celo
celo, to hide from, keep ignorant of, conceal from
BWL
I desire to hide the crime from my master
Frieze-Dennison Vergil
- I With a double acc., as in Gr κρύπτω τινά τι; cf. Zumpt, Gram. § 391 (class. in prose and poetry): neque enim id est celare, quicquid reticeas; sed cum, quod tu scias, id ignorare emolumenti tui causā velis eos, quorum intersit id scire, etc., Cic. Off. 3, 13, 57: te atque alios partum ut celaret suum, Ter. Hec. 384: ea ne me celet, consuefeci filium, id. Ad. 54; id. Hec. 320: non te celavi sermonem T. Ampii, Cic. Fam. 2, 16, 3: iter omnis celat, Nep. Eum. 8, 7: ut tegat hoc celetque viros, Ov. F. 4, 149.—Rare, aliquem de aliquā re: de armis, de ferro, de insidiis celare te noluit? Cic. Deiot. 6, 18; id. Fam. 7, 20, 3 (more freq. in pass.: v. the foll.).—Pass.: celor rem, but more freq. celor hoc, illud, etc., something is concealed from me: nosne hoc celatos tam diu, Ter. Hec. 645: sed tamen indicabo tibi quod mehercule inprimis celatum volebam, Cic. Q. Fr. 3, 5, 4.—More freq. celor de re: non est profecto de illo veneno celata mater, Cic. Clu. 66, 189: credo celatum esse Cassium de Sullā uno, id. Sull. 13, 39: debes existimare te maximis de rebus a fratre esse celatum, id. Fam. 5, 2, 9: quod neque celari Alexandrini possent in apparanda fugā, Auct. B. Alex. 7.— More rare, mihi res celatur: id Alcibiadi diutius celari non potuit, Nep. Alcib. 5, 2 (al. Alcibiades).—
- II With one acc.
- A With acc. of the direct object: aliquid, to conceal, hide, cover; and of persons: aliquem, to hide, conceal one.
- 1 Aliquid (so most freq.): celem tam insperatum gaudium? Ter. Heaut. 414: iras, id. Hec. 253: sententiam, Cic. Ac. 2 (Luc.), 18, 60: crudelia consilia dulci formā, * Cat. 64, 175: perjuria, Tib. 1, 9, 3: factum, Verg. A. 1, 351: aurum, Hor. C. 3, 3, 42: fontium origines, id. ib. 4, 14, 45: sol diem qui Promis et celas, id. C. S. 10: manibus uterum, to conceal by covering, Ov. M. 2, 463: vultus manibus, id. ib. 4, 683.—With dat. (locat.) of place: sacra alia terrae celavimus, Liv. 5. 5, 1, § 9 Weissenb. ad loc. (al. terrā).— Pass.: quod celatum est atque occultatum usque adhuc, Plaut. Aul. 2, 3, 10 (277); cf. id. Trin. 1, 2, 127 (165): quod turpiter factum celari poterat, Caes. B. G. 7, 80, 5: armorum tertia pars celata, id. ib. 2, 32 fin.: amor celatus, Ter. And. 132: ut celetur consuetio, Plaut. Am. 1, 2, 28 (490); so Lucr. 1, 904; 5, 1159; Tib. 1, 2, 34; Prop. 3 (4), 25, 11; Hor. C. 4, 9, 30; Ov. M. 9, 516 et saep.—
- 2 Aliquem, to hide, conceal one: plerosque hi qui receperant, celant, Caes. B. C. 1, 76: aliquem silvis, Verg. A. 10, 417; cf. id. ib. 6, 443: fugitivum, Dig. 11, 4, 1: se tenebris, Verg. A. 9, 425: a domino, Dig. 21, 1, 17 pr.—Pass.: diu celari (virgo) non potest, Ter. Eun. 295; id. Heaut. 698: celabitur auctor, Hor. S. 2, 4, 11: capillamento celatus, Suet. Calig. 11; cf. id. Dom. 1.—
- B With acc. of the remote object: celare aliquem (diff. from the preced.), to conceal, hide from one: Jovis hospitalis numen numquam celare potuisset, homines fortasse celavisset, Cic. Deiot. 6, 18; so id. Off. 3, 13, 57; Ov. H. 18, 13 al.—Pass.: celabar, excludebar, Cic. Agr. 2, 5, 12; id. Fam. 5, 19, 2; id. Q. Fr. 2, 15 (16), 5: non ego celari possum, quid, etc., Tib. 1, 8, 1.—
- C Absol.: non est celandum, Nep. Att. 12, 2: celatum indagator, Plaut. Trin. 2, 1, 15 (237).—P. a. as subst.: cēlāta, ōrum, n., secrets: et celata omnia Paene pessum dedit, Plaut. Trin. 1, 2, 127 (165).
➳ arch. celassis = celaveris Pl. St. 149 || inf. passif celarier Lucr. 1, 905 || gén. plur. celatum = celatorum Pl. Trin. 241.
