contingo
contingo, to touch, reach, take hold of, seize
contingo2, to wet, moisten
- I Lit.
- A In gen.: facile cibum terrestrem rostris, Cic. N. D. 2, 47, 122: funem manu, Verg. A. 2, 239; cf. Ov. M. 2, 151: munera Cerealia dextrā, id. ib. 11, 122: undas pede, id. ib. 2, 457: focos ore tremente, id. Tr. 1, 3, 44: terram osculo, Liv. 1, 56, 12: ora nati sacro medicamine, Ov. M. 2, 123; cf. id. ib. 14, 607: montes suo igni (sol), Lucr. 4, 407; cf. Cat. 64, 408, and Suet. Ner. 6: cibos sale modico, to sprinkle, Cels. 2, 24: sidera comā (poet. designation for a very great height), Ov. F. 3, 34; cf.: nubes aërio vertice (Taurus), Tib. 1, 7, 15: summa sidera plantis, to reach the stars (a poet. designation of great prosperity), Prop. 1, 8, 43: mitem taurum, Ov. M. 2, 860; cf. id. ib. 8, 423: glebam, id. ib. 11, 111: paene terram (luna), Cic. Div. 2, 43, 91: caules (vitis), id. N. D. 2, 47, 120: dextras consulum (as a friendly greeting or congratulation), Liv. 28, 9, 6; so, manum, Vell. 2, 104, 5; 2, 107, 4.—
- B With partic. access. ideas.
- 1 To eat, partake of, taste (poet.): neque illinc Audeat esuriens dominus contingere granum, Hor. S. 2, 3, 113: cibos ore, Ov. M. 5, 531: aquas, id. ib. 15, 281: fontem, id. ib. 3, 409.—
- 2 To touch impurely (very rare): corpus corpore, Plaut. Am. 2, 2, 204 (836).—
- 3 To touch, i. e. to be near, neighboring, or contiguous, to border upon, to reach, extend to; with acc., dat., or inter se; with acc.: Helvi, qui fines Arvernorum contingunt, Caes. B. G. 7, 7 fin.: turri adactā et contingente vallum, id. ib. 5, 43; cf.: in saltu Vescino Falernum contingente agrum, Liv. 10, 21, 8: praesidium coloniarum Illyricum contingentium, Suet. Aug. 25. —With dat.: ut radices montis ex utrāque parte ripae fluminis contingant, Caes. B. G. 1, 38.—With inter se: ut (milites) contingant inter se atque omnem munitionem expleant, Caes. B. C. 1, 21; cf. id. B. G. 7, 23.—
- 4 With the idea of motion, to reach something by moving, to attain to, reach, come to, arrive at, meet with, etc. (mostly poet.); with acc.: optatam metam cursu, Hor. A. P. 412: Ephyren pennis, Ov. M. 7, 392: Italiam, Verg. A. 5, 18: fines Illyricos, Ov. M. 4, 568: Creten, id. ib. 8, 100: Cadmeïda arcem, id. ib. 6, 217: rapidas Phasidos undas, id. ib. 7, 6: auras, to come into the air, id. ib. 15, 416 al.: avem ferro, to hit, Verg. A. 5, 509; cf. Ov. M. 8, 351: ullum mortalem (vox mea), id. ib. 2, 578; cf. thus aures, id. ib. 1, 211; and aures fando, with the acc. and inf., id. ib. 15, 497: aevi florem, to come to or reach the flower of age, Lucr. 1, 565.—
- II Trop.
- A In gen., to touch, to seize upon, affect (rare). multitudo agrestium, quos in aliquā suā fortunā publica quoque contingebat cura, Liv. 22, 10, 8: contactus nullis ante cupidinibus, Prop. 1, 1, 2: quam me manifesta libido contigit! Ov. M. 9, 484: animum curā. Val. Fl. 7, 173; cf.: aliquem (curā), contacti simili sorte, Ov. Tr. 3, 4, 78. —Far more freq.,
- B In partic.
