod. pag. 318 :
Additis ad supradictum numerum Canonicorum, quinque Clericis, præter beneficium Præpositi, Decani, et Scholastici.Et pag. 319 : ...
Quibus viverent 10. Fratres cum cæteris 20. qui ibidem ad explenda Ecclesiastica beneficia fuerunt ordinati.
Ad ultimum decreverunt ut hasVideEcclesias cum rebus et decimis, cum Beneficiis Presbyteratis, et omnibus ibi adjacentibus, in usus prænominatorum Fratrum... condonare deberent.
Feudum Presbyterale.
In his Ecclesiis in quibus instituta sunt Beneficia Simplicia, Servitoria nuncupata, et cura animarum per tot Vicarios administrari solet, quot in eo loco Beneficia simplicia Servitoria existunt, quorum Beneficiati vel per se, si volunt, vel per interpositam personam Sacramenta administrare debent, ne animarum cura, ut plerumque in nostris visitationibus consistit, negligatur, aut ob tenuitatem reddituum obsequia et functiones Sacramentorum per parum aptos et idoneos Sacerdotes, ut sæpe accidit, administrentur : propterea ipsismet Vicariis, qui nunc sunt, et futuris temporibus curæ animarum præerunt, decimam partem omnium fructuum decimarum et primitiarum prædictorum Beneficiorum Simplicium Servitoriorum in quota pecuniæ, pro congruæ portionis assignatione deputamus, designamus, applicamus, et ipsismet Vicariis jus exigendi hujusmodi decimæ partis fructus pro congrua portione concedimus.
Beneficiorumnomine continentur, cap. 32. de Reg. Jur. Guibertus lib. 1. de Vita sua cap. 7 :
Contendebat denique mater mea Ecclesiasticis me beneficiis quoquo pacto inserere.Synodus Beneventana ann. 1091. cap. 2. de Capellanis :
Ab officio et Beneficio interdicimus.Alexander II. PP. apud Ughellum tom. 1. part. 1. pag. 864 :
Beneficium Ecclesiæ, quod quidam Canonicam, vel Præbendas, vel etiam Ordines vocant.Vide Præbenda. Cæterum Clericatus et dignitates Ecclesiasticas tanquam
terrenæ militiæ officia, indignis ab Episcopis olim concessas queritur S. Hieronym. adversus Jovinianum lib. 1. cap. 19 :
Dicam aliquid, quod forsitan cum multorum offensa dicturus sum ; sed boni mihi non irascentur, quia eos peccati conscientia non remordebit. Interdum hoc et Pontificum vitio accidit, qui non meliores, sed argutiores in Clerum allegunt, et simpliciores quosque, atque innocentes inhabiles putant, et affinibus vel cognatis quasi terrenæ militiæ officia largiuntur, sive divitum obediunt jussioni ; quodque his pejus est, illis Clericatus donant gradum, quorum sunt obsequiis deliniti.
Beneficiinomine, regnante secunda Regum nostrorum stirpe, viris Ecclesiasticis attributa sunt ab ipsismet Regibus prædia monastica, concessæ etiam Abbatiæ : testis hac de re locuples Charta Caroli Simplicis ann. 907. tom. 2. Hist. Meldens. inter Instr. pag. 6. qua Resbacensem Abbatiam, quam Episcopus Parisiensis
in Beneficiumhactenus habuisse dicitur, ipsi Episcopo ejusque successoribus sub eodem
Beneficiititulo confirmat, quo facilius possit debita Regi servitia explere ; cujus quidem rei an antiquius exstet exemplum nescio : neque enim vox
Beneficiumoccurrit in Chartis sive Ludovici qui Abbatiam Anianam Ecclesiæ Arelatensi, sive Karlomanni qui
Abbatiam S. Petri Resbacis nomine dictam, et quondam Hierusalem cognominatam in Comitatu *** sitam, quam isdem Episcopus(Parisiensis) in Beneficium hactenus habuisse dinoscitur, per nostræ auctoritatis Præceptum concedere dignaremur, quatenus eidem Præsuli, suisque foret augmentum successoribus, quo nostræ liberius possint servitutis explere negotia.
