congredior
congredior, to come together, meet, have an interview
Frieze-Dennison Vergil
- I In a friendly sense, to visit, accost, address, meet with.
- α With cum: insinuatus in familiaritatem adulescentis et cum eo saepe congressus, Cic. Att. 2, 24, 2: luna tum congrediens cum sole, tum digrediens, id. N. D. 2, 40, 103: perquirere ubi sit congressus cum servis Caelius, id. Cael. 22, 53: qui cum Caesare in itinere congressi ... orabant, Caes. B. G. 4, 11.—
- β With acc.: hunc, Plaut. Most. 3, 2, 96 (785); id. Ep. 4, 1, 19 (544).—
- γ Absol., Plaut. Ep. 4, 1, 16 (541); id. Curc. 2, 1, 19 (234) al.; Ter. Phorm. 852; Cic. Pis. 25, 59; id. Att. 8, 15, 3; Sall. J. 109, 2; Nep. Dat. 11, 2: in eo loco ut congrederentur convenit, Liv. 32, 39, 16; 38, 25, 6; 35, 15, 2: in Macedoniā congrediemur, Brut. ap. Cic. Ep. ad Brut. 1, 6, 1: congressa primordia rerum, Lucr. 1, 761; 5, 192; 5, 427.—
- II In a hostile sense, to fight, contend, engage. etc. (most freq. in the historians).
- α With cum: cum hostibus, Plaut. Ps. 2, 1, 6 (579): saepenumero cum his, Caes. B. G. 1, 39; 1, 40; 7, 65; Nep. Eum. 11, 5; id. Hann. 1, 2; Liv. 21, 16, 3.— *
- β With contra: contra ipsum Caesarem est congressus armatus, Cic. Lig. 3, 9.—*
- γ With adversus, Aur. Vict. Epit. 40.—*
- δ With inter se, Aur. Vict. Caes. 42.—
- ε With dat. (poet. or in post-Aug. prose): infelix puer atque impar congressus Achilli, Verg. A. 1, 475; Ov. M. 12, 76; Sen. Agam. 747: quippe armato congredi nudum dementia videbatur, Curt. 9, 7, 21; Aur. Vict. Caes. 39.—
- ζ Absol.: locus ad insidias ille, ubi congressi sunt, utri fuerit aptior, Cic. Mil. 20, 53: Aedui quoniam armis congressi ac superati essent, Caes. B. G. 1, 36; so id. ib. fin.; Nep. Dat. 8, 1; id. Ages. 3 fin.; Liv. 7, 22, 4; 8, 24, 9; Tac. A. 2, 11; 12, 54; Quint. 8, 3, 63; Verg. A. 12, 465; Curt. 9, 5, 14: totis viribus, id. 6, 1, 10: in congrediendis hostibus, Gell. 1, 11, 2 (cf. id. § 9: in congressibus proeliorum).—
- B Transf., of contention in words, specif. of judic. strife (almost confined to Cic. and Quint.): tecum luctari et congredi, Cic. Sull. 16, 47; so id. Mur. 32, 67: cum Academico et eodem rhetore, id. N. D. 2, 1, 1; Dig. 38, 9, 1 pr.; Cod. 7, 56, 3.—
- β With abstract subjects: quasi ad repugnandum congressa defensio, Cic. Top. 25, 93; cf. Quint. 3, 6, 13: oratio aequo congressa campo, id. 12, 9, 2.
I intr., ¶ 1 rencontrer en marche ; aller trouver qqn, aborder qqn, avoir une entrevue avec qqn : cum aliquo Cic. Cæl. 53, etc. ; Cæs. G. 1, 39, 1, etc. || primordia rerum inter se congressa Lucr. 5, 191, les atomes en se rencontrant || [abst ] : si ipse coram congredi poteris Cic. Pis. 59, si tu peux avoir [avec lui] un entretien de vive voix ; cum erimus congressi Cic. Att. 1, 20, 1, quand nous nous rencontrerons (nous nous trouverons ensemble) ¶ 2 [sens hostile] se rencontrer dans une bataille, combattre : armis congredi Cæs. G. 1, 36, 3, combattre les armes à la main ; impari numero Cæs. C. 1, 47, 3, lutter avec lʼinfériorité du nombre ; locus, ubi congressi sunt Cic. Mil. 53, lʼendroit où eut lieu la rencontre des adversaires ; cum finitimis prœlio congredi Cæs. G. 7, 65, 2, engager un combat avec les peuples voisins ; eidem quibuscum sæpenumero Helvetii congressi Cæs. G. 1, 40, 7, les mêmes avec lesquels les Helvètes ayant eu de nombreux engagements... || (alicui) se mesurer avec qqn, être aux prises avec qqn : Virg. En. 1, 475 ; 5, 809 ; Curt. 9, 7, 20 || contra aliquem, marcher en armes contre qqn : Cic. Lig. 9 || [fig.] se mesurer (combattre) en paroles : Cic. Ac. 2, 148, etc. ; cum Academico Cic. Nat. 2, 1, lutter contre un philosophe académicien ; congredere mecum criminibus ipsis Cic. Mur. 67, pour me combattre, fais état seulement des griefs.