- 1 (Acc. to I. B. 2.) To touch with pollution, to pollute, stain, defile, etc.; so generally in part. perf. (as a verb. finit. the kindr. contamino was in use): (Gallos) contactos eo scelere velut injectā rabie ad arma ituros, Liv. 21, 48, 3; so, contacta civitas rabie duorum juvenum, id. 4, 9, 10: omnes eā violatione templi, id. 29, 8, 11 (for which id. 29, 18, 8: nefandā praedā se ipsos ac domos contaminare suas): plebs regiā praedā, id. 2, 5, 2; cf. id. 4, 15, 8: equi candidi et nullo mortali opere contacti, Tac. G. 10: dies (sc. Alliensis) religione, Liv. 6, 28, 6: pectora vitiis, Tac. Or. 12.—Once absol.: contactus ensis, Sen. Hippol. 714.—
- 2 (Acc. to I. B. 3.) With aliquem aliquā re or only aliquem, to be connected with or related to, to concern: ut quisque tam foede interemptos aut propinquitate aut amicitiā contingebat, Liv. 25, 8, 2: aliquem sanguine ac genere, id. 45, 7, 3; 24, 22, 14: aliquem artissimo gradu, Suet. Aug. 4: domum Caesarum nullo gradu, id. Galb. 2; cf. absol.: deos (i. e. Maecenatem et Augustum) quoniam propius contingis, have more ready access to the great, Hor. S. 2, 6, 52: Sabinum modico usu, to have little intercourse with, Tac. A. 4, 68: multis in Italiā contactis gentibus Punici belli societate, Liv. 31, 8, 11; cf.: si crĭmine contingantur, have part in, Dig. 11, 4, 1: haec consultatio Romanos nihil contingit, concerns not, Liv. 34, 22, 12; cf.: quae (causa) nihil eo facto contingitur, id. 40, 14, 9.—
- 3 (Acc. to I. B. 4.) To attain to, reach, arrive at something, to come to (very rare): quam regionem cum superavit animus naturamque sui similem contigit et agnovit, Cic. Tusc. 1, 19, 43.—
- b With and without dat. of person; of occurrences, to happen to one, to befall, fall to one's lot, to succeed in, obtain a thing; and absol., to happen, fall to, turn out, come to pass (so most freq. in all perr. and species of composition; in gen., of favorable, but sometimes of indifferent, or even adverse occurrences).
- α With dat.: cui tam subito tot contigerint commoda, Ter. Eun. 1033: haec tot propter me gaudia illi contigisse laetor, id. Hec. 833: quod isti (Crasso) contigit uni, Cic. de Or. 2, 56, 228; 1, 35, 164; id. Off. 1, 43, 153; id. Fam. 5, 21, 1; Planc. ap. Cic. Fam. 10, 24, 1; Caes. B. G. 1, 43; Quint. 10, 1, 115; 12, 11, 29; Suet. Caes. 35; id. Calig. 3, 10 et saep.; Ov. M. 3, 321; 11, 268; 15, 443; Hor. Ep. 1, 2, 46; 1, 4, 10; 1, 17, 9 et saep.: cum tanto plura bene dicendi exempla supersint quam illis contigerunt, Quint. 10, 2, 28: quam mihi maxime hic hodie contigerit malum, Enn. ap. Non. p. 268, 12: quod (sc. servitus) potentibus populis saepe contigit, Cic. Tusc. 5, 6, 15; id. Cat. 1, 7, 16: cum miseri animi essent, quod plerisque contingeret, id. N. D. 1, 11, 27; id. Phil. 14, 8, 24; id. Fam. 5, 16, 5; id. Sen. 19, 71; id. Off. 2, 14, 50; 2, 19, 65; id. Fam. 11, 16, 2 al.: quoties ipsi testatori aliquid contingit, a misfortune befalls, etc., Dig. 28, 3, 6: si quid ei humanitus contigerit, ib. 34, 4, 30 fin. (cf. ib. § 2: sive in viā aliquid mihi humanitus acciderit, and v. 2. accido, II. B.).—Impers. with inf.: non cuivis homini contingit adire Corinthum, Hor. Ep. 1, 17, 36: mihi Romae nutriri atque doceri, id. ib. 2, 2, 41: mihi recusare principatum, Vell. 2, 124, 2: mihi cognoscere (eos), Quint. 