De rebus vero ecclesiarum, quæ usque nunc per verbum domni regis homines sæculares in beneficium habuerunt, ut inantea sic habeant, nisi per verbum domini regis ad ipsas ecclesias fuerint revocatæ : et si inde usque nunc a parte ecclesiæ decima et nona exivit, et nunc inantea faciat. Et insuper illas ecclesias de quinquaginta casatos solido uno reddat : de triginta medio solido uno reddat ; de viginti tremisse, et quisque nunc alium censum dedit, inantea, sicut prius fecit, ita faciat : et usque nunc nullum censum exivit, et ipsæ res ecclesiæ ubi sunt censentur, et ubi non sunt scribantur : et sit discretio inter precarias de verbo dominico factas, et inter eas quas episcopi, et abbates, et abbatissæ eorum arbitrio vel dispositione faciunt : ut liceat eis, quando quidem eis placuerit, res quas beneficiaverint, ad partes ipsius ecclesiæ recipere, facientes ut unusquisque homo ad causam Dei in honore fideliter et firmiter deserviat.
Decanus et Canonici S. Clodoaldi quoddam Beneficium Quadragesimale in pane et vino et nummis consistens et de corpore præbendarum antiquitus institutum habebant, quod in tempore Quadragesimæ juxta ordinem suum inter se, pauperibus exclusis, distribuebant. Nos vero considerantes... quia dignus est operarius cibo suo, ab ipsis postulavimus ut cujusdam partis prædicti Beneficii panis et vini videlicet, et quorumdam minutorum reddituum, quos stationes vocant, caritatum etiam deffunctorum pauperes Clericos ejusd. Ecclesiæ participes facerent... Et nos cum ipsis instituimus, quod de jam dicto Beneficio Decanus in duplo, Canonici et Canonicus in duplo pauperis Clerici acciperet, et nullus de eo aliquid habebit, nisi qui in tempore distributionis hiis tribus horis, Matutinis videlicet et Prime et magne Misse, aut saltem duabus istarum intererit... Ad hoc autem Beneficium ampliandum Abbas S. Victoris et totus illius Ecclesiæ Conventus manum suam extendentes, quoddam sextarium annone et unum modium vini, quo duo pro sua parte Quadragesimalis Beneficii eis annuatim reddebantur.
Residuum vero totius magnæ decimæ ad Quadragesimale Beneficium devolvetur.Exstat quoque Decretum Capituli S. Clodoaldi ann. 1236. in quo nonnulla statuuntur Beneficium Quadragesimale spectantia.
Guillelmus sola Dei patientia monasterii S. Victoris Massiliensis abbas, de consilio et consensu devoti conventus dicti monasterii,... confert Beneficium personale, scilicet ecclesiam de Salagrifon, Glandensis diœcesis, tibi Guillelmo Grasseto clerico accipienti, etc.
Patronuspræsentat.
Si compulsores exercitus beneficio accepto, aliquem sine ægritudine domi stare permiserint.In ipsa Lege
mercesexponitur.
In Capitulum nostrum venit, participium Beneficiorum nostrorum humiliter petiit, et accepit. Beneficia orationum,apud Messanum in Vita S. Cæsarii Arelat. pag. 258. Ordericum Vitalem lib. 3. 5. pag. 461. 479. 577. 590. 596. ad quæ admittebantur in Monasteriis
eorum Benefactores. In Statutis Ordinis de
Sempringham, est caput,
de Beneficiis pro parentibus mortuis faciendis. Gesta Consulum Andegav. cap. 13. num. 11 :
Fratrem et participem Beneficii rogat effici.Tabular. Priorat. Neronisvillæ :
Unde suscepti sunt in Beneficio et in orationibus nostris.Alibi :
Monachi vero susceperunt eos in societate sua, et in beneficio totius Ecclesiæ ut orationum eorum participes esse mererentur.Tabular. Absiense fol. 166 :
Tali pacto ut ipse haberet sepulturam simul et Beneficium.
Pro his omnibus vos participem facimus omnium Beneficiorum quæ in domo nostra fiunt et fient, etc.Idem Epist. 437. de morte Eugenii III. Papæ :
Constituite perpetua Beneficia, ut Deus sibi indulgeat, etc.
Pro hac quoque eleemosyna dedit D. Abbas Stephanus et viro et mulieri societatem et omne bonumquod factum fuerit in Besuensi Ecclesia usque ad finem mundi, pro remedio animarum suarum, suorumque antecessorum fidelium.
Fraternitatem, aliud in
Beneficia orationumrecipi. Monasticum Anglic. tom. 1. pag. 331 :
Pro qua re Abbas et Monachi S. Albani susceperunt Radulfum in Fratrem et Monachum, et uxorem suam similiter in Sororem, filium vero eorum in Beneficio Ecclesiæ.Tabularium Prioratus S. Nicasii Mellenti fol. 35 :
Concessit præterea Prior, annuente Conventu, prædicto Roberto fraternitatem domus et ad vitam et ad mortem, et Beneficium, quotiescunque voluerit accipere.