II tr., congredi aliquem, aborder qqn : Pl. Epid. 545 a ; Most. 783 ; Stat. Th. 11, 665 || in congrediendis hostibus Gell. 1, 11, 2, en abordant les ennemis (au moment de lʼattaque).
➳ inf. prés. de la 4e conj. congrediri *Pl. Aul. 248.
- 1. samenkomen [ad colloquium; cum alqo in Macedonia; cum servis; inter se elkaar ontmoeten];
- 2. treffen, slaags raken, strijden (met: cum; dat.);
- 3. twisten [tecum; cum Academico].
- com- + gradior, to come together, meet, have an interview: Congredere actutum, T.: ubi congressi sunt: coram: cum eo ad conloquium, L.: in itinere, Cs.— To meet in strife, fight, contend, engage, join battle: cum finitimis proelio, Cs.: acie, L.: cum fortiore, N.: neque hostem secum congressum, L.: comminus, L.: contra Caesarem: Achilli, V.: locus ubi congressi sunt: cum vellet congrederetur, Cs.— Fig., of advocates, to strive, contend: tecum: mecum criminibus, join issue on the charges.
-
…Quod sibi Caesar denuntiaret se Haeduorum iniurias non neglecturum, neminem secum sine sua pernicie contendisse. Cum vellet, congrederetur intellecturum quid invicti Germani, exercitatissimi in armis, qui inter annos XIIII tectum non subissent, virtute possent .…
Julius Caesar, Gallic War
-
…fugam coniecerunt. Item alia in parte diversae duae legiones, undecima et octava, profligatis Viromanduis, quibuscum erant congressae, ex loco superiore in ipsis fluminis ripis proeliabantur. At totis fere castris a fronte et a sinistra parte…
Julius Caesar, Gallic War
-
…non oportere se a populo Romano in suo iure impediri. Haeduos sibi, quoniam belli fortunam temptassent et armis congressi ac superati essent, stipendiarios esse factos. Magnam Caesarem iniuriam facere, qui suo adventu vectigalia sibi deteriora faceret…
Julius Caesar, Gallic War
-
…, qui ingenti magnitudine corporum Germanos, incredibili virtute atque exercitatione in armis esse praedicabant saepe numero sese cum his congressos ne vultum quidem atque aciem oculorum dicebant ferre potuisse, tantus subito timor omnem exercitum occupavit ut non mediocriter omnium…
Julius Caesar, Gallic War
-
…inermes sine causa timuissent hos postea armatos ac victores superassent. Denique hos esse eosdem Germanos quibuscum saepe numero Helvetii congressi non solum in suis sed etiam in illorum finibus plerumque superarint, qui tamen pares esse nostro exercitui non potuerint…
Julius Caesar, Gallic War
-
…aliquam suspicionem facinoris Curio filius adduceretur. itaque insinuavit in familiaritatem adulescentis et cum eo ut res indicat, saepe congressus rem in eum locum deduxit ut diceret sibi certum esse cum suis servis in Pompeium impetum facere eumque occidere .…
Cicero, Epistulae ad Atticum
-
…sustineri ac tanta onera navium regi velis non satis commode posse arbitrabantur. Cum his navibus nostrae classi eius modi congressus erat ut una celeritate et pulsu remorum praestaret, reliqua pro loci natura, pro vi tempestatum illis essent aptiora…
Julius Caesar, Gallic War
-
…magni triumphi. non didicit eadem ista quae tu. Mitte ad eum libellum et, si iam ipse coram congredi poteris, meditare quibus verbis incensam illius cupiditatem comprimas atque restinguas. valebis apud hominem volitantem gloriae cupiditate vir moderatus…
Cicero, in Pisonem
-
…esse tuti non possumus ; aut, si ceteri possunt, me posse diffido. quod si non extra castra congrediemur, quae ad conloquium castra sumentur in nostra ille numquam veniet ; multo minus nos in illius. reliquum est…
Cicero, Philippicae
-
…et in Antonio se praestaturus fuerit acerrimum propugnatorem communis libertatis, si occasioni potuisset occurrere. nam qui in Achaia congressus ; cum ; Dolabella milites atque equites habente quodvis adire periculum ex insidiis paratissimi ad omnia latronis maluerit…
Cicero, Epistulae ad Brutum