12, 11, 3; 1, 1, 11; 5, 7, 25; 6, 1, 4 al.—And, at the same time, a dat. of the predicate (post-class. and rare): quo tempore mihi fratrique meo destinari praetoribus contigit, Vell. 2, 124, 4: maximo tibi et civi et duci evadere contigit, Val. Max. 5, 4, ext. 2 (in Ov. M. 11, 220, the better read. is nepotem); cf. Haase in Reisig. Lect. p. 794 sq.—With ut: volo hoc oratori contingat, ut, etc., Cic. Brut. 84, 290; id. Off. 1, 1, 3; id. Phil. 5, 18, 49; Quint. 11, 2, 51 al. —
- β With acc. (very rare): sors Tyrrhenum contigit, fell upon Tyrrhenus, Vell. 1, 1 fin.: Italiam palma frugum, Plin. 18, 11, 29, § 109.—
- γ Absol. (very freq.): hanc mi expetivi, contigit, Ter. And. 696: magis adeo id facilitate quam aliā ullā culpā meā contigit, Cic. de Or. 2, 4, 15: quod si nulla contingit excusatio, Quint. 11, 1, 81: ubi quid melius contingit et unctius, Hor. Ep. 1, 15, 44 et saep.—With abl.: quia memoria atque actio naturā non arte contingant, Quint. 3, 3, 4; so id. 1, 1, 33; 2, 2, 11 al.—With ex: gratia, quae continget ex sermone puro atque dilucido, Quint. 11, 1, 53; so id. 8, 3, 70: ex eādem brassicā contingunt aestivi autumnalesque cauliculi, arise, spring, Plin. 19, 8, 41, § 138 al.: nihil horum nisi in complexu loquendi serieque contingit, Quint. 1, 5, 3.—With inf.: fingere cinctutis non exaudita Cethegis Continget, Hor. A. P. 51; Quint. 1, 1, 11; 5, 7, 25: concitare invidiam, etc.... liberius in peroratione contingit, id. 6, 1, 14.—With ut: quod nunquam opinatus fui ... id contigit, ut salvi poteremur domi, Plaut. Am. 1, 1, 32 (184); so Quint. 4, 1, 7; 9, 3, 72; 11, 2, 39.
- I Lit.: oras, pocula circum mellis liquore, Lucr. 1, 938: semina rerum colore, id. 2, 755: lac parco sale, to sprinkle, Verg. G. 3, 403: tonsum corpus amurcā, id. ib. 3, 448. —
- II Trop.: musaeo contingens cuncta lepore, Lucr. 1, 934 and 947; 4, 9 and 22.
b) fassend, anfassend, umfassend, berühren, dah. deutsch zuw. fassen, erfassen, umfassen, ergreifen, funem manu, Verg.: alterā manu orientem, alterā occidentem, Curt.: datas habenas manibus, Ov.: (alcis) manum, Vell.: (alcis) dextram, Liv. u. Val. Max.: alcis genua, Apul. u. Dict. – taurum, quamvis mitem, metuit contingere primo, Ov.: contigit et glebam; contactu gleba potenti massa fit, Ov. – v. Vögeln, facile cibum terrestrem rostris, Cic. – prägn., etw. anrüh ren = sich aneignen, an etw. sich vergreifen, ideoque nec sua custodiunt, nec aliena contingunt Mela 2, 1, 11 (2. § 11).
c) kostend, speisend berühren, anrühren, deutsch auch von etw. kosten, cibos ore, Ov.: granum, Hor.: aquas, fontem, Ov. – feindl., v. Vögeln = anfressen, asservarent corpus, ut ne aves quidem contingerent, Curt. 7, 5 (24), 40.
d) bestreichend, bestreuend, benetzend berühren, bestreichen, bestreuen, ora nati sacro medicamine, Ov.: cibos sale modice, Cels.: caseum torrido sale, Col.: lac parco sale, Verg.
e) befleckend, entehrend berühren, corpus corpore, Plaut. Amph. 834.
f) ansteckend berühren, anstecken, morsu serpentis contingitur, Dict. 2, 14: venenatis morsibus contacta nonnulla iumenta, Apul. met. 9, 2: quaedam in contactos corporis vitia transiliunt, Sen. de ira 3, 8, 1.