- 1. verbergen voor, geheimhouden voor, verhelen voor (alqm alqd; m. afh. vr.); ➤ deus homines res futuras celavit; celo eos consilia mea;
- 2. in onwetendheid laten, houden (over: de); ➤ celo eos de consiliis meis; — pass. celor de re voor mij wordt iets verborgen: celantur de consiliis meis men houdt hen in onwetendheid over mijn plannen;
- 3. (poët.) verzwijgen, zonder te noemen voorbijgaan aan [auctorem];
- 4. verhullen, bedekken [vultus manibus];
- 5. verbergen, verstoppen [alqm silvis];
- 6. bevatten, bergen; ➤ aequora pisces celant.
- 2 CAL-, to hide from, keep ignorant of, conceal from: te partum, T.: vos celavi quod nunc dicam, T.: te sermonem: iter omnīs, N.: homines, quid iis adsit copiae.—Pass, to be kept in ignorance of: nosne hoc celatos tam diu, T.: quod te celatum volebam: id Alcibiades celari non potuit, N.: de armis celare te noluit?: de illo veneno celata mater.—With acc.of person only, to keep ignorant, elude, hide from: Iovis numen: emptores: celabar, excludebar. — To conceal, hide, cover, keep secret: tam insperatum gaudium, T.: sententiam: factum, V.: sol diem qui Promis et celas, H.: voltūs manibus, O.: crudelia consilia dulci formā, Ct.: periuria, Tb.: sacra alia terrae, in the earth, L.: plerosque ii, qui receperant, celant, Cs.: aliquem silvis, V.: diu celari (virgo) non potest, T.: Celata virtus, H.: parte tertiā (armorum) celatā, Cs.: quod celari opus erat: celabitur auctor, H.: tempus ad celandum idoneum: non est celandum, no secret is to be made of it, N.
-
…consilio, quod deditione facta nostros praesidia deducturos aut denique indiligentius servaturos crediderant, partim cum iis quae retinuerant et celaverant armis, partim scutis ex cortice factis aut viminibus intextis, quae subito, ut temporis exiguitas postulabat, pellibus…
Julius Caesar, Gallic War
-
…prope summam muri aggerisque altitudinem acervi armorum adaequarent, et tamen circiter parte tertia, ut postea perspectum est, celata atque in oppido retenta, portis patefactis eo die pace sunt usi. Sub vesperum Caesar portas claudi militesque ex…
Julius Caesar, Gallic War
-
…quaeram Ubi investigem Quem perconter Quam insistam viam Incertus sum una haec spes est ; ubi ubi est, diu celari non potest. O faciem pulchram deleo omnes dehinc ex animo mulieres. Taedet quotidianarum harum formarum. Ecce autem…
Terence, Eunuchus
-
…et flere iniectis, Galle, diu manibus, et cupere optatis animam deponere labris, et quae deinde meus celat, amice, pudor. non ego complexus potui diducere vestros tantus erat demens inter utrosque furor. non sic…
Propertius, Elegies
-
…comptus ex utraque pari malarum parte profusast, et maestum simul ante aras adstare parentem sensit et hunc propter ferrum celare ministros aspectuque suo lacrimas effundere civis, muta metu terram genibus summissa petebat. nec miserae prodesse in tali tempore…
Lucretius, De Rerum Natura
-
…auctoritatem consecutos sine ulla hilaritate. Callidum Hannibalem ex Poenorum, ex nostris ducibus Q. Maximum accepimus, facile celare, tacere, dissimulare, insidiari, praeripere hostium consilia. In quo genere Graeci Themistoclem et Pheraeum Iasonem ceteris…
M. Tullius Cicero, De Officiis
-
…haec civitas isti praedoni ac piratae Siciliensi Phaselis fuit ; huc omnia undique deferebantur, apud istos relinquebantur ; quod celari opus erat, habebant sepositum et reconditum ; per istos quae volebat clam imponenda, occulte exportanda curabat ; navem…
Cicero, in Verrem
-
…eximium ac pulcherrimum donum in Capitolium adferrent. pervenit res ad istius auris nescio quo modo ; nam rex id celatum voluerat, non quo quicquam metueret aut suspicaretur, sed ut ne multi illud ante praeciperent oculis quam populus Romanus…
Cicero, in Verrem
-
…. Satis enim nobis, si modo in philosophia aliquid profecimus, persuasum esse debet, si omnes deos hominesque celare possimus, nihil tamen avare, nihil iniuste, nihil libidinose, nihil incontinenter esse faciendum. Hinc ille Gyges…
M. Tullius Cicero, De Officiis
-
…fortem fuisse haec si tu Metellum cogitare de me nescisti, debes existimare te maximis de rebus a fratre esse celatum ; sin autem aliquid impertivit tibi sui consili, lenis a te et facilis existimari debeo, qui nihil tecum…
Cicero, Epistulae ad Familiares