Osberinus hanc oblationem et dimissionem in Capitulo S. Vandregisili fecit et super altare, facta oblatione, deposuit, fraternitatem et commune Beneficium ejusdem Ecclesiæ sibi et uxori suæ in perpetuum accepit.
in fraternitatemrecipi, aliud
in Beneficiumobservat Cangius : et quidem ad spiritualia primum, alterum ad temporalia spectare non absurde colligi posse videtur ex his verbis secundo loco laudatis :
Et beneficium, quotiescumque voluerit accipere ;quod de iis, quæ ad victum et vestitum pertinent, intelligo.
Dono etiam illis nullo mihi jure vel cuiquam retento, excepto Beneficio Spiritali et sepultura, quidquid juris in ipsa terra habeo.Et fol. 36 :
Nec aliquid sibi vel hæredibus suis in eisdem decimis, nisi Spiritale Beneficium retinuerunt.Occurrit præterea hæc formula in libro Chirographorum ejusdem Monasterii fol. 7. 46. et alibi. Rursum fol. 67 :
Nihil mihi vel successoribus meis retinens, nisi Beneficium animæ.Et fol. 111.
Rogans ut Spiritalium Beneficiorum, orationum et eleemosynarum Monasterii me meosque participem faciat.Tabular. Dalonensis Abbatiæ ann. 1190. fol. 43 :
In manu Archembaldi Prioris, qui mihi concessit participium totius Spiritualis Beneficii.
- bene+2 FAC-, a favor, benefit, service, kindness: Pro maleficio beneficium reddere, T.: alcui dare: apud bonos beneficium conlocare, lay under obligation: Iugurtham beneficiis vincere, S.: in regem: erga me: Abs quivis homine beneficium accipere, T.: adfici beneficio: beneficio sum tuo usus, have received from you: benefici memor esse, S.: beneficio tuo salvus, thanks to you: nostri consulatūs beneficio, by means of: hoc beneficio, by this means, T.: sortium beneficio incolumis, by the lucky turn of, Cs.: alqd per beneficium civitatibus concedere, as a favor: (alqd illis) in benefici loco deferendum, offered as a kindness: coöptatio collegiorum ad populi beneficium transferebatur, i. e. the power to choose was vested in: in beneficiis ad aerarium delatus est, i. e. among those who had done service to the state: ne qua tabula benefici figeretur, no man posted as privileged. —An honor, distinction, office, promotion: beneficio populiR.ornatus: vestris beneficiis praeditus: quae antea dictatorum fuerant beneficia, in the gift of, L.: beneficia vostra penes optumos forent, S.
-
…quid ergo in vastatione omnium tuas possessiones sacrosanctas futuras putes an tabulas novas errant qui istas a Catilina exspectant meo beneficio tabulae novae proferuntur, verum auctionariae ; neque enim isti qui possessiones habent alia ratione ulla salvi esse possunt .…
Cicero, in Catilinam
-
…praeter se denos ad conloquium adducerent postulavit. Ubi eo ventum est, Caesar initio orationis sua senatusque in eum beneficia commemoravit, quod rex appellatus esset a senatu, quod amicus, quod munera amplissime missa ; quam rem et…
Julius Caesar, Gallic War
-
…cum id quod antea petenti denegasset ultro polliceretur, magnamque in spem veniebat pro suis tantis populique Romani in eum beneficiis cognitis suis postulatis fore uti pertinacia desisteret. Dies conloquio dictus est ex eo die quintus. Interim saepe cum…
Julius Caesar, Gallic War
-
…rebus cognitis Caesar Gallorum animos verbis confirmavit pollicitusque est sibi eam rem curae futuram ; magnam se habere spem et beneficio suo et auctoritate adductum Ariovistum finem iniuriis facturum. Hac oratione habita, concilium dimisit. Et secundum ea multae…
Julius Caesar, Gallic War
-
…Is se praesente de se ter sortibus consultum dicebat, utrum igni statim necaretur an in aliud tempus reservaretur sortium beneficio se esse incolumem. Item M. Metius repertus et ad eum reductus est. Hoc proelio trans Rhenum nuntiato…
Julius Caesar, Gallic War
-
…His responsis ad Caesarem relatis, iterum ad eum Caesar legatos cum his mandatis mittit quoniam tanto suo populique Romani beneficio adfectus, cum in consulatu suo rex atque amicus a senatu appellatus esset, hanc sibi populoque Romano gratiam referret…
Julius Caesar, Gallic War
-
…ea civitate Orgetorigis filiam in matrimonium duxerat, et cupiditate regni adductus novis rebus studebat et quam plurimas civitates suo beneficio habere obstrictas volebat. Itaque rem suscipit et a Sequanis impetrat ut per fines suos Helvetios ire patiantur, obsidesque…
Julius Caesar, Gallic War
-
…et pro magnis hominum officiis consuesse tribui docebat ; illum, cum neque aditum neque causam postulandi iustam haberet, beneficio ac liberalitate sua ac senatus ea praemia consecutum. Docebat etiam quam veteres quamque iustae causae necessitudinis ipsis cum Haeduis…