g) auf od. an etw. anstoßend berühren, α) seiner Höhe, Länge nach bis zu etw. hinauf- od. hinabreichen, nubes aërio vertice (v. einem hohen Berge), Tibull.: sidera comā (v. einem hohen Baume), Ov.: nullas profecto terras caelum contingere, Liv.: u. (im Bilde) dum corporis aut externa (bona) iaceant humi...; alia autem illa divina longe lateque se pandant caelumque contingant, sich bis zum H. erheben, Cic. – cum pedes imum gradum (sellae regiae) non contingerent, mensam subdidit pedibus, Curt. – β) seiner Ausdehnung in die Breite nach bis zu etw. hinreichen, reichen, an etw. unmittelbar stoßen, milites disponit non certis spatiis intermissis, sed perpetuis vigiliis stationibusque, ut contingant inter se, Caes. – v. Lebl., turris contingens vallum, Caes.: agger murum hostium paene contingit, Caes.: trabes non inter se contingunt, Caes. – bes. als geogr. t. t., unmittelbar stoßen, -liegen, -angrenzen an usw., quorum agri non contingunt mare, Cic.: Helvii, qui fines Arvernorum contingunt, Caes.: saltus Vescinus Falernum contingens agrum, Liv.: sinum parva oppida contingunt, Mela: contingentes Illyricum coloniae, Suet.: Aegyptus dorso Aethiopiam contingit, Mela. – m. ex od. ab u. Abl., radices montis ex utraque parte ripae fluminis contingunt, Caes.: Atlanticus Oceanus terras ab occidente contingit, Mela.
h) ein Ziel erreichend berühren, etw. erreichen, α) ein Ziel mit einem Geschosse treffend erreichen, treffen, ex tanta altitudine contingere hostem posse, Liv. – ipsam avem contingere ferro non valuit, Verg.: da mihi quod petitur certo contingere ferro, Ov. – β) ein Ziel infolge der Bewegung erreichen, sowohl v. Pers. = wohin gelangen, einen Ort betreten, optatam cursu metam, Hor.: Ephyren pennis, Ov.: Italiam, Verg.: Coronen, Dict.: Cadmeïda arcem, Ov.: terram od. litora, das Land, das Ufer betreten (v. Seefahrern), Ov., Dict. u.a. (s. Deder. Dict. 2, 1). – als v. Lebl. = etw. erreichen, treffen, quam regionem cum superavit animus naturamque sui similem contigit atque agnovit, Cic. Tusc. 1, 43 (vgl. ibid. cum ad sui simile penetravit). – γ) bis zu jmd. od. jmds. Ohren dringen, v. Tönen, v. Gerüchten usw., inde deos hominesque voco; nec contigit ullum vox mea mortalem, Ov.: contigerat nostras infamia temporis aures, Ov.: u. fando contigit aures m. folg. Acc. u. Infin. = es drang das Gerücht zu Ohren, das usw., Ov. met. 15, 497 sqq.
B) übtr.: a) jmd. od. etw. berühren = mit jmd. od. etw. in Berührung (Beziehung) stehen, α) übh., v. Umständen, jmd. od. etw. angehen, jmdm. zustehen, zuständig sein, haec consultatio tota de re pertinente ad vos est; Romanos nihil contingit, nisi quatenus etc., Liv.: meam causam, quae nihil eo facto contingitur, ne miscueris, Liv.: absol., cognitio de suspectis tutoribus contingit (ist zuständig), Macer dig. 1, 21, 4. – β) mit jmd. durch irgend ein Verhältnis (Verwandtschaft, Freundschaft, Umgang usw.) in Berührung (Beziehung) stehen, alqm sanguine, Sen.: alqm sanguine ac genere, Liv.: alqos aut propinquitate aut amicitiā, Liv.: regiam aut propinquitate aut affinitate aut ministeriis, Liv.: alqm longinquā od. propinquā cognatione, Curt.: alqm a matre artissimo gradu, Suet.: Caesarum domum nullo gradu, Suet.: Claudiorum familiam artissimo sanguinis vinculo, Val. Max.: alqm modico usu (Umgang), Tac.: deos propius, mit den Göttern (= mit den Größen der Erde) im näheren Umgang stehen, Hor.
b) jmd. ergreifend berühren, sowohl v. angenehmen u. unangenehmen Eindrücken, jmd. berühren, ergreifen, treffen, numine contactae suo, begeistert, Ov.: quam me manifesta libido contigit, Ov.: quos in aliqua sua fortuna publica quoque contingebat cura, Liv.: contactus nullis ante cupidinibus, Prop. – als v. Schicksalen, jmd. betreffen, nec umquam contacti simili sorte rogetis opem, Ov. trist. 3, 4, 78.
c) moralisch befleckend, entweihend berühren = antasten, anstecken, beflecken, entweihen (s. Drak. Liv. 2, 5, 2 u. 4, 15, 8), contacturum (sese) funebribus diris signa tela arma hostium, mit dem Fluche der Vernichtung beladen, Liv.: quae (auspicia) ut primum contacta sint ab eo, a quo nec ius nec fas fuerit, Liv. – gew. im Partiz. Perf., dies contactus religione, mit Fluch beladen, Liv.: bona contacta pretiis regni mercandi, Liv.: equi nullo mortali opere contacti, Tac.: casta et nullis contacta vitiis pectora, Tac. – bes. durch Teilnahme, plebs contacta regiā praedā, Liv.: milites contacti sacrilegio, Liv.: ut omnia contacta societate peculatus viderentur, Liv.: omnes contacti eā violatione templi, Liv.: velut contactā civitate rabie duorum iuvenum, Liv.: hic contactus ensis deserat castum latus, Sen. poët.
d) teilhaftig werdend berühren, α) v. dem, der etw. erlangt, etw. erlangen, zu etw. kommen, aevi c. florem, Lucr. 1, 564: prius periere, quam quod petierant contingerent, Phaedr. 1, 20 (22), 6. – β) v. dem, was jmdm. zuteil wird, jmdm. zufallen, palma frugum indubitata Italiam contigit, Plin. 18, 109: sors Tyrrhenum contigit, Vell. 1, 1. § 4: ut quemque sors contigerat, Dict. 5, 13 extr. – v. Üblen, jmd. treffen, auf jmd. fallen, quos aliquā parte suspicio favoris in regem contigerat, Liv. 45, 31, 3.
e) teilhaftig werden lassend mit etw. berühren = von etw. treffen od. ergreifen lassen, ignotā animum (virginis) contingere curā (v. der Venus), Val. Flacc. 7, 173.
f) darstellend berühren, alqd strictim, Lact. 2, 10, 15 (bei Cic. ad Att. 2, 1. § 1 strictim attingere).
II) v. intr. zutreffen, eintreffen, sich treffen, sich fügen, eintreten, v. Ereignissen, die infolge günstiger od. ungünstiger Verhältnisse sich zutragen, begegnen, v. glücklichen Ereignissen zuw. = glücken, gelingen, m. Dat. (wem?) auch = zuteil werden (vgl. Otto Cic. de rep. 1, 14. p. 38 ed. Osann. Heusinger Cic. de off. 2, 14, 12), α) ganz absol.: hanc mihi expetivi; contigit, Ter.: si contingit od. si continget, Quint.: forsitan si contigerit, wenn ich etwa das Glück haben sollte (als Parenthese), Amm. – β) m. Ang. was? im Nom.: id cum contigit, Cic.: si qua pugnandi occasio esset, postquam ea nulla contigerat, Liv.: neque prius cursus contingere potest (kann ein Wettlauf vor sich gehen) quam scierimus, quo sit et quā perveniendum, Quint.: ubi quid melius contingit et unctius, Hor.: ambulas inter nos, non quasi contingas, nicht als ob es ein Glück für uns wäre, Plin. pan.: id quod in hoc contigit bello, Auct. b. Hisp.: quantulumcumque temporis contigit, Sen.: animus supra omnia quae contingunt acciduntque eminens, über alle Begegnisse und Zufälle, Sen. ep. 66, 6. – mit Abl. (durch), magis adeo id facilitate quam aliā ullā culpā meā contigit, Cic.: quae (examina apium) dono vel aucupio contingunt, man geschenkt bekommt oder selbst einfängt, Col. 9, 8, 5. – m. ex (infolge) u. Abl., contingit eadem claritas etiam ex accidentibus, Quint.: ex nidore hilaritas contingit, Mela. – m. Dat. (wem?), quoniam tantum habemus otii, quantum iam diu nobis non contigit, Cic.: quam rem paucis contigisse docebat, Caes.: contigit tibi magnifica res, Val. Max.: si mihi vita contigerit, Planc. in Cic. ep.: mihi omnia, quae opto, contingant, Cic.: an est quicquam, quod Veientibus optatum aeque contingere possit, quam ut etc., Liv.: ne quid iis, quos amasti, mali putes contigisse, Cic.: contingent oculis videnda crura, Ov.: qualis (dux) si qui nunc esset, tibi idem, quod illis accidit, contigisset, Cic. Phil. 2, 17: m. Abl. (durch), hoc si tibi felicitate quādam contigisset, Cic. – zugl. m. Dat. des