Julius Caesar, Gallic War
-
…parentisque armis tegere. Post, ubi pericula virtute propulerant, sociis atque amicis auxilia portabant magisque dandis quam accipiundis beneficiis amicitias parabant. Imperium legitumum, nomen imperi regium habebant. Delecti, quibus corpus annis infirmum, ingenium sapientia…
Sallust, Catilina
-
…reddam sola sum habeo hic neminem Neque amicum, neque cognatum ; quamobrem, Phaedria, Cupio aliquos parare amicos beneficio meo. Id amabo adiuta me, quo id fiat facilius. Sine illum priores partes hosce aliquot dies Apud…
Terence, Eunuchus
BENEFIC´IUM, BENEFICIA´RIUS. The word beneficium is of frequent occurrence in the Roman law, in the sense of some special privilege or favour granted by the praetor or the emperor to a class of persons on some special ground of equity: e. g. beneficium abstinendi, beneficium divisionis ex epistola Hadriani, beneficium competentiae, beneficium aetatis, beneficium inventarii. But the word was also used in other senses, and the meaning of the term in feudal law, where it is equivalent to feodum or fief (see below), is clearly derivable from the signification of the term among the Romans of the later republican and earlier imperial times. In the time of Cicero it was usual for a general, or a governor of a province, to report to the treasury the names of those under his command who had done good service to the state: those whose names were entered in such report were said in beneficiis ad aerarium deferri (Cic. pro Arch. 100.5, ad Fam. 5.20, and the note of Manutius). It was required by a Lex Julia that the names should be given in within thirty days after the accounts of the general or governor. In beneficiis in these passages may mean that the persons so reported were considered as persons who had deserved well of the state, and so the word beneficium may have reference to the services of the individuals; but as the object for which their services were reported was the benefit of the individuals, it seems that the term had reference to the gratuity in the form of money or presents given for such services. The honours and offices of the Roman state, in the republican period, were called the beneficia of the populus Romanus.
Beneficium also signified any promotion conferred on or grant made to soldiers, who were thence called beneficiarii: this term was a common one, as we see from inscriptions in Gruter (51.4, 130.5), in some of which the word beneficiarius is represented by the two letters B. F. In this sense we must understand the passage of Caesar (de Bell. Civ. 2.18) when he speaks of the magna beneficia and the magnae clientelae of Pompeius in Citerior Spain. Beneficiarius is also used by Caesar (de Bell. Civ. 1.75) to express the person who had received a beneficium. It does not, however, appear from these passages, what the beneficium actually was. It might be any kind of honour, or special exemption from service (de Bell. Civ. 3.88; Sueton. Tib. 12; Vegetius, de Re Militari, 2.7).
Beneficiarius is opposed by Festus (s. v.) to munifex, in the sense of one who is released from military service, as opposed to one who is bound to do military service.
Grants of land and other things made by the Roman emperors were called beneficia, and were entered in a book called Liber Beneficiorum (Hyginus, de Limitibus Constit. p. 193, Goes.). The secretary or clerk who kept this book was called a commentariis beneficiorum, as appears from an inscription in Gruter (dlxxviii. 1).
It was the practice of the kings and leaders of the tribes which took possession of the western provinces of the Roman empire to grant lands to their nobles to be held generally for life on condition of special personal service. Lands so granted were called beneficia. From about the end of the 9th century, when beneficia became hereditary and subject to subinfeudation, they were also called feoda or feuds (Feud. lib. 2, tit. 1), the two words being used indifferently to denote the same condition of landed property. (Guizot, Histoire de la Civilisation en France, vol. 3. p. 247.) The beneficiarius is he who has a beneficium. Grants made for the purpose of endowing churches were called beneficia: hence the word benefice came to be applied to an ecclesiastical preferment. (Ducange, Gloss.)
[G.L] [E.A.W]