Prädikats, ut tamen id per M. Agrippam securo ei posse contingere non existimarent, Vell. – γ) mit Angabe was? im Infin.: celeriter antecellere omnibus ingenii gloriā contigit, Cic. Arch. 4: fingere cinctutis non exaudita Cethegis continget, Hor.: ita mihi contingat aut honeste degere aut mori, Sen. rhet.: contingat modo te filiamque tuam fortes invenire, Plin. ep. – m. Dat. (wem?), non cuivis homini contingit adire Corinthum, Hor.: nec tamen scio quem reum illi defendere nisi se contigerit, Sen. rhet.: contigit nobis bene componere animum, Sen.: ita mihi contingat herede filio mori, Quint.: contigit ei ter triumphare, Val. Max. – zugl. m. Dat. des Prädikats, Iovis esse nepoti contigit haud uni, Ov.: quo tempore mihi fratrique meo destinari praetoribus contigit, Vell.: ita mihi libero et vivere contingat et mori, Sen. rhet. – δ) m. Ang. was? durch einen Satz m. ut u. Konj., quoniam autem, tecum ut essem, non contigit, Cic.: vix mehercle contingere potest, ut hilares ab hac impatientia laetique discedant, quos pudor dimittit, Ps. Quint. decl. – m. Dat. (wem?), huic contigit (diesem glückte es, dieser hatte das Glück, war so glücklich), ut patriam e servitute in libertatem vindicaret, Nep.: nec ulli alii contigisse scio, ut discipuli non audiri desiderarent, sed contenti essent audire, Sen. rhet. – gew. m. vorhergehender (allg.) Ang. des was? im Nom., nec ullo casu arbitror hoc constanti homini posse contingere, ut ulla intermissio fiat officii, Cic.: soli hoc contingit sapienti, ut nihil faciat invitus, Cic.: qui honos huic uni ante id tempus contigit, ut, cum patri populus statuam posuisset, filio quoque daret, Nep.
I tr., ¶ 1 toucher, atteindre : funem manu Virg. En. 2, 239, toucher de la main les cordages ; cibum terrestrem rostris Cic. Nat. 2, 122, atteindre du bec la nourriture sur le sol ; terram osculo Liv. 1, 56, 12, baiser la terre ; victrices dextras consulum Liv. 28, 9, 6, toucher les mains victorieuses des consuls ; avem ferro Virg. En. 5, 509, atteindre dʼun trait un oiseau ; Italiam Virg. En. 5, 18, aborder lʼItalie || Helvii fines Arvernorum contingunt Cæs. G. 7, 7, 5, les Helviens touchent le territoire des Arvernes ; turri contingente vallum Cæs. G. 5, 43, 6, une tour touchant le rempart ; ut... neque inter se contingant trabes Cæs. G. 7, 23, 3, en sorte que... les poutres ne se touchent pas les unes les autres || [fig.] arriver jusquʼà, atteindre : quos in aliqua sua fortuna publica quoque contingebat cura Liv. 22, 10, 8, ceux que, au milieu dʼune certaine prospérité personnelle, le souci aussi de lʼÉtat venait toucher ; contactus nullis ante cupidinibus Prop. 1, 1, 2, jusque-là nʼayant été atteint dʼaucune passion || [en part.] infecter, contaminer : civitas contacta rabie duorum juvenum Liv. 4, 9, 10, la cité atteinte de la rage des deux jeunes gens ; contacti ea violatione templi Liv. 29, 8, 11, souillés par cette violation du temple ; dies (Alliensis) religione contactus Liv. 6, 28, 6, la journée de lʼAllia frappée de malédiction [considérée comme néfaste] ¶ 2 toucher, être en rapport (relation) avec : aliquem propinquitate, amicitia Liv. 25, 8, 2 ; sanguine, genere Liv. 45, 7, 3, toucher à qqn par la parenté, lʼamitié, le sang, la naissance ; deos Hor. S. 2, 6, 52, approcher des dieux ; modico usu aliquem Tac. Ann. 4, 68, avoir quelques relations avec qqn || concerner, regarder : hæc consultatio Romanos nihil contingit Liv. 34, 22, 12, cette délibération ne concerne pas du tout les Romains ; mea causa quæ nihil eo facto contingitur Liv. 40, 14, 9, ma cause que ce fait ne touche (nʼintéresse) en rien.
II intr., ¶ 1 arriver [alicui, à qqn], échoir, tomber en partage : quod isti contigit uni Cic. de Or. 2, 228, ce qui lui est arrivé à lui seul ( Off. 1, 153 ; Fam. 5, 21, 1, etc. ; Cæs. G. 1, 43, 4 ) || [en mauv. part.] : Cic. Tusc. 5, 15 ; Cat. 1, 16 ; Nat. 1, 27 ; CM 71 ; Off. 2, 50, etc. || [abst ] arriver, se produire : id facilitate mea contigit Cic. de Or. 2, 15, cʼest le résultat de ma complaisance excessive ; [avec ex ] Quint. 11, 1, 53 ¶ 2 avec inf. : celeriter antecellere omnibus contigit Cic. Arch. 4, il lui fut donné de surpasser promptement tout le monde ; non cuivis homini contingit adire Corinthum Hor. Ep. 1, 17, 36, il nʼest pas donné à nʼimporte qui dʼaller à Corinthe ; Romæ nutriri mihi contigit Hor. Ep. 2, 2, 41, jʼai eu le bonheur dʼêtre élevé à Rome || [avec ut subj.] : Pl. Amph. 187 ; Cic. de Or. 3, 3 ; Br. 118 ; 290 ; Phil. 5, 49, etc.
- 1. aanraken, beroeren [terram osculo de aarde kussen; pede undas];
- 2. (poët.) bestrijken, bestrooien, bevochtigen [os ambrosiā; lac sale];
- 3. grijpen, vastpakken; ➤ alcis dextram ~; funem manu ~; habenas manibus ~; metaf.: libido me contigit;
- 4. (poët.; postklass.) proeven, aanroeren; eten, nuttigen [cibum; aquas drinken; fontem uit de bron];
- 5. (poët.) een doel bereiken, treffen; ➤ vox contingit alqm, aures alcis; cursu metam ~; Italiam, portum ~; hostem ferro ~; avem sagittā ~;
- 6. grenzen aan, liggen naast (m. acc.); ➤ turris vallum contingit; castra silvam contingunt; agger murum contingit; saltus Falernum contingens agrum;
- 7. door verwantschap of vriendschap een band hebben (met: acc.) [hominem cognatione, sanguine ac genere, amicitiā];
- 8. betreffen, aangaan; ➤ haec res nihil me contigit; haec consultatio Romanos nihil contingit;
- 9. bevlekken, bezoedelen, besmetten; — meestal ppp. contāctus, a, um bevlekt, bezoedeld, met schuld beladen; ➤ dies religione contactus met een vloek beladen; plebs regiā praedā contacta geschandvlekt;
- 10. (m. dat.) ten deel vallen, overkomen, treffen; ➤ pugnandi occasio consuli contigit deed zich voor; contigit tibi honos; — meestal onpers. contingit het gebeurt; ihb. het lukt (meestal m. ut; zelden inf.).
挨摩 有親。— id sale 放些塷。— eum nullo gradu 與彼毫無親。— terram osculo 口親地。
Suggest a Translation
See an image
- com-+tango, to touch, reach, take hold of, seize: divae vittas, V.: taurum, O.: dextras consulum (in greeting), L.: cibum rostris: funem manu, V.: terram osculo, L.: me igni, scorch, V.: (nummos) velut sacrum, to meddle with, H.: ut neque inter se contingant trabes, Cs.: ut contingant (milites) inter se, stand close together, Cs.: granum, i. e. taste, H.: aquas, O.— To touch, adjoin, border on, reach, extend to: ripas, Cs.: turri contingente vallum, Cs.: agrum, L.: ripae fluminis, Cs.—To reach, attain, come to, arrive at, meet with, strike: metam cursu, H.: Ephyren pennis, O.: Italiam, V.: auras, to come into the air, O.: avem ferro, to hit, V.: aurīs fando, withacc.and inf., O.— Fig., to touch, seize upon, affect: quos publica contingebat cura, L.: contacti artūs, seized(by disease), V.: quam me libido Contigit!I felt, O.— To be connected with, be related to, touch, concern: tam foede interemptos amicitiā, L.: sanguine caelum, Iu.: deos propius, have more ready access to, H.: haec consultatio Romanos nihil contingit, concerns not, L.—To pollute, stain, defile, infest, taint, corrupt(mostly P. perf.): (Gallos) contactos eo scelere, L.: contacta civitas rabie iuvenum, L.: (equi) nullo mortali opere contacti, Ta.: labellis Pocula, Iu.— To attain, reach, arrive at: naturam sui similem.—To happen, befall, fall out, come, take place, turn out, come to pass, occur: tot propter me gaudia illi contigisse laetor, T.: si hoc contigit nemini: quam rem paucis contigisse docebat, Cs.: quod ei merito contigit: cui Omnia contigerant, O.: Quod satis est cui contigit, H.: speciosae (opes) contigerant, he had a respectable fortune, Ta.: ubi quid melius contingit, H.: celeriter antecellere omnibus contigit: Non cuivis homini contingit adire Corinthum, has the luck, H.: Iovis esse nepoti Contigit haud uni, O.: utinam Caesari contigisset, ut esset, etc.
- to wet, moisten: (lac) sale, to sprinkle, V.: corpus amurcā, V.
-
…. quis te ex hac tanta frequentia, tot ex tuis amicis ac necessariis salutavit si hoc post hominum memoriam contigit nemini, vocis exspectas contumeliam, cum sis gravissimo iudicio taciturnitatis oppressus quid, quod adventu tuo ista subsellia vacuefacta…
Cicero, in Catilinam
-
…, quod rex appellatus esset a senatu, quod amicus, quod munera amplissime missa ; quam rem et paucis contigisse et pro magnis hominum officiis consuesse tribui docebat ; illum, cum neque aditum neque causam postulandi iustam haberet ,…
Julius Caesar, Gallic War
-
…, qua flumen intermittit, mons continet magna altitudine, ita ut radices eius montis ex utraque parte ripae fluminis contingant, hunc murus circumdatus arcem efficit et cum oppido coniungit. Huc Caesar magnis nocturnis diurnisque itineribus contendit occupatoque oppido…
Julius Caesar, Gallic War
-
…Cynthia prima suis miserum me cepit ocellis, contactum nullis ante cupidinibus. tum mihi constantis deiecit lumina fastus et caput impositis pressit Amor pedibus, donec me docuit…
Propertius, Elegies
-
…quando hic inferni ianua regis dicitur, et tenebrosa palus Acheronte refuso, ire ad conspectum cari genitoris et ora contingat ; doceas iter et sacra ostia pandas. Illum ego per flammas et mille sequentia tela eripui his umeris ,…
Vergil, Aeneid
-
…Ille quidem poenas, curam hanc dimittite, solvit. Quod tamen admissum, quae sit vindicta, docebo. Contigerat nostras infamia temporis aures ; quam cupiens falsam summo delabor Olympo et deus humana lustro sub imagine terras. Longa…
Ovid, Metamorphoses
-
…, dolor, tu proiecta mei perpessa es membra propinqui, tu nullo miseri contegis ossa solo, proxima supposito contingens Umbria campo me genuit terris fertilis uberibus .…
Propertius, Elegies
-
…aera ponto, litora voce replet sub utroque iacentia Phoebo. Tunc quoque, ut ora dei madida rorantia barba contigit et cecinit iussos inflata receptus, omnibus audita est telluris et aequoris undis, et quibus est undis audita ,…
Ovid, Metamorphoses
-
…tendens ad sidera palmas talia voce refert O terque quaterque beati, quis ante ora patrum Troiae sub moenibus altis contigit oppetere O Danaum fortissime gentis Tydide Mene Iliacis occumbere campis non potuisse, tuaque animam hanc effundere dextra, saevus…
Vergil, Aeneid
-
…igitur Musae, neque amanti tardus Apollo, quis ego fretus amo Cynthia rara mea est nunc mihi summa licet contingere sidera plantis sive dies seu nox venerit, illa mea est nec mihi rivalis certos subducit amores ista meam norit…
Propertius, Elegies